Zeldzame rivierprikken planten zich succesvol voort op de Veluwe

Feit blijft dat je met emmers sjouwen vooral een pleister plakt, zolang die stuw en waterkrachtcentrale niet echt visvriendelijk zijn blijf je dit elk jaar herhalen. Wel mooi dat het werkt, maar als je biodiversiteit serieus neemt, dan hoort de infrastructuur zich aan te passen en niet andersom. En ja, stress bij vangen/transport is bij vissen ook gewoon een ding, dus hou die monitoring scherp.

Mooi dat het werkt, maar dat “handmatig overzetten” is ook gewoon jaarlijks mensenuren en geld, en dat blijft terugkomen zolang je de knelpunten laat liggen. Zet dan meteen een harde eis aan zo’n stuw en waterkrachtcentrale: vispassage die óók voor prik werkt en die aantoonbaar draait, daarentegen hoor je bij dit soort projecten vaak pas achteraf wat het onderhoud en de monitoring kost en wie dat betaalt. En ja, als het een beschermde soort is, dan mag je van de exploitant ook wel verwachten dat natuur niet alleen een bijlage is maar onderdeel van de vergunning.

Leuk dat die prik het redt, maar het blijft bizar dat we een miljoenen jaren oude soort letterlijk met de hand langs onze “moderne” blokkades moeten smokkelen. En iedereen doet alsof waterkracht per definitie groen is, terwijl zo’n centrale in de praktijk gewoon een gehaktmolen kan zijn voor alles wat niet in het standaard-vistrapje past. Paradoxaal eigenlijk: we willen natuur “helpen”, maar alleen op de manier die onze infrastructuur ongemoeid laat. Wat zegt dat over ons dat we liever vrijwilligers met emmers organiseren dan één keer echt toegeven dat sommige projecten gewoon op de verkeerde plek staan??

Handmatig overzetten is eigenlijk gewoon “manual failover” omdat die stuw/centrale de migratieroute hard crasht, maar niemand praat over de echte prikkel: maak de exploitant gewoon financieel verantwoordelijk per dode/gehakte vis (meetbaar met monitoring), dan is ineens een visvriendelijke bypass geen hobbyproject meer maar gewoon goedkoper dan blijven emmersjouwen. en sorry hoor, waterkracht in NL is vaak echt micro-opbrengst met macro-ecologische schade, lmao pure legacy infra die je groen verft.

Ach leuk met die emmers, maar bij elke sluis hier zie je dat je met een simpel rooster en fatsoenlijke stroming al 80% ellende voorkomt, zet daar eens technisch verstand op ipv weer een “projectje” met vrijwilligers elke lente toch

Klinkt misschien suf, maar wie gaat dat “emmersjouwen” eigenlijk jaar in jaar uit doen als de subsidie of de vrijwilligers klaar zijn, en wat gebeurt er dan met die populatie? Aan de andere kant: als het nu aantoonbaar werkt, is het ook zonde om te stoppen terwijl je ondertussen die stuw/centrale stap voor stap visvriendelijker maakt.

Vanuit mijn praktijk: we hebben het hier steeds over techniek en geld, maar zo’n prik voelt óók gewoon het water “kloppen” qua trilling en chemie; als je die stuw/centrale houdt maar intussen het hele beekje warmer, schoner/sterieler of juist voller pesticiden laat worden, dan sjouw je emmers tot je een ons weegt en blijft de basis uit balans. Ik ben vooral benieuwd of WUR ook echt naar waterkwaliteit/temperatuur en bodemleven in die doelwateren kijkt, want heel-wording van zo’n systeem is meer dan alleen een fysieke passage bouwen.

Ik heb genoeg van de wereld gezien en overal waar je “handmatig overzetten” hoort, weet je één ding zeker: dat is noodbedrijf omdat de beheerder van zo’n stuw/centrale z’n vergunning ooit lekker goedkoop heeft dichtgetimmerd en niemand later nog durft te zeggen: aanpassen of dicht. En iedereen focust op die emmers, maar de echte vraag is waarom we in Nederland nog steeds micro-waterkrachtjes laten draaien voor een paar lampjes winst terwijl je de ecologische schade én het onderhoud van vispassages en monitoring gewoon bij de samenleving parkeert. Als het echt een beschermde soort is, hang er dan een harde voorwaarde aan met metingen en boetes, anders blijft het elk voorjaar dezelfde PR met een natte schepnetploeg.

Ik merk dat iedereen nu focust op die stuw/centrale, maar wat me óók steekt: als je eenmaal met overzetten begint, ga je eigenlijk “selecteren” welke dieren waar mogen leven en dan kweek je een populatie die afhankelijk wordt van menshanden. en die prikken zijn super gevoelig voor slib en bodem, dus als er bovenstrooms weer eens wordt gebaggerd of een beek wordt “opgeschoond”, kan je succes in één seizoen weg zijn zonder dat iemand het doorheeft. liever dat ze tegelijk keihard vastleggen: geen rommelen met de beekbodem in paaitijd, anders sjouwen we ons suf en blijft de energie uit dat systeem lekken.