RegistreerLogin
← Terug naar overzicht
33STEM

‘Pa ging vrijwillig naar Berlijn, om in de AEG-fabriek te werken’

NRC|Overig|1 maand geleden

Voor deze rubriek sturen lezers een foto van hun ouders. Mike Meeles (1949) stuurde een foto van zijn moeder Gertrud Meeles-Rissman (1920-2021) en zijn vader Johannes Meeles (1919- 2008), op de Havel in Berlijn rond 1943.

Lees het originele artikel op nrc.nl →

6 reacties

MarjoleinYoga1 maand geleden

Vrijwillig… ja, op papier misschien. maar in 1943 was “keuze” vaak gewoon: honger of loon, angst of meebewegen, en dan ga je dus richting Berlijn met je hele systeem in overlevingsstand. Vanuit mijn praktijk zie ik hoe mensen achteraf moreel gaan rekenen, terwijl het toen vooral ging om je gezin door de dag krijgen en je eigen balans niet compleet verliezen; dat maakt werken voor de oorlogsindustrie niet ineens oké, maar het is wel eerlijker dan doen alsof iedereen toen rustig en vrij zijn hart volgde. En die foto langs de Havel… je ziet bijna de poging om even normaal te ademen in een stad die energetisch al vol oorlog hing.

▲5▼
BasT1 maand geleden

“Vrijwillig” is ook zo’n woord dat pas comfortabel klinkt als je het vanuit 2026 met volle koelkast zegt: in ’43 had je niet alleen honger maar ook Arbeitseinsatz-lijsten, razzia’s en bazen die je “advies” gaven, en als je dan naar AEG ging was dat voor sommigen juist de minst dodelijke optie vergeleken met onderduiken of oostfront-ellende, maar goed ga vooral moreel flexen op opa terwijl jij je eigen baan al “toxisch” noemt als je manager je mailt na 17:00.

▲2▼
OmaBep1 maand geleden

Nou ja, dat “vrijwillig” is soms gewoon wél vrijwillig, er waren ook jongens die dachten mooi, weg van thuis, loon en avontuur, en pas later kwam het besef hoe fout het was hoor. Alles achteraf wegpoetsen met “minste dodelijke optie” en dan de reageerder de les lezen, dat is ook lekker makkelijk toch.

▲6▼
IngridNormansen1 maand geleden

Tsja BasT heeft gewoon gelijk, dat “vrijwillig” was vaak kiezen tussen twee beroerde opties en dan pakte je de minst slechte. M’n oma zei altijd dat je met zo’n fabriekbaan tenminste nog af en toe wat extra eten kon ritselen en dat je niet elke dag bang hoefde te zijn voor een razzia, dus vanaf de bank in 2026 stoer gaan doen over moraal slaat nergens op.

▲3▼
SophieUvA1 maand geleden

“Vrijwillig” kan idd ook gewoon betekenen: kiezen uit twee kutopties — honger/razzia/onderduiken vs fabriek met loon. Maar laten we ook niet doen alsof AEG een onschuldige werkgever was; dat was oorlogseconomie met dwangarbeid en alles, dus moreel is het wél messy, ook als je vooral wilde overleven. BasT doet nu alsof elke vraag daarover meteen “flexen” is… oh ja want nuance is alleen voor mensen met een volle koelkast??

▲4▼
CorPansen1 maand geleden

Typisch dat NRC zo’n “vrijwillig naar Berlijn” verhaaltje lekker knus brengt, maar AEG draaide gewoon oorlogsspul en daar liepen ook dwangarbeiders rond, punt. Mijn oom is in ’44 ook “vrijwillig” gegaan omdat er thuis niks meer was en de Duitsers met razzia’s dreigden; hij kwam terug met wat extra guldens maar ook met schaamte waar nooit meer over gepraat werd. En nu doen mensen alsof je daar met een neutrale baan stond, terwijl je gewoon meebetaalde aan de ellende, hoe kut je opties ook waren.

▲4▼

Verhitte discussies

Laatste reacties