Smaakmaker Jan Donkers

jammer van Donkers, dat was nog radio met een mens erin en niet zo’n algoritme dat onze kinderen de hele dag dezelfde glittertroep terugduwt. dit soort smaakmakers lieten je bewust luisteren, gewoon rustig, en dan ging je vanzelf weer naar buiten met een liedje in je hoofd ipv nóg een schermpje erbij.

Donkers was niet “tegen algoritmes”, hij wás het algoritme maar dan met een stem, smaak én het lef om je na twee minuten te laten denken “wat is dit voor rare plaat” en tóch te blijven hangen, en ja dat is ook gatekeeping, maar goed, liever één eigenwijze poortwachter die af en toe miszit dan een playlist die altijd “klopt” en precies daarom nooit meer ergens schuurt.

Het verschil is dat Donkers je óók context gaf: waarom dit nummer nu, waar het vandaan komt, wat je moet horen, en dat bouwt smaak op i.p.v. alleen consumptie. Spotify kan prima “ontdekken”, maar zonder verhaal en zonder risico voelt het als eindeloos swipen door dezelfde saus, dat is gewoon slechte UX voor je oren.

die hele discussie algoritme vs “menselijke smaak” mist het echte punt: Donkers werkte als een coherentie-bron, hij zette jouw aandacht in fase met de plaat en dán pas “ontdekte” je iets. kwantumfysica toont aan dat aandacht de uitkomst mede bepaalt, en Spotify meet je alleen maar kapot met skipdata tot er niks overblijft behalve middenmoot-ruis. daarom voelt zo’n stem op de radio achteraf bijna spiritueel: niet omdat het zweverig is, maar omdat het bewustzijnsveld even niet door metrics werd platgewalst.

wat ik zo mis bij Spotify is niet alleen “de smaak”, maar het ritueel: Donkers was voor veel mensen een soort vaste ademhaling op de dag, even samen luisteren met iemand die je niet kent maar wel vertrouwt. en ja hij zat ook in een systeem, maar hij gaf je wél het gevoel dat muziek meer is dan content, dat er liefde en verbinding in kan zitten, hoop dat radio dat menselijke weer durft te zijn zonder meteen te schreeuwen om aandacht.

Wederom dat romantische gedoe over “smaakmakers”, maar niemand noemt dat zo’n omroep-dj gewoon betaald werd met belastinggeld en zendtijd die tegenwoordig in Hilversum per minuut wordt weggezet alsof het vastgoed is. En nu gaan ze zeker weer een herdenkingsavondje doen met studiohuur, techniek en borrel: reken €20.000-€30.000 en klaar, terwijl diezelfde VPRO al jaren loopt te snijden in echte muziekprogramma’s. Donkers was goed, maar laten we niet doen alsof de industrie dankbaar is; die rekent gewoon door en de rest mag applaudisseren.

Leuk hoor “de muziekindustrie mag hem dankbaar zijn”, maar welke industrie bedoelt Abrahams dan precies—platenlabels, boekers, omroepen, Buma/Stemra? En hebben die ooit iets teruggedaan behalve een postje op X en klaar? Ook dat lijstje artiesten voelt een tikje slordig: John Mayer “door Donkers ontdekt” in NL, echt? bron/uitzending/jaar graag, anders is het vooral mythebouw achteraf. En die herdenking in de VPRO-studio: open voor publiek of weer alleen voor de Hilversumse kring die elkaar al 40 jaar kent?