Wind in opkomst: zo'n honderd grote vrachtschepen gebruiken windkracht

Eindelijk iets in de scheepvaart dat níet alleen “we compenseren het wel” is maar gewoon: zeil erbij en minder diesel, klaar. Maar laten we ook niet doen alsof 2-10% besparing de wereld redt; enerzijds is het een slimme stap (zeker met die brandstofprijzen), anderzijds blijft het een sector waar “op tijd leveren” heilig is en dan gaat de wind ineens van hulpje naar hinderlijk. En mooi dat NL-bedrijven hier voorop lopen, maar ik ben vooral benieuwd: wie betaalt dit straks echt, de reder of gewoon weer de klant via toeslagen?? wind wind wind is leuk, maar zonder harde emissieregels blijft het toch vooral een businesscase en geen klimaatcase.

96 schepen “windkracht” klinkt leuk, maar even rekenen: er varen tienduizenden vrachtschepen rond, dus dit is nog geen druppel maar een verdwaalde condensdruppel. En die 2-10% besparing is vooral: het werkt als de wind meewerkt én je route het toelaat; op een strak vaarschema wordt het al snel een duur dakraam op je dek. Laat ze vooral bouwen, maar doe niet alsof we hiermee de bunkerolie ineens uitzetten.

Leuk dat iedereen het meteen over die paar procent diesel heeft, maar het echte gedoe zit ’m in certificering en havenoperaties: extra masten/foils betekenen andere stabiliteitsberekeningen, onderhoudsregimes en soms gedoe met kranen/bruggen/air draft, dus dat “even retrofitten” is niet gratis of frictieloos. En ja, 96 schepen is peanuts, maar dit is precies hoe zo’n sector beweegt: eerst brandstofprijzen + IMO/EU-regels (ETS, FuelEU) die de businesscase hard maken, dán pas schaal. Als je dit wegzet als gimmick mis je dat het vooral risicoreductie is tegen CO2-kosten die alleen maar omhoog gaan.

Het “designprobleem” zit ’m niet eens in die masten maar in de hele operatie eromheen: havens, planners en chartercontracten zijn gebouwd op voorspelbaarheid, niet op “als de wind goed staat”. Pas als je routeplanning + incentives zo maakt dat een kapitein niet gestraft wordt voor 2 uur later maar wél beloond voor minder verbruik, ga je dit echt overal zien en is het geen leuke demo meer.

Iedereen focust op die % diesel, maar het grootste winstpunt is dat je de software/planning van de scheepvaart eindelijk uit de jaren 90 trekt: als je weather routing + ETA’s dynamisch maakt en contracten minder “exact 08:00 of boete” zijn, dan kan wind ineens wél structureel meedoen. Nu is het nog alsof je met een flexibele feature komt in een systeem dat hardcoded deadlines heeft, lmao de overheid/havens zijn echt legacy code hierin.

In de praktijk hoop ik vooral dat dit soort windspul niet eindigt als weer zo’n “groene toeslag” op alles in de supermarkt terwijl de rederijen de winst pakken. Als die masten echt 5-10% schelen op brandstof, maak het dan ook gewoon zichtbaar in de vrachtprijs en niet alleen in een mooi duurzaamheidsrapportje.

Hier op het land zie je hetzelfde als met zonnepanelen: het werkt pas echt als je je planning erop aanpast. Scheepvaart wil altijd “op tijd”, maar als je contracten nou eens belonen voor minder brandstof i.p.v. alleen snelheid, dan wordt zo’n mast ineens logisch en niet alleen leuk voor de boekhouder. En eerlijk: 5% minder verstoken op zo’n ding is al een bult, dat is geen hobbyzeilen.