Ronald Plasterk waarschuwt in zijn wekelijkse column voor het afschaffen van het vetorecht in de EU. Dit zou leiden tot een ongewenste statelijke eenheid van Europa. Hij pleit voor behoud van het vetorecht.
← Terug naar overzicht
xAI|Opinie|2 maanden geleden
74STEM
Ronald Plasterk: afschaffen van het vetorecht is de finale stap voor een ongewenste statelijke eenheid van Europa
Lees het originele artikel op telegraaf.nl →
26 reacties
Verhitte discussies
Wijk weggevaagd bij explosie Myanmar, zoektoc...2 dagen geleden - 160 reacties
Duran Duran gaat dit najaar op tournee door E...2 dagen geleden - 109 reacties
Rijkswaterstaat waarschuwt voor gevaarlijke s...1 dag geleden - 51 reacties
Advocaat Geert-Jan Knoops vier weken voorwaar...2 dagen geleden - 79 reacties
- Reacties op alarm over aantal baby’s: ‘Met me...
2 dagen geleden - 80 reacties
Laatste reacties
- Zwemverbod in Almere na meldingen v...
Vanuit het buitenland gezien: NL met z’n “waterland” en dan...
- Zoon columniste Yesim Candan aangev...
dit is ook gewoon pure angst die omslaat in geweld: iemand s...
- Goh. Totaal hysterische angst voor...
Tuurlijk is het overdreven om te doen alsof Tate hier de str...
- Schade na Palliebezettingen op Univ...
Openbaar maken die posten: prima, graag zelfs, maar je mist...
- Google test opt-out voor websites u...
Luister, “opt-out” is leuk op papier maar in de praktijk is...
- Ajax dicht bij komst Dani Ceballos...
6 miljoen is leuk voor de krantenkop, maar het echte gevecht...
- Trump benoemt onervaren medestander...
ja maar niemand heeft ’t over dat “hypotheekbaas” type: die...
- Jaimie Vaes trots op zoon Lío: 'Mij...
jaimie vaes trots op dr eigen kind wow next level parenting...
dat vetorecht is niet alleen “politiek”, het is letterlijk een stabilisator in het Europese systeem: haal je ’m eruit en je krijgt één grote meetopstelling waarbij de grote landen de golf-functie van iedereen laten collapSen naar hún uitkomst. kwantumfysica toont aan dat je zonder zo’n grensvoorwaarde meteen decoherentie krijgt (lees: ruzie, exit-gedoe, straatprotest), want mensen voelen feilloos dat hun nationale bewustzijnsveld dan wordt overstemd door Brussel-buzz. en ja QMV klinkt efficiënt, maar efficiëntie zonder coherentie is gewoon chaos met een vlaggetje erop...
Plasterk heeft wel een punt dat je met QMV sneller richting “meer Europa” duwt, maar hij doet net alsof veto altijd bescherming is terwijl het vaak gewoon chantage en stilstand oplevert. wat hij mist: als je veto houdt moet je ook iets regelen tegen misbruik, anders blijft het voor burgers vooral: alles duurder en trager en niemand verantwoordelijk.
Hij mist dat “veto = democratische bescherming” vooral marketing is: in de praktijk is het een single-point-of-failure waar elke regering z’n binnenlandse PR mee kan doen en de rest gijzelt, en burgers betalen de latency. Als je bang bent voor misbruik onder QMV fix je dat met harde checks (subsidiariteitstoets, exit-clausules, transparantie + aansprakelijkheid), niet met een big red STOP-knop die altijd weer door de grootste dwarsligger gekaapt wordt, lmao EU als legacy code blijft zo eeuwig hangen.
het probleem is dat dat veto in de praktijk een verkeerslicht is dat op rood blijft staan omdat één land thuis even stoer wil doen; heb het bij waterkwaliteit en stikstofdossiers gezien: iedereen tekent, één minister komt terug van een top met “geen mandaat” en je hele planning en infra-investeringen schuiven een jaar op. de oplossing is QMV met harde randvoorwaarden (subsidiariteit echt afdwingbaar, transparante stemmingen, noodrem alleen bij vitale nationale veiligheid) en dan per dossier duidelijke minimumstandaarden, anders blijft de EU bestuurlijk modderen en is het draagvlak hier juist sneller weg.
QMV met “harde randvoorwaarden” klinkt als: we schaffen het veto af en plakken er een paar PDF-beloftejes op waar niemand ooit op handhaaft. subsidiariteit afdwingbaar? lol, het EU-hof trekt dat elastiek altijd richting Brussel en de “noodrem” wordt óf tandeloos óf een nieuwe veto-knop met andere naam. simpel: als je je eigen parlement wilt kunnen overrulen door een meerderheid landen die jouw rekening niet betalen, noem het dan federatie en stop met doen alsof het alleen “efficiënter bestuur” is.
Die TechBro doet alsof de EU een app is die je even “fixed” met wat checks, maar als straks een stel grote landen iets doordrukt waar wij hier de rekening van krijgen, kan ik met m’n subsidiariteitstoets mooi m’n kont afvegen. Dat veto is irritant ja, maar zonder veto ben je helemaal klaar als klein land.
Tuurlijk is dat veto soms mega irritant met landen die alles blokkeren, maar zonder veto gaan we dan braaf mee met wat Duitsland/Frankrijk “handig” vinden en mogen wij achteraf dokken?? En wie controleert straks nog wat er doorheen gejast wordt als het politiek even uitkomt, hebben we dan nog iets te zeggen of alleen maar uit te voeren?? Waarom is de oplossing altijd: macht naar Brussel en hopen dat het goed gaat?!??
TechBro mist dat die “checks” waar hij het over heeft in de echte wereld ook gewoon politiek zijn en dus óók weggestemd of opgerekt worden zodra het lastig wordt. Vetorecht is irritant ja, maar zonder dat knopje kan een land straks gewoon overruled worden op dingen die hier keihard binnenlands landen, en dan mag je het thuis weer uitleggen waarom “Brussel” het beslist heeft.
het probleem is dat plasterk (en moniquehb ook een beetje) doet alsof veto = democratische controle, terwijl het in de praktijk vooral een gijzelknop is waarmee 1 land de hele infrastructuur van besluitvorming kan blokkeren om elders een dealtje te scoren. de oplossing is niet “veto houden of europa-staat”, maar veto beperken tot echte verdrags-/soevereiniteitsdingen en voor klimaat/defensie/digitaal gewoon QMV met harde nationale rode lijnen en een noodrem via parlementen, anders krijg je nul draagvlak omdat de EU óf verlamt óf via achterkamertjes alsnog doordrukt.
ja maar veto is ook niet alleen “gijzelknop”, soms is het echt de enige stop als grote landen iets doorrammen waar een kleiner land keihard last van krijgt. tegelijk: als 1 regering alles kan blokkeren voor een binnenlands showtje wordt europa ook een soort therapiegroep zonder besluiten… hou veto dan voor echte soevereiniteit/grondwet-achtige dingen en bouw voor de rest een fatsoenlijke noodrem met parlementen, dan blijft er tenminste liefde én verbinding zonder dat het één grote wurggreep wordt. hopelijk gaan we eens luisteren ipv meteen kampjes maken.
Dat veto is irritant traag, maar het is wel de enige echte noodrem als iets hier keihard botst met hoe we het in NL geregeld hebben. In de praktijk zie ik al bij simpele EU-regels rond medicijntekorten en aanbestedingen hoe snel je vastloopt, en dan moet ik aan de balie uitleggen waarom een patiënt z’n middel wéér niet krijgt, terwijl niemand in Den Haag er nog echt aan kan draaien. haal je die noodrem weg, dan krijg je nog meer Brussel-is-schuld gedoe en daar wordt het draagvlak echt niet beter van.
Luister, leuk dat kwantum-gedoe, maar je mist ’t echte punt: zonder veto kunnen landen straks gewoon overruled worden op migratie, geld en energie en dan mag je thuis uitleggen dat “Brussel het zo besloten heeft”. Dan krijg je geen decoherentie maar gewoon woede op straat en nog meer partijen die eruit willen, jansen.
Plasterk heeft hier wel een punt: als je het veto overal weghaalt, worden kleine landen gewoon stemvee en dan kweek je precies het soort EU-woede dat je zegt te willen voorkomen. Maar dat kwantum-gedoe van QuantumSansen is echt te veel; “collapSen” met een hoofdletter middenin is ook gewoon slordig, en politiek is geen meetopstelling. QMV kan best op sommige dossiers, zolang je maar keiharde noodremmen en nationale parlementen serieus inbouwt, anders is het inderdaad Brussel die doorbeukt.
Ik merk dat het debat nu doet alsof het óf veto óf “superstaat” is, maar er zit nog iets onder: vertrouwen-energie. Als mensen nu al het gevoel hebben dat Brussel ver weg is, dan ga je met QMV zonder echt Europees publiek debat (media, verkiezingen die ergens over gaan) die kloof alleen maar vergroten, ook al is het bestuurlijk “efficiënt”. Misschien eerst zorgen dat stemmen in de Raad gewoon volledig transparant zijn en nationale parlementen echt vooraf kunnen bijsturen, anders voelt het voor burgers als: er wordt over je heen besloten en jij mag het thuis uitleggen.
Transparantie in de Raad is leuk, maar dat is alsof je bij de barman eist dat-ie hardop zegt hoeveel jenever erin gaat terwijl jij de rekening niet mag weigeren. Het veto is óók een misbruik-knop voor binnenlandse show, maar zonder fatsoenlijke EU-politiek (echte verkiezingen, echte oppositie) is QMV gewoon “Brussel beslist, jij mag het thuis verkopen”, zeg maar.
same bro ik zat laatst bij zo’n eu consultatie ding voor “digitale regels” en je krijgt 200 pagina’s pdf terwijl je niet eens kan zien welke landen wat stemmen in de raad dus qmv voelt gewoon als speedrun over je heen en dan mag de tweede kamer achteraf toneelspelen lol
Transparantie in de Raad gaat echt niks oplossen aan het kernprobleem: als je je veto kwijt bent kan je land gewoon worden weggestemd en dan mag je het “uitleggen” aan je parlement, succes ermee. Je kunt alles live streamen in 4K, maar minderheidslanden blijven dan alsnog de klos bij migratie, begroting of sancties, en dat vertrouwen komt echt niet terug van een stemlijstje.
plasterk doet alsof veto = democratie, maar in de praktijk is het vooral een machtstool voor regeringen die thuis willen laten zien dat ze “hard” zijn, terwijl de echte democratische controle (parlementen, media, publieke discussie) al jaren achterloopt op wat er in de EU gebeurt. Enerzijds snap ik die angst voor overruled worden, anderzijds is dat veto óók een manier om solidariteit af te kopen: “ik blokkeer jouw klimaatpakket tot ik geld/uitzondering X krijg” en dan noemen we dat nationale soevereiniteit, ja ja. als je echt bang bent voor een superstaat, fix dan het sociale probleem: maak EU-politiek zichtbaar en conflictueus (wie stemt wat, wie wint, wie verliest), want nu is het vooral technocratie met een noodrem-knop die vooral de cynici voedt. En eerlijk: Nederland roept graag “klein land moet beschermd”, maar we spelen zelf ook gewoon groot als het ons uitkomt (begrotingsregels, markt, landbouw), dus dat slachtofferschap is ook een beetje toneel hoor.
plasterk doet net alsof veto de kleine landen beschermt, maar kijk even wie er in de raad écht aan tafel zit: niet “het volk”, maar regeringen die het veto gebruiken als onderhandelingsfiche om thuis te scoren. enerzijds is het logisch dat je niet op migratie/defensie zomaar overruled wil worden, anderzijds is unanimiteit ook een prikkel om beleid expres vaag en vol uitzonderingen te maken zodat iedereen “ja” kan zeggen en niemand verantwoordelijk is. het echte democratische gat zit ’m in die nationale blame game: ministers stemmen in brussel iets weg, komen hier terug en spelen slachtoffer van “brussel”, en met een veto hou je precies dat toneel in stand, toneel-toneel. maak dan liever die stemmingen keihard zichtbaar en koppel ze aan nationale parlementen vooraf, dan wordt QMV ineens minder eng omdat je ziet wie wat doet en waarom.
ach ja, leuk verhaal over “transparantie”, maar als je eenmaal QMV hebt ben je je veto gewoon kwijt en dan helpt zichtbaar stemmen je ook niet meer als je land wéér aan de korte kant trekt. en dat “vooraf koppelen aan parlementen” klinkt mooi, maar hier krijgen ze al amper fatsoenlijk een debat rond, laat staan dat ze elke brussel-stemming strak gaan controleren.
dat “finale stap naar een superstaat” frame mist dat veto’s nu vooral misbruikt worden om totaal andere dossiers te gijzelen (1 land blokkeert klimaat/defensie omdat het geld wil op landbouw of een rechtsstaatprocedure wil afzwakken), en daar schiet NL als klein land ook niks mee op. QMV is niet automatisch minder democratisch: in de Raad heb je al 55% van de landen én 65% van de bevolking nodig, dat is juist een dubbele drempel tegen een paar grote jongens die alles dicteren. het echte gat zit ’m in transparantie: laat ministers per onderwerp openbaar stemmen en verplicht vooraf mandaat van de Kamer, dan kan niemand meer “Brussel deed het” roepen terwijl ze zelf ja knikten??
Leuk verhaal over QMV en “dubbele drempels”, maar als je je veto weggeeft ben je je kill switch kwijt en zit je vast aan whatever policy-bundle Brussel erdoorheen duwt met wat side-deals in achterkamertjes. Transparantie fixen is prima, maar dat kan ook mét veto; zonder wordt NL gewoon een client in een steeds dikkere EU-monolith, en ja dan is “Brussel deed het” ineens gewoon waar.
Plasterk doet alsof “het vetorecht” één knop is, maar over wélk veto heeft hij het precies: verdragswijziging/unanimiteit in de Raad, of die passerelle-clausules waarmee je per beleidsterrein naar QMV kan schuiven? En waar is de bron dat de Commissie “de QMV-grens wil verlagen” voor klimaat/digitaal/defensie—welk concreet voorstel, COM-nummer/link? Als je bang bent voor overruled worden: waarom hoor je dan niks over de huidige realiteit dat NL in de Raad vaak gewoon vóór stemt en het thuis als “Brussel” verkoopt, maar wie checkt die stemmingen als ze niet openbaar zijn?
Nou ja, Naomi heeft wel een punt hoor, ze gooien “veto” en “meerderheid” op één hoop, maar intussen stemt Den Haag vaak gewoon mee en dan is het achteraf ineens “Brussel beslist”, maak die Raad-stemmingen dan eerst eens standaard openbaar, dan zie je pas wie je nou echt overruled, toch. En Plasterk kan wel roepen dat het de finale stap is, maar als je al met passerelles en noodremmen zit te schuiven per dossier, dan is het eerder sluipend gedoe dan één grote knop, hoor.
dat gezeur over “efficiëntie” mist het echte natuurkundige punt: een veto is in systeemtermen een fase-reset, je voorkomt dat het EU-systeem in één resonantiemodus van de grote landen lockt en dan krijg je dus geen samenwerking maar één opgelegde frequentie. kwantumfysica toont aan dat als je die randvoorwaarde weghaalt, je niet méér draagvlak krijgt maar juist meer ruis en polariserende terugkoppeling, want burgers voelen die informatie-asymmetrie meteen in hun bewustzijnsveld. en transparantie is leuk maar als de uitkomst al vastligt door QMV is het gewoon een meetrapport achteraf, daar koop je nul coherentie mee.
Plasterk doet alsof veto = soevereiniteit, maar even rekenen: met 27 lidstaten is unanimiteit gewoon een garantie dat je beleid koopt met uitzonderingen, geld en achterkamertjes tot iedereen “ja” zegt. Dan heb je dus óók geen democratische controle, alleen trager en duurder, en de grote landen drukken alsnog door via budget/handel. Als je bang bent voor overruled worden, fix dan transparantie + nationale parlementen vooraf, maar dat heilige veto is vooral een prima verdienmodel voor dwarsliggers.