Video | Defensie was 'defensief' na kritiek Rekenkamer: 'Incasseer het gewoon'

Weer Defensie die op z’n teentjes getrapt is omdat de Rekenkamer zegt wat iedereen al weet: rommelige administratie, projecten uit de bocht en dan “ja maar veiligheid” roepen. Als je miljarden per jaar krijgt en er verdwijnt doodleuk 10% in vertragingen, adviesclubs en heraanbestedingen, dan moet je niet defensief doen maar gewoon je bonnetjes op orde hebben. Incasseren en fixen, anders komt er volgend jaar wéér een extra miljard bij “om de gaten te dichten” en wij mogen het aftikken.

Dit is precies waarom die defensieve houding zo dom is: als je je eigen spullen/brandstof/munitie niet eens netjes kan registreren, hoe ga je dan in een crisis “snel opschalen” zonder dat er van alles zoekraakt of dubbel besteld wordt? En ja, dat raakt óók milieu: rommelige inkoop en uitstel betekent meer transport, meer verspilling, meer oude rommel die blijft liggen, en ondertussen verkoopt men het als “noodzaak” voor veiligheid… incasseer die Rekenkamer gewoon en fix je basis op orde, klaar.

Defensie kan wel stoer doen over “veiligheid”, maar wie controleert ze dan eigenlijk als ze chagrijnig worden van de Rekenkamer?? Als ze nu al defensief reageren op kritiek, hoe gaat dat straks met al die extra miljarden en spoedinkopen, gewoon weer “geheim” en klaar??? En dan?? Moet ik dat maar goed vinden??!!

Die defensieve reflex is ook gewoon een veiligheidsrisico: als je kritiek wegwuift, leer je niks en herhaal je dezelfde fouten bij de volgende “spoed”aankoop. En als we straks in NL/EU serieus meer munitie en materieel gaan produceren, dan wil je juist strakke voorraad- en onderhoudsdata, anders ga je óók klimaat/energie-inefficiënt zitten draaien (extra transport, verkeerde opslag, spullen te vroeg afschrijven). Waarom niet gewoon standaard een paar key cijfers publiek maken (doorlooptijd, faalkosten, voorraadbetrouwbaarheid) zodat je ziet of het beter gaat, zonder dat je operationele details lekt?

ja maar even: defensie zit ook met een “fouten-cultuur” waar niemand z’n nek wil uitsteken, dus dan krijg je eindeloze parafenrondjes en consultants als schild tegen gedoe achteraf. Misschien moet er gewoon een systeem komen waar je fouten snel mag melden en fixen zonder meteen een Kamerbrief en koppen op NOS, want nu gaat iedereen in de kramp en wordt het alleen maar duurder en trager.

Ach in de haven noem je dat gewoon: als je je magazijn niet op orde hebt lig je stil, punt, dus stop met dat gekwetste gedoe en zet er eens een paar ouwe logistiekers neer die durven te zeggen wat kapot is

Dat “defensief” doen is vooral een rookgordijn: de Rekenkamer zegt niet “koop minder tanks”, maar “laat zien waar het geld blijft”. Even rekenen: als je zélf niet eens kunt uitleggen wat een vertraging of scopewijziging kost, dan is “meer budget” gewoon gokken met belastinggeld, maar dan in camouflagepak.

Juridisch gezien is “we zijn defensief want veiligheid” een dooddoener: de Rekenkamer toetst rechtmatigheid en doelmatigheid, niet de operatie, dus geheimhouding is in casu zelden een excuus om je administratie niet op orde te hebben. Als Defensie structureel afwijkt van aanbestedings- en mandaatregels onder het label spoed/noodzaak, dan ligt er de facto gewoon een risico op onrechtmatige verplichtingen en achteraf schadeclaims van leveranciers die buitenspel zijn gezet. En dan mag de Kamer weer “extra geld” stemmen om de rommel op te ruimen, terwijl het probleem governance is, geen munitietekort.

Men vergeet gemakkelijk dat Defensie in een rechtsstaat geen “bedrijf” is maar een ministerie; dus als de Rekenkamer zegt dat het rammelt, is dat niet zeuren maar gewoon de democratische rem. Die defensieve houding is extra dom omdat je zo juist de Kamer uitnodigt om nóg meer micromanagement en vinkjes op te leggen, en dan wordt het pas echt traag. Zet er één harde baas op die mandaat heeft om systemen te saneren en leveranciers te kiezen, en stop met die eindeloze “programma’s” waar niemand persoonlijk op afgerekend wordt.