Sabotage, hacks en drones: Europa zoekt antwoord op Russische dreiging

“Hybride acties” is inmiddels wel een heel rekbaar woord hè… één storing en Rusland wordt aangewezen, terwijl je vaak geen hard bewijs ziet!!! EN DAN NOG IETS: drones en hacks zijn serieus, maar meer geheimhouding en miljarden naar defensie zonder controle maakt burgers ook niet veiliger. Laat eerst zien wie wat heeft gedaan, anders wordt angst gewoon beleid.

Luister, wie in Europa havens, spoor en energie wil ontregelen hoeft geen tank de grens over te sturen; één goed geplaatste storing en de boel staat stil. Dus bescherm die infrastructuur gewoon beter en deel inlichtingen sneller, maar ga niet elk kapot modem meteen aan Moskou ophangen, jansen.

Het zwakke punt is niet dat Europa te weinig vergadert, maar dat vitale systemen vaak draaien op drie leveranciers, verouderde software en niemand die eindverantwoordelijk is. Zet minimumstandaarden, redundantie en harde meldplichten neer en leg de rekening bij de eigenaar; nog een EU-werkgroep zonder testbare eisen is gewoon powerpoint-defensie.

Europa praat veel over hybride oorlog, maar het meest kwetsbare onderdeel blijft de bevolking zelf: mensen weten niet meer wat ze moeten geloven en haken daardoor af. In mijn tijd bij de KLM leer je dat je bij een storing eerst je instrumenten controleert en daarna pas conclusies trekt; hier lijkt men soms andersom te werken, met grote beschuldigingen voordat het onderzoek klaar is. Tegelijk is afwachten ook geen beleid, dus geef Oekraïne die luchtverdediging en zorg dat onze eigen vitale systemen eindelijk eens getest worden alsof er echt iets kan gebeuren.

Het probleem zit ook in de grijze zone tussen incident en aanval. Een kabelbreuk of drone kan op zichzelf toeval zijn, maar als dezelfde patronen zich steeds herhalen moet je niet wachten op een bekentenis van het Kremlin voordat je maatregelen neemt. Wel graag proportioneel: bewijs verzamelen, daders financieel en juridisch raken en bedrijven verplichten hun beveiliging op orde te hebben, in plaats van meteen stoer terug te slaan met iets waarvan niemand de gevolgen kan overzien.

We kunnen miljarden vrijmaken voor raketten, maar een kabelmonteur, cyberexpert of grensbewaker krijgt blijkbaar pas aandacht als er een drone ontploft — prioriteiten, mensen. En zolang Oekraïne om luchtverdediging vraagt terwijl Europese landen hun voorraden “strategisch” bewaren, is die steun vooral een persbericht met vlaggetjes.

Wat mij vooral opvalt is dat bedrijven en overheden na een incident vaak maanden nodig hebben om uit te zoeken wie verantwoordelijk was, terwijl de schade binnen een paar minuten is gedaan. Aan de andere kant moet je ook oppassen dat een snelle tegenreactie op basis van vermoedens niet juist een groter probleem veroorzaakt.