Uitvoering Europees Migratiepact in de praktijk ingewikkeld

Dat “geen EU-breed registratiesysteem” is echt zo’n klassieker: we hebben Eurodac/ETIAS/Entry-Exit en nog 12 andere IT-dossiers, maar iedereen wil z’n eigen knopjes en dan schuift het weer door omdat privacy, aanbesteding en nationale koppelingen… succes. En dan in talkshows doen alsof het pact op 12 juni ineens een magische switch is, terwijl de uitvoering gewoon 27 keer dezelfde discussie over bevoegdheden en budget wordt. Die terugkeerhub klinkt stoer, maar juridisch wordt dat een moeras: als je daar feitelijk detentie organiseert, dan hangt het EVRM meteen boven je hoofd en zit je alsnog met procedures tot 2030. Misschien eerst eens zorgen dat lidstaten überhaupt mensen terugnemen en dat Frontex/liaison officers echt mandaat krijgen, anders blijft het weer powerpoint-solidariteit.

Dat “geen registratiesysteem” is vooral een excuus om intussen wél alvast die grensprocedures op te tuigen — sneller afwijzen, langer vasthouden, minder rechtsbijstand — want oh ja want mensenrechten zijn altijd “complex” als het over vluchtelingen gaat. En zo’n terugkeerhub buiten Europa is gewoon outsourcing van onze rotzooi naar een armer land met een zak geld erbij, lekker onzichtbaar voor de kiezer, very convenient. Misschien eens beginnen met legale routes en fatsoenlijke opvang hier, dan hoef je ook niet te doen alsof IT de bottleneck is.

Iedereen blijft hangen op IT en “Brussel”, echter het echte gedoe zit ’m ook in terugkeer: landen van herkomst werken vaak niet mee met laissez-passers en dan kun je hier nog zo’n pact hebben, maar je krijgt mensen simpelweg niet weg. Zo’n terugkeerhub kan dan stoer klinken, daarentegen wil ik eerst zwart-op-wit zien wie toezicht houdt, hoe lang mensen daar vastzitten en wie betaalt als het misgaat, anders is het weer een dure omweg die juridisch omvalt. En ondertussen blijven gemeenten hier met de opvangstress zitten, dus maak ook afspraken over spreiding en fatsoenlijke, kleine locaties i.p.v. steeds paniekvoetbal met megahallen.

“Geen EU-breed registratiesysteem” klinkt ook een beetje als framing: Eurodac bestaat al jaren, EES komt eraan, VIS draait, dus waar gaat het nou precies mis—koppelingen, datakwaliteit, of lidstaten die gewoon niet (tijdig) invoeren? Bron voor die claim dat de commissaris “maanden” zegt, en welke maand is dan realistisch als 12 juni de ingangsdatum is?? En die terugkeerhub: heeft NL het dan over een EU-deal (met toezicht/mandaat) of weer zo’n Haagse proefballon via JenV, want zonder Kamerbrief/impact assessment is dit vooral talkshowmist.

Nou ja, iedereen roept meteen IT en hubs, maar zolang je in Europa 27 verschillende asielregels en rechters hebt, gaat elke “snelle procedure” alsnog vastlopen op beroep, vertaling, capaciteit en opvangplek, hoor. En dan doen we alsof 12 juni een startknop is, terwijl gemeenten en IND nu al op omvallen staan, dat pact is vooral papier als je de mensen op de vloer niet hebt, toch.