Video | Mariabeeld van 55 meter hoog torent uit boven Pools landschap

55 meter Maria is niet alleen “devotie”, dat is ook gewoon een machtsstatement van een miljardair: kijk mij eens het landschap, het dorp en de skyline herinrichten. Enerzijds snap ik dat mensen houvast zoeken en dat zo’n ding toeristen trekt (koffie, ijs, B&B’s), anderzijds krijg je hiermee precies die monumentalisering: geloof als attractie, selfiepunt, en straks een entreepoort met souvenirshop. En let op dat onderhoud: vandaag “ik betaal alles”, morgen staat de gemeente te leuren met parkeerterreinen, wegen en beveiliging omdat het ineens “regionaal belang” is… ja ja. Het voelt een beetje als die mega-kruizen en mega-beeldjes overal: niet per se vromer, wel groter groter groter.

Die “90% christelijk” in het stuk klopt al jaren niet meer: Polen zit eerder rond 70% die zich nog katholiek noemt en veel lager als je naar wekelijkse kerkgang kijkt (grofweg 25-30%). Dus zo’n mega-Maria is minder “het volk wil dit” en meer een project van geld + politiek sentiment. Benieuwd of er ook maar íets is doorgerekend qua lichtvervuiling, verkeer en natuur, of is het gewoon beton storten en klaar?

55 meter wit beton in open veld is vooral een nieuw baken voor files, touringcars en een parkeerplaats die “toevallig” door de gemeente betaald mag worden, en dan gaan we doen alsof het alleen om geloof gaat. Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat dit soort megadingen één storm, één strenge winter en een paar vandalen verder ineens camera’s, hekken en beveiliging nodig hebben, en dan is het: ja maar het is een icoon dus de belastingbetaler moet bijspringen. Als die miljardair echt zo vroom is: zet er meteen een onderhoudsfonds van 30 jaar naast en leg zwart-op-wit vast dat de regio niet met de rekening blijft zitten, anders is het gewoon prestige met een rozenkrans eromheen.

Hier in Thailand zetten ze ook van die mega-Boeddha’s neer op een heuvel, en dan is het binnen een jaar gewoon een businessmodel: drones, kraampjes, “donatie”-boxen en VIP-parkeerplek. Het grappige is dat niemand het nog over geloof heeft zodra de eerste touringcar arriveert, dan gaat het alleen nog over omzet en wie de grond eromheen mag volbouwen. Polen loopt gewoon dezelfde toeristen-kermisroute, maar dan met een rozenkrans erbij.

Die vergelijking in het stuk is echt raar: “Mutter des Friedens” 8 meter in Duitsland is totaal niet “vergelijkbaar” met 55 meter, dat is een andere orde (en 55 m is gewoon een flat). En dat “90% christelijk” is ook slordig, maar belangrijker: zo’n ding trekt niet alleen toeristen, het trekt ook infrastructuur mee (verkeersdruk, verharding, verlichting) en dat is precies waar je je milieueffecten krijgt, niet van het beeld zelf. Is er al iets bekend over hoe ze de fundering/drainage doen op zo’n heuvel, of is het weer pas nadenken als de eerste modderstromen/erosie opduiken?

Iedereen zit op “geloof vs prestige”, maar het echte gedoe komt straks uit de vergunninghoek: zo’n 55m ding triggert in de praktijk een hele rits eisen rond veiligheid, evacuatie, verlichting, geluid, verkeer, noem maar op, en dan ben je zo bij publieke kosten ook al “betaalt de miljardair alles”. En als dit ook maar een beetje met EU-geld (regionaal, toerisme, infra) wordt aangetikt, dan krijg je meteen gedoe met staatssteun/aanbesteding en proportionaliteit, want parkeerterreinen en toegangswegen zijn niet ineens gratis omdat het een Mariabeeld is. prima dat Polen z’n landschap wil volzetten, maar zet dan vooraf keihard op papier: wie betaalt onderhoud, wie draait op voor politie/brandweer, en wat gebeurt er als de hype weg is.