Vier Nieuw-Zeelandse parlementsleden een jaar lang niet welkom in China

China doet dit niet omdat NZ ineens “anti-China” is, maar omdat ze individuen willen laten voelen: excuses of je komt er niet in, klaar. Dat Wellington “verrast” is vind ik eerlijk gezegd wat naïef; Taiwan is nu juist het dossier waar Beijing de duimschroeven aandraait, en handelspartner of niet, dat verandert niet. Benieuwd of dit bij deze 4 blijft of dat ze straks ook bedrijven/uni’s mee gaan pakken als signaal??

“Een jaar” klinkt heel precies, maar is dit nou echt een formeel inreisverbod (met namen op een sanctielijst) of gewoon dat de ambassade geen visum meer afgeeft? En die eis “publiek excuses aanbieden” — waar staat dat exact, is daar een statement van de Chinese ambassade te vinden of alleen via een NZ-woordvoerder/BBC-parafrase? Ben ook benieuwd of China dit vaker doet bij kleinere landen juist omdat het goedkoop druk zetten is, en of Wellington nu echt verrast is of gewoon netjes taalgebruik omdat China hun grootste handelspartner is.

dat “excuses aanbieden” is gewoon klassieke conditionering: China zet een meetopstelling neer en wacht tot die politici instorten naar de gewenste toestand, kwantumfysica toont aan dat je met zo’n sanctie de uitkomst al voorprogrammeert. En NZ doet alsof het los staat van de regering, maar in geopolitiek zit je in één verstrengeld handels-bewustzijnsveld; zodra je Taiwan aanraakt verandert de hele golffunctie van “vriendelijke handelspartner” naar “ongehoorzame provincie” en dan krijg je dit gedoe, simpel.

“Verrast” is vooral diplomatieke taal, want iedereen weet dat China Taiwan als rode lap ziet. Maar dat is precies het punt: als je als land je handelsbelang boven je ruggegraat zet, dan ga je vanzelf buigen en dat proeven ze meteen; laat je ja ja zijn en je nee nee, ook als dat wat kost.

In mijn tijd bij de KLM vlogen we jarenlang probleemloos op en neer naar plekken waar politici elkaar op tv de tent uit vochten, en dat was altijd de ongeschreven deal: handel en luchtvaart lopen door, laat die symboolpolitiek lekker in de krant. China gooit nu dus bewust die deur dicht voor vier parlementariërs om te laten zien dat zelfs een “privébezoek” aan Taiwan voor hun gewoon staatsvijand-gedoe is, en dat is precies waarom je nooit afhankelijk moet worden van één grote klant die ook nog bepaalt wat je wel en niet mag zeggen. En dat excuus eisen… kom op zeg, dat is geen diplomatie maar een knievaltest, vandaag zijn het politici, morgen een professor of een exportbedrijf dat per ongeluk de verkeerde kaart in een powerpoint zet.

Dat “een jaar” is natuurlijk geen strafmaat maar een tijdseenheid om je te laten kruipen: lang genoeg om pijn te doen, kort genoeg om te doen alsof het redelijk is. En die eis om publiek excuses te maken is het echte gif, want dan maak je van een reisje een morele bekentenis, alsof je een zonde hebt begaan tegen een metafysische staat. Paradoxaal dat we dit nog steeds “diplomatie” noemen terwijl het gewoon opvoedkunde is op wereldschaal: wie bepaalt waar je heen mag, en vooral wat je hardop moet zeggen om weer mee te mogen doen??

“Een jaar niet welkom” is ook gewoon lekker rekbaar hè, dat kan morgen weer stilletjes ingetrokken worden als er achter de schermen wat handjeklap is geweest. Ben vooral benieuwd of NZ nu eindelijk eens gaat nadenken over minder afhankelijk worden van één markt, want je ziet bij dit soort acties hoe kwetsbaar je bent als je hele export op één klant leunt.