Schoof na anderhalf jaar blij weer uit de spotlights te kunnen stappen: 'Ik ga de enorme aandacht niet missen'

anderhalf jaar “premier” en dan trots dat je weer uit beeld mag, dat zegt ook wel iets over hoe stuurloos het was. “underpromise and overdeliver” is een leuke tegeltjeswijsheid, maar even rekenen: als je al 18 maanden vooral underdelivert, dan is het gewoon underpromise and disappear. Rob Jetten krijgt straks vooral de rekening, niet de tip.

Die tip “underpromise and overdeliver” is leuk, maar als je premier bent gaat het ook om uitleggen wát je nou eigenlijk aan het doen bent, want anders voelt het voor mensen als: er gebeurt van alles en niemand stuurt. Aan de andere kant: met zo’n coalitie van losse eilandjes is het misschien ook gewoon vooral schade beperken en dan snap ik wel dat je blij bent als de camera’s weg zijn.

het probleem is dat we premierschap zijn gaan meten in camera-uren en soundbites, terwijl de echte klus juist in de uitvoerings-infrastructuur zit: besluiten vertalen naar vergunningen, capaciteit bij inspecties, stikstofruimte, netcongestie, waterveiligheid, noem maar op. de oplossing is minder “underpromise” en meer keihard doorpakken op uitvoerbaarheid met vaste planningen, geld en mensen bij de uitvoering, anders kan Jetten straks overdeliveren wat ie wil maar loopt alles alsnog vast op loketten en rechtbanken.

tja hij is blij dat ie uit de spotlights mag, maar ik hoor hier in de stoel vooral: “mooi, maar m’n energierekening en die ellendige netaansluiting blijven wél”... underpromise/overdeliver is leuk voor een manager, maar als premier moet je soms gewoon ff voor de camera gaan staan en zeggen: dit wordt pijn, dit gaan we doen, en dan ook dóór, anders blijft het voor iedereen voelen als één lange tussenpauze.

Ach als je na 18 maanden premier vooral opgelucht bent dat de camera uitgaat, dan was je meer hoofd BHV dan baas van het land, en die tegeltjes-tip kan Jetten beter vervangen door: regel dat de uitvoering weer kan draaien, want hier in de haven lopen projecten vast op vergunningen en netaansluitingen, niet op beloften

Underpromise/overdeliver… ja mooi voor op een PowerPoint, maar in de praktijk krijg je dan dat niemand meer iets durft te beloven en alles “in onderzoek” blijft. In de bus kun je ook niet zeggen: ik beloof niks, misschien kom ik ooit aan op eindpunt, mensen willen gewoon dat het ding rijdt en dat er iemand voorin zit die zegt hoe laat je er wél bent.

Die hele “ik ga de aandacht niet missen” klinkt voor mij vooral als: gelukkig, weer terug naar het ambtelijke comfort waar je geen kleur hoeft te bekennen, en dat is precies het probleem geweest met zo’n technocraat als premier. In mijn tijd bij de KLM had je ook van die managers die prima waren in procedures en crisisoverleg, maar zodra je richting moet kiezen en mensen moet meenemen, dan wordt het stil en gaat alles via memo’s en woordvoerders. En die tip aan Jetten… leuk voor een consultancy-slide, maar als je land vastloopt op rechters, uitvoering en draagvlak moet je soms gewoon beloven wat nodig is en dan de rug recht houden als het gaat piepen, anders blijft het hier één grote tussenlanding zonder gate.

die “ik ga de aandacht niet missen” snap ik ergens wel: premier zijn is tegenwoordig 24/7 incidenten-tv en elk woord wordt uit z’n context geknipt. Maar dan moet je juist zorgen dat er onder de motorkap wél meters gemaakt worden, en daar ging het de laatste 18 maanden vooral mis: netverzwaring, vergunningen, stikstof, water… allemaal dingen met doorlooptijden van 5-10 jaar. Underpromise/overdeliver klinkt leuk, maar als je de basis (uitvoering + planning) niet op orde hebt, overdeliver je precies niks, hoe goed je PR ook is??