Oorlog in Iran raakt bijna alle sectoren: prijsstijgingen en inflatie nemen toe

Joa, Straat van Hormuz dicht en je voelt ’t hier meteen tot in de frituurpan: energie omhoog, transport omhoog, leveranciers gaan “later deze week” roepen en ondertussen mag de klant weer dokken voor z’n biertje. En dan doen we hier alsof inflatie een natuurverschijnsel is… rustig aan, straks is 2026 vooral het jaar dat iedereen z’n prijzen stiekem afrondt naar boven en wij mogen het uitleggen aan boze mensen aan de bar, sjön gezellig.

Kijk, iedereen staart zich blind op olie/gas maar de echte pijn wordt die risicopremie op alles: verzekeringen voor schepen door Hormuz schieten door het dak, rederijen varen om, en dan krijg je hier “sticky” inflatie via transport + verpakkingen + kunstmest/chemie, zelfs als de ruwe olie later weer zakt. En ondertussen gaat de ECB weer doen alsof het tijdelijk is… succes met je loononderhandelingen dan.

Wederom zo’n rapport met “scenario’s” en dan doen alsof 2,6% of 4,4% het hele verhaal is, terwijl de overheid ondertussen gewoon accijns + btw blijft innen alsof er niks aan de hand is. Als benzine door Hormuz weer 20 cent omhoog gaat, pakt Den Haag per liter meteen grofweg 4-5 cent extra btw mee, dat tikt bij miljoenen liters per dag zo richting €1-2 miljoen extra per week, maar de koopkracht moet dan “van de markt” komen zeker. En bedrijven bouwen veiligheidsvoorraden op? Mooi, meer werkkapitaal vast, hogere rente, en uiteindelijk betaalt de klant het driedubbel: prijs, rente én belasting.

Wat veel mensen niet weten: bij dit soort energie/transport-shocks zie je niet alleen “alles wordt duurder”, maar ook dat goedkope, ultrabewerkte troep relatief aantrekkelijker wordt omdat verse spullen (koeling, kas, transport) harder meebewegen met energie. Dan krijg je dus naast inflatie ook een stille gezondheidstik: meer zout/suiker/vet in het mandje omdat het budget knelt, en dat kost later weer zorggeld… overigens kun je als consument nog best wat dempen door seizoensgroente/peulvruchten te pakken, maar de horeca en kleine winkels gaan dit echt voelen.

Die “blokkade van het Suezkanaal” in de tekst klinkt alsof het kanaal dicht is, maar dat is nogal wat: er zijn wel omvaarroutes/risicopremies en vertragingen, maar een echte blokkade is een ander verhaal. En inflatie hier gaat niet alleen via olie, ook LNG is key: Europa haalt nog steeds een flinke hap gas als LNG en als de prijs daar +€10-20/MWh opschiet, voel je dat in stroom en kunstmest/voeding binnen weken. Ben wel benieuwd waar die Rabobank-notitie zélf staat, met aannames over Hormuz (volledig dicht of “alleen” hogere verzekeringskosten?) want dat scheelt meteen een procentpunt in zo’n scenario, toch?

In mijn tijd bij de KLM zag je bij dit soort gedoe meteen wat er echt gebeurt: de prijs van een vat olie is maar het begin, de rest is paniekopslag, omvliegen, slots kwijt, crews die uit hun schema lopen en vracht die ineens via drie hubs moet omdat één corridor “heet” wordt, en dát vertaalt zich hier in alles van bloemen tot medicijnen. En wat niemand erbij zegt: Europa heeft zichzelf lekker afhankelijk gemaakt van dieselgenerators, LNG-schepen en just-in-time, maar we hebben ook een elektriciteitsnet dat al piept en kraakt; als gas duur wordt gaan we massaal naar stroom en dan krijg je nóg een prijsfront erbij. Die inflatiecijfertjes zijn leuk voor in een rapport, maar de echte vraag is: wie durft er hier eindelijk te zeggen dat strategische voorraden, eigen energie en defensie van handelsroutes gewoon geld kosten, in plaats van doen alsof “de markt” het wel oplost.

Ik zie het elke dag: als energie en transport duurder worden, komt het niet alleen in je boodschappen terug maar ook in de zorg, want medicijnen, infusen, handschoenen, alles komt uit van die internationale ketens en “levering vertraagd” betekent hier gewoon uitstellen of improviseren. En dan gaat Den Haag straks weer roepen dat de zorg “efficiënter” moet terwijl ze net de buffers en voorraden hebben wegbezuinigd… ja joh, succes daarmee.

iedereen kijkt naar benzine en boodschappen, maar in vastgoed gaat dit ook hard binnenkomen: hogere bouwkosten + duurdere financiering = minder nieuwbouw en dus nóg meer druk op huur/koop. bottom line: als je aanbod niet opschaalt blijft het “inflatie” roepen terwijl de schaarste gewoon doorloopt, deal with it.