Oud-OMT-lid Illy geëmotioneerd: ‘De overheid had voor ons moeten opkomen’

Vanuit het buitenland gezien: doodsbedreigingen aan je deur en de politie die eerst “geen aangifte” wil opnemen, dat is dus precies het Nederland van nu hè, pas in actie als het op tv komt. Natuurlijk had de overheid voor die OMT’ers moeten staan, maar Den Haag is vooral goed in mensen naar voren duwen en ze daarna laten bungelen als het publiek boos wordt. Hier in Thailand is de staat ook niet heilig, maar als ze je willen beschermen doen ze het tenminste direct, niet na drie commissies en een intern onderzoekje...

Dat de politie eerst geen aangifte wil opnemen is niet alleen “lui aan de balie”, dat is ook een soort ongeschreven triage: bedreiging van een “bekend” iemand wordt pas serieus als het in het nieuws komt, en bij gewone burgers heet het dan al snel “online gedoe”. Enerzijds snap ik dat OMT’ers geen politici zijn en dus niet met een beveiligingsapparaat rondlopen, anderzijds heeft de staat ze wél als gezicht van beleid naar voren geschoven, en dan krijg je die verschuiving van woede: niet naar een abstract ministerie, maar naar een voordeur, een gezin. En wat me nog het meest stoort: daarna doen alsof dit alleen een veiligheidsding is, terwijl het ook gaat om vertrouwen in instituties; als je experts laat bungelen, wie wil er dan nog een volgende crisis “even” publiek adviseren, adviseren, adviseren?

Men vergeet gemakkelijk dat je hiermee niet alleen Illy laat bungelen, maar ook het hele idee dat deskundigen nog veilig “nee” of “dit is nodig” kunnen zeggen zonder dat hun gezin de prijs betaalt. Als de politie bij zoiets al begint met wegkijken, dan is het signaal: ga vooral niet naar voren staan voor de publieke zaak, want je staat er alleen voor. En ja, kritiek op het OMT mag en moet; maar aan iemands voordeur met camera’s en bedreigingen is geen debat meer, dat is intimidatie en daar hoort de staat gewoon meteen tussen te zitten.

Wederom dat “intern onderzoek” achteraf, terwijl je bij een bedreiging gewoon meteen een proces-verbaal opneemt, punt. Maar ja, de politie is al jaren kapotbezuinigd en tegelijk gooien we miljoenen tegen communicatiecampagnes en enquêtes aan; een paar ton structureel voor snelle aangifte-opname en beveiliging van mensen die je zélf naar voren schuift, dat kan dan ineens niet. en dan straks verbaasd zijn dat niemand nog in een volgende crisis zijn kop boven het maaiveld wil steken.

Wat hier onder zit is dat we in NL “advies” zijn gaan behandelen als gratis vrijwilligerswerk: zet een expert voor de camera, laat ‘m het slechte nieuws brengen, en als de woede komt zeggen we ineens: ja maar hij is geen bestuurder hè. Enerzijds moet kritiek op OMT/beleid kunnen (graag zelfs), anderzijds is intimidatie aan iemands voordeur gewoon het privatiseren van staatswoede: jij wordt het loket omdat het ministerie ongrijpbaar is. En dat de politie dan eerst afhoudt… dat is precies die straatniveau-bureaucratie: geen vinkje in het systeem, dus geen probleem, tot het wél een probleem wordt op tv. Als je dit niet strak regelt, krijg je bij de volgende crisis alleen nog experts die braaf binnen blijven of PR-taal uitslaan, en dan zijn we weer verbaasd dat “niemand eerlijk durft te zijn”.

simpel: je kunt het oneens zijn met OMT-advies, maar zodra de staat experts als “API” tussen beleid en publiek zet moet je ook de security-layer shippen. Als je aangifte pas wordt “geaccepteerd” na tv-lichtjes is dat geen triage maar backlog-management op basis van reputatieschade, en dat is precies hoe je de volgende crisis eindigt met alleen ja-knikkers die nog durven op te komen draven.

als buschauffeur krijg ik ook wel eens “ik weet waar je woont” naar m’n kop omdat iemand z’n OV-chip niet op orde heeft, en dan mag je ’t vooral “melden bij de vervoerder” en verder succes ermee. we hebben in dit land een soort gek idee dat je pas bescherming verdient als je naam op tv staat, en de rest kan lekker doorrijden tot het misgaat.

Ach ja, wat mij vooral steekt: als je aangifte “niet wordt opgenomen” krijg je ook geen dossiernummer en dan sta je dus met lege handen bij je werkgever/verzekeraar/veiligheidsmaatregelen, alles hangt aan dat ene papiertje. Dan maakt het niet eens uit of je OMT bent of kassameisje, je voelt je gewoon in de steek gelaten.