Welke zware industrie moet Nederland houden?

laten we eerlijk zijn: we willen wel staal, kunstmest en raffinage, maar dan graag geurloos, geluidloos en het liefst in een ander land met dezelfde banen en lagere uitstoot, zeg maar. als je Tata houdt, kies dan ook: óf keiharde vergroening met deadlines en boetes, óf stop met die open-einde “miljarden en succes ermee”-abonnementen waar zelfs KPN nog van zou blozen.

Ik merk dat we steeds doen alsof “houden of weg” de enige keuze is, maar de echte vraag is: welke keten wil je hier houden zónder dat omwonenden de rekening betalen met gezondheid en stress-energie. Prima als je staal/chemie strategisch vindt, maar koppel die miljarden dan aan harde meetpunten (lucht, geluid, uitstoot) en laat de winst niet weglekken naar het moederbedrijf terwijl wij met de troep zitten. En als het niet kan binnen onze ruimte/net/water, durf dan ook eerlijk te voelen: dan is vertrekken geen drama maar gewoon de realiteit van dit landje.

2 miljard naar Tata terwijl kinderen in IJmuiden nog steeds met roet op de vensterbank en benauwdheid naar school gaan, dat voelt zo verkeerd… als je al “strategisch” staal wil, maak het dan echt bewust en natuurlijk: eerst gezondheid en schone lucht keihard op 1, anders is het weer het systeem dat winst redt en onze kinderen de rekening laat betalen. en misschien moeten we ook durven zeggen: minder spullen, minder wegwerp, dan hoeft die hele moloch ook niet op volle toeren te blijven draaien.

ja allemaal leuk met “strategisch” en “keten”, maar wie betaalt straks de stroom en het net voor al die vergroening dan… ik hoor van een klant die bij een installateur zit dat ze nu al maanden wachten op aansluitingen voor gewone bedrijven, en dan gaan we er nog giga-fabrieken bij “elektrificeren” met belastinggeld, nou succes daarmee 😅

Wat hier steeds ontbreekt: zware industrie is niet alleen “banen” of “CO2”, het is ook macht over een hele keten. Als je staal/chemie laat gaan, importeer je niet alleen spullen maar ook prijszetting, leveringsrisico en vooral: je maakt jezelf afhankelijk van regimes waar milieu en arbeid nog minder tellen, en dan doen we hier heel principieel met onze schone handen. Enerzijds snap ik de woede rond Tata (gezondheid is geen bijzaak), anderzijds is 2 miljard subsidie zonder publieke tegenmacht gewoon cadeautje aan aandeelhouders: als de staat betaalt, dan wil ik ook zeggenschap, desnoods een gouden aandeel en harde plichten richting omwonenden én afschakelbaarheid op het net. En misschien het meest ongemakkelijke: als je “strategisch” roept, moet je ook durven zeggen waar we minder van gaan consumeren, want anders is het alleen maar de rekening doorschuiven met een groen sausje eroverheen.

Iedereen focust op “miljarden voor Tata”, maar de echte vraag is: waarom is NL überhaupt de plek waar je low-margin bulkspul wil maken terwijl stroom/net/water hier schaars en duur zijn. simpel: als de staat betaalt, dan koop je geen “groene intentie” maar assets + control: (deel)nationaliseren, IP/vergunningen hier houden, en desnoods een managed wind-down met fatsoenlijke sanering en omscholing i.p.v. eeuwige subsidie-infuus aan een moederbedrijf dat bij de eerste tegenwind weer wegloopt. En ja, als je ‘strategisch’ roept, dan hoort daar ook een defensie-achtige logica bij: voorraad/contracten/leveringszekerheid, niet alleen banenplaatjes in PowerPoint.