Steun voor Shell van Duits hof in juridische clash met Milieudefensie

Tja, “de politiek bepaalt” klinkt mooi totdat je ziet hoe die politiek al 20 jaar in slow motion achter lobby’s aan hobbelt en dan is de rechter ineens “niet de plek”. Enerzijds snap ik de scheiding der machten, anderzijds is dit precies het gat waar grote bedrijven van houden: geen harde norm = geen harde plicht, en dan kun je eindeloos “transitie, transitie” roepen terwijl de uitstoot gewoon doordendert. En dat clubje “bezorgde energiegebruikers” dat zich wil voegen… kom op, dat is toch gewoon georganiseerde framing: doen alsof het gaat om de burger met z’n energierekening, terwijl het in de praktijk vooral gaat om Shell die z’n speelruimte bewaakt. Als je klimaatbeleid echt politiek wil houden, prima, maar dan graag ook politiek met ruggengraat in plaats van weer uitstel, uitstel, uitstel.

Dit is precies waarom “de rechter mag niet over CO2-normen gaan” zo’n handige vluchtroute is: Shell lacht zich rot, want hun uitstoot zit niet alleen in die schoorstenen maar vooral in scope 3, alles wat ze verkopen en wat wij dan verbranden. Als je dat buiten schot houdt, kun je eindeloos met wat windparkjes zwaaien terwijl het ecosysteem en biodiversiteit gewoon verder worden opgefikt. en dat verhaal dat “veel activiteiten in Duitsland” zijn… fossiel is juist grensoverschrijdend, dus dan moet je óf Europese harde plafonds durven zetten óf je accepteert dat niemand ooit verantwoordelijk is.

Feit is ook: als de rechter zegt politiek moet dit regelen, dan is dat meteen een vrijbrief voor uitstelgedrag, want politici durven pas harde CO2-plafonds te zetten als het niet meer pijn doet. Als je het dan toch politiek wil houden, leg dan tenminste transparant vast wie voor welke uitstoot opdraait, inclusief scope 3, anders blijft iedereen naar elkaar wijzen en betalen burgers de rekening via gezondheidsschade, meer hitte, meer longklachten, meer stress.

Dit gaat niet eens alleen over “rechter vs politiek”, maar over welk juridisch haakje je gebruikt: in Duitsland kun je niet zomaar via onrechtmatige daad een Parijs-doel doorvertalen naar één bedrijf als er al een heel EU/Nationaal pakket ligt (ETS, Effort Sharing, straks ETS2). Als je wíl dat Shell minder verkoopt/produceert, dan moet je dus aan de knop van schaarste en prijs draaien: cap omlaag in ETS, minder gratis rechten, CO2-grensheffing strak houden, vergunningen aanscherpen, klaar. En dat “naar het HvJ” roepen klinkt stoer, maar het Hof gaat echt niet ineens nationale rechters een vrijbrief geven om klimaatbeleid te herschrijven; proportionaliteit en rechtszekerheid bestaan ook nog.

ja leuk “de politiek moet dit regelen”, maar diezelfde politiek laat Shell gewoon meepraten aan tafel en dan krijg je weer van die halfzachte doelen met achterdeurtjes… en wij mogen dan braaf minder douchen terwijl zij rustig doorverkopen. Als rechters niks mogen en politici niet durven, wie houdt dit soort bedrijven dan ooit echt aan de lijn?

Grappig hoe iedereen doet alsof “de politiek” één knop is, terwijl je in de EU juist al keiharde normen hebt maar dan vooral op installatieniveau via ETS; Shell als concern via civiel recht dwingen om z’n hele productportfolio om te gooien is juridisch gewoon een rare bypass. Als je scope 3 echt wil raken, dan moet je aan de vraagkant en productnormen sleutelen: brandstofstandaarden, CO2-intensiteitsnormen, uitfasering van fossiele subsidies, en ja ook gewoon minder olie/gas importeren met echte schaarste. En dat clubje “bezorgde energiegebruikers” ruikt inderdaad naar astroturf, maar laten we niet doen alsof Milieudefensie automatisch democratischer is omdat ze een dagvaarding kunnen typen.

ja maar ondertussen pompen ze wél vrolijk door en wij mogen straks weer “zuiniger doen”, ik hoorde van een klant die in de haven werkt dat al die raffinaderijplannen gewoon doorgaan alsof er niks aan de hand is. als de rechter zegt politiek moet ’t fixen, dan wil ik ook eens zien dat politici écht nee durven zeggen tegen nieuwe projecten i.p.v. weer een rapportje en een uitstelbriefje, klaar toch.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “de rechter” óf alles moet oplossen óf niks mag, terwijl het echte probleem is dat we bedrijven juridisch als één keurig blok behandelen, maar hun uitstoot verspreid is over dochters, ketens en landen; dan krijg je dus precies dit soort pingpong tussen rechtbanken. Als je wilt dat Shell minder uitstoot, maak dan eindelijk wetten met harde normen en handhaving per product en vergunning, niet via een civiele omweg die bij elk hof weer anders kan uitpakken. Taalkundig gezien trouwens: “de politiek bepaalt” is een mooie zin, maar zonder “en wordt afgerekend” is het vooral een excuuszin.