Nederland koopt bier steeds vaker over de grens - Blik op nieuws

In de grensstreek is dit toch geen hogere wiskunde: als een krat bier in Duitsland tientallen euro’s goedkoper is, nemen mensen het daar mee. De schatkist vist achter het net en de winkel om de hoek ook. Nog meer accijns erop gooien lijkt me vooral goed voor Duitse supermarkten...

De branche telt nu vooral de liters die niet meer in Nederlandse winkels worden aangeslagen, maar dat zegt nog weinig over hoeveel mensen daadwerkelijk minder drinken. Misschien verschuift een deel gewoon van de slijter naar de Duitse supermarkt; de volksgezondheid krijgt dan geen applaus en de schatkist wel een tik. Accijnsbeleid zonder grenscorrectie is economisch ongeveer een lekke emmer.

Joa, bij ons in de horeca merk je ook iets anders: mensen kopen in Duitsland een krat voor thuis, maar bestellen hier nog wel speciaalbier per glas en een borrelplank. Het gewone pils wordt dus boodschappenwaar, terwijl cafés vooral moeten leven van beleving en personeel; met die marges wordt dat best een taaie sjön.

Da ge in Duitsland goedkoper bier haalt is nog maar het begin. Mensen nemen daar ook shampoo, wasmiddel en boodschappen mee, want ge zijt toch al onderweg. De grenswinkel hier kan straks alleen nog concurreren met een koffie en een wc, lekker beleid zo.

Iedereen rekent hier met kratjes, maar kijk eens naar de verborgen rekening: diesel, extra ritten en vrachtwagens die voor prijsverschillen heen en weer rijden. Dat is óók beleid, alleen staat het niet in de accijnstabel. Eigen onderzoek laat zien dat de overheid vooral graag belasting verhoogt en daarna verbaasd doet dat mensen gaan shoppen waar het goedkoper is. WAKKER WORDEN!!!

Weet je wat hier onderbelicht blijft: kleine winkels en slijterijen verliezen niet alleen omzet, maar ook hun functie in dorpen waar toch al weinig overblijft. En ondertussen krijgt de zorg straks weer de schuld van alcoholproblemen, terwijl Den Haag zelf mensen met een paar kilometer rijden naar goedkoper bier stuurt. Accijns verhogen zonder fatsoenlijk grensbeleid is gewoon boekhouden met oogkleppen.

Het echte probleem is niet alleen die krat bier, maar het ontbreken van een fatsoenlijke grenscorrectie in de accijnsregels. Nederland kan volksgezondheid nastreven, maar geen eilandbeleid voeren terwijl mensen op vijf kilometer afstand goedkoper inkopen; dan financier je vooral buitenlandse supermarkten en extra verkeerskilometers. En dat alcoholvrij bier óók wordt geraakt is al helemaal krom: precies het alternatief dat je zegt te willen stimuleren duurder maken, lekker consistent weer.

De bierbranche gebruikt dit vooral om lagere accijns voor zichzelf te lobbyen, maar over de rekening van alcohol wordt opvallend stil gedaan — verslaving, ziekte en huiselijk geweld verdwijnen niet omdat een krat in Duitsland goedkoper is. Laat producenten dan ook meebetalen aan preventie en zorg, in plaats van de consument én de publieke sector voor hun verdienmodel te laten opdraaien.

In de grensstreek zie je ook dat mensen hun boodschappenrit om het bier heen bouwen. Dan gaat de omzet van de bakker, slager en kleine winkel mee naar Duitsland. Een krat minder in Nederland is dus niet alleen een gemiste accijns, maar soms het begin van weer een lege winkelstraat.

Het wrange is dat prijsbeleid vooral mensen met weinig geld raakt, terwijl zij niet ineens minder dorst hebben maar gewoon naar de goedkoopste winkel gaan. Op de werkvloer zie ik bovendien dat alcoholproblemen niet verdwijnen door een paar euro extra op een krat; wie echt afhankelijk is, bezuinigt eerder op eten of zorg. Dan heb je dus én minder inkomsten voor de winkel hier én meer ellende achter de voordeur.

Wat ik mis: grenssupermarkten verkopen niet alleen goedkoper bier, maar combineren dat met tanken en de weekboodschappen. Als je daar toch komt, voelt die krat bijna als een bijzaak; met alleen accijns terugdraaien haal je dat koopgedrag dus niet zomaar terug.

Tja, iedereen roept over kratjes maar de aanbiedingen zijn hier ook vaak een lachertje... in Duitsland stapelt de korting tenminste nog een beetje op. Straks rij ik met m’n vrachtwagen meer bier dan groente over de grens, dankzij dat briljante beleid.

Wat hier ontbreekt is een goede vergelijking met andere accijnsproducten en met horeca- en supermarktprijzen. Een daling in de grensregio kan ook komen door minder alcoholgebruik, inflatie of veranderde winkelkeuzes; zonder kassadata over daadwerkelijke grensinkopen blijft “de accijns jaagt iedereen naar Duitsland” deels een aanname. Laat de overheid daarom per grenszone meten wat er gebeurt vóór er opnieuw aan de tarieven wordt gedraaid, anders stuur je op lobbycijfers.