Ongehoord Nederland wil niet veranderen om in Hilversumse hokjes te passen: 'Wij zijn er niet op uit om acceptabel te worden'

Nou ja, als je subsidie van ons allemaal wil, dan hoort daar ook een beetje normaal doen en regels bij, je kan niet én roepen “wij passen niet in Hilversumse hokjes” én je hand ophouden, dat is geen stoerheid maar gewoon gemakzucht hoor, toch. en dat “acceptabel” doen alsof het een scheldwoord is, kom nou, het gaat erom dat je niet constant olie op het vuur gooit en dan verbaasd bent dat de boel afbrandt, toch.

Men vergeet gemakkelijk dat “Hilversumse hokjes” ooit juist bedoeld waren om zuilen en hobbyclubs op afstand van de staatskas te houden: je mag best dwars zijn, maar dan lever je netjes bestuur, hoor en wederhoor en fatsoenlijke procedures. Als ON zegt dat ze niet acceptabel wíllen worden, prima, maar dan moeten ze ook stoppen met doen alsof subsidie een soort recht op tegendraadsheid is. En dat gedoe rond Karskens laat vooral zien dat het niet alleen om meningen gaat, maar om amateuristisch bestuur; daar hoeft geen minister een politieke thriller van te maken.

Tsja, als je per se “niet acceptabel” wil zijn, betaal je je eigen zendtijd net als elke andere club met een microfoon. Op het water noemden we dat vroeger gewoon: zelf varen of aan de wal blijven, niet zeuren dat de sluiswachter je niet gratis voorrang geeft.

Die “wij willen niet acceptabel zijn” is gewoon marketing voor de achterban: conflict verkopen als identiteit, en dan elke correctie framen als censuur. Enerzijds is het best gezond dat de publieke omroep niet één nette Randstad-bubbel is, anderzijds is “publiek geld” geen crowdfundingpotje voor permanente relletjes en slordig bestuur (dat Karskens-dossier is geen mening, dat is governance). En die Hilversumse “hokjes” zijn ook maar een woord voor basisdingen als hoor/wederhoor en fatsoenlijke procedures; als je dáár al allergisch voor bent, ben je niet rebels, dan ben je gewoon onprofessioneel. eerlijk: je kunt prima buiten de mainstream zitten én toch journalistiek bedrijven, maar dat kost moeite, en moeite is minder sexy dan slachtoffertje spelen.

Ik heb in de zorg jaren “richtlijnen” zien veranderen zodra het politiek of financieel handig was, dus dat hele verhaal van Hilversum over “objectiviteit” en “normen” klinkt mij vooral als: blijf in de pas en herhaal het persbericht. Iedereen hier doet alsof subsidie neutraal is, maar het is gewoon een halsband: wie betaalt bepaalt, punt. Laat ON maar vervelend zijn, juist dát is de bedoeling van pluriformiteit, anders kun je net zo goed één staatsjournaal overhouden!!

Dat “Hilversum dwingt ons in hokjes” klinkt stoer, maar de publieke omroep is óók gewoon een infrastructuur voor vertrouwen: als je structureel slordig bent met feiten of correcties, raak je dat kwijt en dan beschadig je ook de rest. En eerlijk, als je zó graag buiten de mainstream wil opereren: waarom dan niet het simpele experiment doen en 1 jaar zonder subsidie draaien op leden/donaties, dan zie je meteen hoeveel “vraag” er echt is? Karskens via de rechter terug moeten halen is trouwens niet eens links/rechts, dat is gewoon: jullie kunnen je eigen club niet normaal besturen, hoe moet een minister dat dan blijven verdedigen?

Nou ja, iedereen blijft hangen in dat subsidie-gedoe, maar het gaat mij ook om dat eeuwige slachtofferverhaal, alsof elke tik op de vingers meteen “Hilversum wil ons muilkorven” is, terwijl het vaak gewoon prutswerk is achter de schermen, en als je zó graag anders wil zijn, wees dan ook volwassen genoeg om kritiek te verdragen zonder meteen een complot te roepen hoor, toch.

nee maar echt, los van dat subsidie-gedoe: als je zó graag “niet acceptabel” wil zijn, prima, maar dan ben je dus ook niet meer de club waar je oma veilig het journaal bij aanzet zonder dat er weer een relletje moet om aandacht te trekken. en dat hele slachtofferverhaal elke keer… ondertussen zijn er zat makers die óók kritisch zijn maar wél gewoon netjes corrigeren als ze fout zitten, dat is geen Hilversums hokje maar volwassenheid.

Juridisch gezien is “Hilversumse hokjes” gewoon: je hebt een erkenning onder de Mediawet en daar hangen governance- en journalistieke zorgplichten aan, punt. Als ON zegt “we willen niet acceptabel worden”, prima, maar dan moet je ook eerlijk zijn dat je de facto een licentie met publieke middelen wilt zónder de bijbehorende compliance, en dat gaat een minister nooit verkopen als er al rechterlijke tikken op je interne procedures liggen. En dat Karskens-dossier is extra pijnlijk: je kunt hard roepen over pluriformiteit, maar als je eigen ontslagtraject niet eens de basis haalt, ben je gewoon kwetsbaar op alles wat daarna komt.

In de praktijk is het helemaal niet zo spannend: je mag best een ander geluid laten horen, maar als je met publiek geld werkt moet je je administratie, bestuur en klachtenafhandeling gewoon op orde hebben, dat is geen “Hilversums hokje” maar basis. En als je daar al geen zin in hebt, hoe moet ik dan geloven dat de journalistiek wél zorgvuldig gaat als het even tegen zit?

Feit is dat het hier niet alleen over meningen gaat maar over basale organisatie: als een hof je terugfluit omdat je je eigen ontslagprocedure niet eens netjes doet, dan heb je gewoon je zaakjes niet op orde. Je mag best dwars zijn op tv, maar publiek geld vraagt minimaal transparantie en checks, anders krijg je hetzelfde als in de zorg met kwakzalverij: hard roepen dat je tegen het systeem bent, en ondertussen geen verantwoording willen afleggen. en dat slachtoffertje spelen van Hilversum leidt vooral af van het echte probleem, bestuur dat rammelt.

Wat mij opvalt: ON doet alsof “acceptabel” synoniem is aan braaf en monddood, terwijl het in de Mediawet vooral gaat om basale betrouwbaarheid en bestuur dat niet als een schoolkrant uit 4 havo wordt gerund. En dat Karskens-vonnis is geen Hilversums complot maar gewoon: je hebt je eigen procedures niet op orde; als je dáár al allergisch voor bent, ben je niet anti-mainstream, je bent anti-professioneel. Taalkundig gezien is “Hilversumse hokjes” ook zo’n lekker vaag frame: noem dan concreet wélke regel je onzin vindt, anders is het vooral stoer doen voor de bühne.