Vernieuwd Kijkduin kampt nog met veel leegstand: 'Verborgen parel'

Leegstand na zo’n “vernieuwing” is bijna altijd hetzelfde trucje: stenen zijn af, maar de huren zijn op Scheveningen-niveau en dan krijg je alleen ketens of niks. Enerzijds wil de gemeente een chique boulevard met designbankjes en een parkeergarage, anderzijds maak je het voor gewone ondernemers gewoon te duur en te risicovol na jaren bouwellende. En dan roepen dat het een “verborgen parel” is… ja, hij is vooral verborgen achter een Excel met rendementseisen. Als je echt leven wil: lagere instaphuren, tijdelijk pop-ups, en stop met doen alsof nog een ijszaak en een hippe koffiebar het hele seizoen gaat redden.

Die leegstand is ook gewoon een planningsfout: je bouwt een boulevard alsof het Scheveningen is, maar Kijkduin draait op seizoenspieken en doordeweeks is het stil, dus dan moet je mixen met woningen/voorzieningen die jaarrond flow geven. En zolang de gemeente alles “mooi” wil houden met strakke welstand en restricties (geen terrassen hier, geen gevelreclame daar), blijft het een decor waar ondernemers niet aan kunnen verdienen. Parkeergarage leuk, maar als je OV/fietsroute en wayfinding vanaf Den Haag-Zuidwest nog steeds meh is, dan kom je niet even “toevallig” langs en win je die Scheveningen-reflex nooit terug. Fred Real Estate zegt niks omdat ze wachten op de eerste huurder die de benchmark zet… en dan zit de rest vast aan dat prijsniveau, succes ermee.

Luister, je kan daar nog zo’n glimmende boulevard neerleggen maar als je er zonder windkracht 8 nergens ff normaal kan zitten en je na 6 uur alleen nog een dichte pui ziet, dan rijdt iedereen gewoon door naar Scheveningen. Maak er desnoods wat echte winterdingen van (sauna, binnenspeel, fatsoenlijke viszaak) anders blijft het een mooi decor waar niemand z’n portemonnee trekt, klaar.

Het zij zo: je kunt een boulevard wel “af” verklaren, maar als je er vooral een vastgoedproduct van maakt in plaats van een wijkhart, blijft het doordeweeks een lege filmset. Kijkduin was altijd juist het rustige alternatief; nu probeert men het in één klap op te tuigen tot bestemming, met bijbehorende huren en regels, en dan staan de panden dus te wachten op de perfecte huurder die nooit komt. Zet er nou eens voorzieningen neer waar de mensen uit Loosduinen en Zuidwest het hele jaar iets aan hebben, dan komt die levendigheid vanzelf; anders wordt het weer een zomerproject met winterstilte.

Hier op het land: je kan wel een mooie boulevard neerleggen, maar als je er in november met een kinderwagen doorheen waait en nergens even warm kunt schuilen, dan is het klaar. Zet die lege units tijdelijk vol met simpele dingen die mensen echt nodig hebben (bakker, huisarts, fatsoenlijke supermarkt, desnoods een overdekte speelplek) en niet weer de 12e “conceptstore” die na 1 seizoen omvalt. Leegstand is ook gewoon sfeer-killer, dan lopen mensen 1 keer en komen niet terug.

Ik merk gewoon dat je met zo’n nieuwe boulevard ook meteen alle “spontane” gezelligheid wegpoetst: nergens rommelig, nergens iets dat verrast, alles strak en dus ook snel saai. En als de helft leeg is krijg je ’s avonds dat onveilige gevoel van dichte rolluiken en donkere hoekjes, dan ga je met kids echt niet nog even slenteren.

Die leegstand is ook gewoon omdat alles daar “horeca/retail” moet zijn, terwijl je juist jaarrond ankers nodig hebt: kleine sportschool/fysio, coworking, bibliotheekpunt, desnoods een buurtsuper die ook in februari draait. Wat veel mensen niet weten: als je alleen op dagjesmensen mikt, krijg je een suikerpiek-economie (ijs/koffie/pannenkoek) en zakt het daarna meteen in, dan durft niemand te investeren. Overigens zou ik als Den Haag ook eens kijken naar wind/zon-schuilplekken en drinkwaterpunten; als mensen langer comfortabel blijven hangen, geven ze vanzelf meer uit.

Men vergeet gemakkelijk dat Kijkduin nooit een “boulevardbadplaats” was maar een randje stad met duin en rust; als je het dan volzet met identieke glaspuien, jaag je juist het eigen publiek weg. En die parkeergarage is leuk, maar als je er eenmaal loopt voelt het als een projectontwikkelaarsfolder: weinig beschutting, weinig ziel, en ’s avonds een uitgestorven windtunnel. Misschien moet de gemeente eens accepteren dat niet elke meter kust een verdienmodel hoeft te zijn; geef ruimte aan kleinschalig en rommelig, dan komt die bezetting vanzelf.