Astronauten blikken terug op maanmissie: 'Bijzonder om mens te zijn'

Mooi hoor, “transformerend”, maar het blijft ook gewoon een peperdure PR-trip met camera’s erbij. Zet die emotie eens om in iets praktisch: minder politieke spelletjes, meer techniek en veiligheid, want uiteindelijk gaat het mis door één stomme O-ring of een fout vinkje.

Feit is ook dat dit soort missies niet alleen PR zijn, die hele keten van life support, stralingsbescherming en telemonitoring is later vaak gewoon zorgtechniek hier op aarde. En ja, emotioneel verhaal verkoopt beter dan een update over redundante systemen, maar zonder dat “dromen” krijg je ook geen talent en budget bij elkaar. Als huisarts denk ik dan vooral: knap dat ze na zo’n vlucht weer normaal moeten functioneren, slaapritme, stress, herstel, dat is echt niet alleen een leuke TED-talk.

tuurlijk is het bijzonder om mens te zijn, maar ik mis zo het stukje nederigheid: we kunnen niet eens normaal zorgen voor onze eigen aarde en onze kinderen, maar wel miljarden verbranden voor een “droom” met perspraat. Laat ze dan ook eens vertellen wat het doet met je lijf, je slaap, je zenuwstelsel en hoe je daarna weer echt landt zonder meteen terug het systeem in en achter schermen.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort “maanmissies” in de Koude Oorlog óók gewoon geopolitiek waren: vlag planten, bondgenoten imponeren, tegenstanders afschrikken. Dat emotionele sausje is vooral voor het thuisfront en de begrotingscommissie; ondertussen gaat het om lanceercapaciteit, supply chains en wie straks de regels op de maan mag schrijven. En eerlijk: als je niet wil dat China daar de dienst uitmaakt, moet je niet alleen op aardse problemen wijzen maar ook snappen dat macht zich verplaatst, ook naar boven.

Artemis II was “alleen” een maanvlucht zonder landing hè, dus dat transformerende verhaal is deels ook gewoon NASA die het publiek warm houdt voor de echt dure volgende stappen. Wat ik mis in die perspraat: hoeveel stralingsdosis hebben ze nou precies gepakt buiten de Van Allen-gordels, en wat zegt dat over een langere missie? En als je het over “dromen” hebt: laat ze dan meteen uitleggen wat het klimaat- en milieuspoor is van zo’n lancering en hoe dat zich verhoudt tot de kennis die je ermee wint, dat is toch een eerlijke vraag?