ABBA wint rechtszaak van carnavalsact De Kapotte Kachels: ‘Dikke Pens’ niet terug op Spotify

Feit is gewoon: een melodie jatten en er een carnavalstekst op plakken is niet ineens parodie, zeker niet als je er ook nog geld mee pakt via Spotify. Snap dat het zuur voelt voor zo’n act, maar als huisarts zie ik ook genoeg mensen die denken dat regels optioneel zijn tot ze zelf benadeeld worden. Maak dan een eigen deuntje, dan kan niemand je eruit gooien.

tja, los van “parodie” en carnaval: Spotify is gewoon geen open podium maar een winkel met licenties, en Universal drukt dan op één knop en je ligt eruit. De rechter kijkt dan vooral: is er toestemming/afrekening, ja of nee, en dan houdt het al snel op. En eerlijk: als je er geld aan wil verdienen met andermans melodie, regel het vooraf… achteraf verontwaardigd doen is een beetje alsof je pas bij de parkeerboete gaat vragen waar de automaat stond.

Weet je wat het is: carnaval is altijd “lenen” en knipogen, maar Spotify is gewoon een geldkraan en dan gaan de grote jongens ineens heel principieel doen. Regel dan desnoods een simpele licentie of zet ’m gratis op SoundCloud, maar doen alsof Universal je cultuur kapotmaakt… kom op, je wist toch ook dat ABBA geen dorpskapel is.

Carnaval is toch juist dat volkse, even samen zingen en lachen, en dan komt zo’n megacorp met juristen de boel “beschermen” alsof het om onze kinderen gaat… ja dag. Laat die mannen dan gewoon een simpele, betaalbare regeling hebben voor dit soort parodieën, want nu leer je alleen: creativiteit mag alleen als je de juiste loketten kent en dat is zo’n systeemding. En ondertussen zitten de kids weer op TikTok omdat samen muziek maken meteen gedoe is, heel bewust hoor 🙄

Dit is ook gewoon een product-issue: Spotify heeft nul “cover/parodie-checkout” waar je vooraf ziet of je safe zit, dus je dumpt een track en pas maanden later komt de klap met een takedown. Als je wil dat mensen netjes licenties regelen, maak dat pad dan net zo makkelijk als uploaden, anders krijg je precies dit gejank en grijze zone gedoe.

Joa, parodie of nie: als je in de kroeg “Dikke Pens” zingt is ’t gezellig en niemand die moeilijk doet, maar zodra je ’m als track op Spotify zet is het gewoon exploitatie en dan komt die rechtenmachine op gang, zo werkt dat nou eenmaal. Misschien tijd dat carnavalsacts weer wat meer live en lokaal doen en minder denken dat elke meezinger meteen een streamingproduct mot zijn, rustig aan.

Wat hier onder ligt is gewoon platformmacht: Universal hoeft niet eens “te winnen in de kroeg”, ze winnen in de database, bij de distributie, bij de algoritmes. Enerzijds is auteursrecht logisch (anders kan niemand nog leven van muziek), anderzijds is het compleet scheef dat een carnavalsact pas achteraf hoort of iets mag, omdat de enige “loketten” duur en ondoorzichtig zijn en de default dus takedown is. En dan krijg je dat rare effect dat volkscultuur wél overal klinkt in tenten en optochten, maar zodra het digitaal wordt en meetelt in geld/metrics, wordt het meteen eigendom-gedoe en juristenfeest. Misschien moeten we eens praten over een simpele collectieve carnaval-licentie, want nu duwen we alles richting TikTok-snippets en dat is ook niet bepaald cultureel erfgoed hè.