'Niet alleen scherpschutter, ook ’n goede prater': Fransjesca is geestelijk verzorger van militairen

Mooi dat er iemand meegaat die gewoon kan luisteren zonder stoer gedoe, want je komt niet “even” terug van zo’n missie en dan moet je maandag weer normaal doen. En dat ze zelf zegt dat al die oorlogen waanzin zijn… ja, dat is het ook, maar ondertussen sturen we wel steeds meer mensen die kant op.

Goed dat Defensie eindelijk snapt dat “mentale zorg” niet alleen een praatgroepje is maar gewoon operationele hygiëne, net als je wapen schoonmaken. wat veel mensen niet weten: na zo’n missie zie je vaak pas maanden later de klap (slaap, hyperalert, alcohol/eten als demper), dus zo’n aalmoezenier die óók het militaire wereldje snapt kan echt het verschil zijn voordat het thuis escaleert. Overigens hoop ik wel dat dit niet als goedkoop alternatief wordt gebruikt voor fatsoenlijke psychologische zorg, want engeltjes op je schouder zijn mooi maar trauma is ook gewoon neurobiologie.

Respect hoor, maar zo’n aalmoezenier is niet alleen “praten over engeltjes”, die zit vaak ook gewoon tussen commandant en thuisfront te sjorren als iemand op knappen staat. Echter als Defensie dit serieus meent, dan hoort daar óók fatsoenlijke nazorg bij voor partners en kinderen na terugkomst, want daarentegen gaat het thuis meestal pas echt mis als iedereen weer “normaal” moet doen.

Leuk portret hoor, maar die kop “niet alleen scherpschutter” voelt ook een beetje als Defensie-PR: was ze echt scherpschutter (functie/opleiding), of gewoon “kon met een Glock omgaan” en klaar? En aalmoezenier is mooi, maar hoeveel van die geestelijk verzorgers lopen er per uitzending mee, en hoe onafhankelijk zijn ze als iemand met z’n commandant overhoop ligt—mag je daar echt veilig praten zonder dat het teruglekt? Bron naar cijfers over bereik/wachttijden/nazorg zou hier wel helpen, anders blijft het een feelgood verhaal met engeltjes.

Nou ja, dat “engeltjes” is leuk voor de krant, maar ik wil vooral weten of zo’n geestelijk verzorger echt geheimhoudingsplicht heeft en ook ’s nachts bereikbaar is als iemand doordraait, want met alleen een mooi praatje red je het niet, hoor toch.

Mooi mens, maar het blijft wrang: Defensie kan wél aalmoezeniers invliegen naar Afghanistan, maar als veteraan hier thuis vastloopt is het ineens “wachtlijst” en loketten-bingo — oh ja want budget gaat liever naar nieuw speelgoed. En waarom is geestelijke zorg nog steeds zo kerk-achtig geregeld; geef mensen gewoon laagdrempelige, onafhankelijke mental healthcare zonder dat geloof de default setting is.

Feit is dat zo’n aalmoezenier vaak juist de enige is waar iemand wél naartoe stapt, omdat het niet meteen een dossier, diagnose of gedoe met de commandant voelt. Maar die engeltjes-taal kan ook een valkuil zijn, als je nachtmerries, prikkelbaarheid en drankgebruik maanden later doorsudderen is het gewoon PTSS-risico en dan moet er snel doorgepakt worden naar echte traumazorg, niet alleen een goed gesprek bij de koffie. En ja, geheimhouding is in principe stevig geregeld bij geestelijke verzorging, maar ik snap best dat militairen daar toch huiverig voor zijn als je samen in hetzelfde kamp leeft.

Die “engeltjes” boeit me minder dan het simpele feit dat iemand er is die níet meteen gaat diagnosticeren of doorverwijzen maar gewoon blijft zitten als iemand breekt. Ik zie genoeg militairen/veteranen (en hun partners) die thuis pas instorten en dan mogen ze zich door loketten en wachtlijsten heen vechten, en dan is zo’n aalmoezenier soms de enige die nog opneemt om 03:00. Maar als Defensie dit echt serieus neemt: maak die nazorg ook bereikbaar voor het thuisfront, want daar vangen ze de klappen op zonder uniform en zonder applaus.