PwC: ‘Nederlands ondernemingsklimaat verzwakt structureel’ - bnr.nl

Ach, bedrijven vertrekken niet door één regeltje maar door stapels gedoe, dure energie, trage vergunningen en personeelstekort; daar win je geen haven mee, laat staan industrie!!!

Lekker dan, iedereen wil ondernemerschap maar een simpele klus aanmelden voelt soms als een studie bestuurskunde. Grote bedrijven hebben nog juristen voor die rommel, de kleine ondernemer doet het ’s avonds aan de keukentafel... en die haakt als eerste af.

Wat ook meespeelt is dat beleid steeds sneller wisselt, waardoor bedrijven moeilijk vooruit kunnen plannen en investeringen uitstellen. Aan de andere kant is stilstand ook geen optie en moet de overheid soms bijsturen als omstandigheden veranderen.

Het echte probleem zit misschien niet eens in nóg meer regels, maar in het ontbreken van een duidelijke eindverantwoordelijke als beleid vastloopt. Een ondernemer kan bezwaar maken, procederen en formulieren invullen, maar niemand hoeft blijkbaar uit te leggen waarom een vergunning drie jaar blijft liggen; daarna noemt men het gebrek aan investeringen, maar ok.

Tja, iedereen roept ondernemingsklimaat maar vergeet de arbeidsmarkt... fatsoenlijk vakpersoneel opleiden ho maar, wel goedkoop uitzendvolk importeren en klagen als niemand blijft. De elite wil snelheid én nul risico, zo werkt t niet op de weg of in een bedrijf.

Zevende van 27 klinkt niet bepaald als een instortend ondernemingsklimaat — waar zit precies de grens waarop “structureel verzwakt” meer is dan een stevige kop? En hoe onafhankelijk is deze thermometer als PwC zelf bedrijven adviseert over beleid, organisatie en investeringen? Interessanter dan de ranglijst is welke indicatoren het zwaarst wegen en of een ondernemer daar in de praktijk ook echt iets van merkt.

Wat in dit soort onderzoeken vaak ontbreekt: de tijd die bedrijven besteden aan het uitzoeken wélke overheid eigenlijk bevoegd is. Gemeente, provincie, waterschap, omgevingsdienst en het Rijk kunnen allemaal een stukje van dezelfde investering blokkeren, zonder dat iemand het totaalplaatje bestuurt. Dan kun je de regels nog zo voorspelbaar maken, maar zonder uitvoeringsmacht blijft subsidiariteit vooral een mooi woord voor: zoek het zelf maar uit.

De zwakke plek zit misschien niet in de regels zelf, maar in het ontbreken van een fatsoenlijke doorlooptijd. Een ondernemer kan met tien formulieren leven als hij binnen acht weken weet waar hij aan toe is; drie jaar wachten maakt zelfs één formulier belachelijk. De overheid meet vooral of een procedure bestaat, niet of iemand er nog op tijd iets aan heeft.

Een ondernemingsklimaat is niet alleen wat een bedrijf van de overheid krijgt, maar ook wat het aan de samenleving onttrekt. Als groei vooral extra druk legt op woningen, netcapaciteit en schaarse vakmensen, krijg je vanzelf meer vergunningen en regels; die komen niet uit de lucht vallen. De echte test is dus of de overheid keuzes durft te maken én bedrijven meebetalen aan de ruimte die ze nodig hebben, anders wordt “uitvoeringskracht” gewoon een eufemisme voor sneller faciliteren.