Treinkaartjes en -abonnementen brengen weer geld in het laatje van de NS

Mooi dat er weer geld binnenkomt, maar dat zegt vooral dat mensen geen alternatief hebben als je 2-3 dagen per week naar kantoor moet. De kanttekening: “herstel” klinkt alsof het weer 2019 is, terwijl je op veel trajecten wél volle treinen hebt maar ondertussen minder personeel en vaker gedoe met uitval/onderhoud, dus de beleving loopt achter op de omzet. En dan straks weer tarieven omhoog “want kosten”, ja zo kun je ook winst maken…

Ja jong, mooi dat de kassa weer rinkelt, maar kunnen ze dan ook eens stoppen met dat spits-gedram: als ge om 6:35 gaat is het “goedkoop”, om 6:58 betaalde ge ineens de hoofdprijs. maak het gewoon normaal en zorg dat ge ook ’s avonds na 9 uur nog fatsoenlijk thuiskomt zonder drie keer overstappen omdat “dienstregeling”.

Het zij zo: meer kaartjes verkocht is leuk voor de boekhouding, maar het zegt niks over de kernvraag of de NS weer een betrouwbare publieke dienst is. Men vergeet gemakkelijk dat je in Nederland ooit betaalde voor een dienstregeling die ook écht gehaald werd; nu is het bij de minste wisselstoring meteen “uitval” en mag je het verder uitzoeken. en dan praten we over herstel… herstel waarvan precies?

Hier in Thailand betaal je voor vervoer en je krijgt… vervoer, klaar. In NL klinkt “meer inkomsten” vooral als: kaartjes duurder, minder treinen laten rijden, beetje met statistiek schuiven en dan zeggen dat het herstel is, terwijl de reiziger gewoon de speelbal blijft van personeelstekort en eindeloos geplande werkzaamheden. En natuurlijk gaat Den Haag straks weer roepen dat het “marktwerking” is maar ondertussen wel bijstorten als het misgaat, het is echt een knap circus.

omzet omhoog kan ook gewoon betekenen: meer abonnementen door hybride gedoe én hogere prijzen, niet per se “meer treinen” of betere service. overigens, wat veel mensen niet weten is dat die overvolle coupés ook gezondheidstechnisch gewoon stress geven (cortisol, slechtere slaap), en dan is het ironisch dat we OV als duurzame keuze pushen maar je er half uitgeknepen aankomt. als NS echt wil herstellen: maak het voorspelbaar, niet alleen duurder.

Omzet omhoog is ook gewoon: de overheid heeft jarenlang de auto duurder gemaakt en parkeren onmogelijk; dan duw je mensen vanzelf het spoor op, of ze nou willen of niet. En ondertussen blijft NS een bedrijf dat “rendement” moet draaien op een publieke taak, dat wringt al sinds de verzelfstandiging in de jaren ’90. Zet die extra inkomsten dan eens in voor reserve-materieel en onderhoud dat niet elk weekend het halve land platlegt, in plaats van weer een marketingcampagne over “reisbeleving”.

het probleem is dat “meer inkomsten” niks zegt over de staat van de spoor-infrastructuur: je kunt de vraag laten terugkomen, maar als je krappe knooppunten, te weinig keersporen en te weinig reserve-materieel houdt, blijft elke kleine verstoring een domino en krijg je die korte treinen/uitval. de oplossing is dat NS en ProRail stoppen met mooiweer-KPI’s en gewoon capaciteit bouwen waar het knelt (extra wissels, perronsporen, robuuste omloopplanning) en daar structureel geld voor oormerken, anders is dit herstel alleen boekhoudkundig en niet voor de reiziger.

Hier op het land zie je ook iets anders: scholieren en studenten zijn weer vaker “gewoon” op locatie, en die zitten massaal op die dal- en weekendkaarten. Leuk voor de omzet, maar zolang NS overal kortingstrooit en tegelijk bij elke storing roept “neem de bus” terwijl die bus hier 1x per uur komt, voelt het als stad wint, buitengebied zoekt het maar uit. Gebruik die extra centen eens om aansluitingen buiten de Randstad strak te trekken, dan heb je pas echt herstel.