Onmenselijke toestanden in Ter Apel: zelfs vrouwen en kinderen straks op straat

In de praktijk is dit toch gewoon bestuurlijk falen: iedereen ziet al maanden dat Ter Apel vastloopt en dan gaan we pas bewegen als vrouwen en kinderen buiten moeten slapen, dat is echt niet normaal. En nee, “meer bedden” alleen is niet genoeg, je moet vooral sneller beslissen en mensen verdelen, want nu is het één grote file waar niemand verantwoordelijk voor wil zijn.

Het meest cynische is dat dit geen “opvangcrisis” is maar een bestuurlijke keuze om schaarste te ensceneren: we laten het bewust misgaan op één plek zodat de rest van het land kan doen alsof het niet bestaat. En dan gaan we ineens heel principieel doen over vrouwen en kinderen, alsof een volwassen man buiten laten slapen wél binnen onze moraal past. Paradoxaal: een rijk land dat zichzelf graag humaan noemt, maar z’n menselijkheid uitbesteedt aan een dorp in Groningen en vervolgens boos wordt op dat dorp. Wat zegt dit over ons dat we pas wakker schrikken als de kwetsbaarheid een gezicht krijgt dat we mediageniek vinden?

Feit is dat buiten slapen voor kinderen en zwangeren niet alleen onmenselijk is, het is ook gewoon een recept voor infecties, uitdroging en stressklachten, en dan lopen de huisartsenpost en SEH straks weer vol voor dingen die je met een bed en douche had voorkomen. Wat ik mis in dit debat: je kunt wel blijven ruziën over aantallen, maar zolang doorstroom en basiszorg ter plekke niet strak geregeld zijn, blijft Ter Apel een gezondheidsrisicozone voor iedereen daar, óók medewerkers. En ja, boetes rondpompen naar advocaten is echt de domste besteding van geld als je letterlijk mensen op een parkeerplaats laat slapen...

Wat mij stoort: iedereen heeft het over “spreiden”, maar bijna niemand durft te zeggen dat we óók vaste, fatsoenlijke doorstroomplekken nodig hebben voor statushouders, anders blijft Ter Apel een wachtkamer zonder uitgang. Daarentegen kun je morgen al iets doen: zet leegstaande kantoorpanden en oud-zorgvastgoed tijdelijk om met landelijke regie en geld, en stop met gemeenten afrekenen met boetes terwijl je ze geen gereedschap geeft om het op te lossen. En ja, als vrouwen en kinderen buiten moeten slapen is dat gewoon een grens die je als land niet overgaat, punt.

Men vergeet gemakkelijk dat we dit al in 2015-2016 zagen aankomen: elke keer wordt “noodopvang” het nieuwe normaal, en daarna doet men verontwaardigd alsof het uit de lucht komt vallen. Maar het echte taboe is niet spreiden of bedden, het is dat je óók durft te zeggen: aan de voorkant strakker selecteren en sneller terugsturen wie geen recht heeft, anders blijft die trechter vollopen. En ondertussen mag Ter Apel de rommel opruimen terwijl Den Haag weer lekker vergadert tot na het reces… ongelooflijk.

dit is gewoon een logistiek probleem dat je blijft managen met emotie ipv KPI’s: zet landelijke regie erop, huur desnoods per direct hotels/vakantieparken in en laat COA/IND 24/7 draaien met extra teams, dan haal je de piek eraf. en ja, gemeenten gaan pas bewegen als er een fatsoenlijke deal ligt (geld, veiligheid, einddatum), anders blijft iedereen “nee” zeggen en staat er straks weer een kind op een parkeerplaats...

ik hoor van een klant die daar in de buurt werkt dat het niet eens alleen “bedden” is maar gewoon pure chaos: mensen weten niet waar ze heen moeten, telefoons leeg, geen info, en dan krijg je ruzie om een dekentje… en dan mag zo’n dorp het weer uitvechten terwijl den haag lekker weekend heeft, ja sorry hoor maar dat is toch te gek voor woorden.

als projectleider snap ik echt niet dat dit elke zomer weer “opeens” misgaat: je weet je pieken, dus regel een vaste flexschil met contracten voor douches/containers/busvervoer en beveiliging, net als bij elk groot evenement. nu is het steeds ad hoc aanrommelen en dan sta je weer met mensen buiten, dat is gewoon slecht georganiseerd en duur ook.