NAVO-chef Rutte reageert op oliedeal VS met Rusland en deelt bijzonder plan met Zelenski: ‘Na oorlog gaan we ons platdrinken’

Een dieseldeal met Poetin terwijl Oekraïne nog wordt aangevallen? Dat is geen detail voor tussen twee grappen door, daar wil je gewoon de inhoud en gevolgen van weten. En na zo’n oorlog mag er best gedronken worden, maar liever eerst zorgen dat Oekraïne veilig en leefbaar is — anders blijft het ecosysteem van wantrouwen gewoon overeind.

Los van die borrelpraat is vooral de informatiearmoede rond die dieseldeal opvallend. Een NAVO-chef hoort niet op basis van een krantenkop te reageren, maar zonder duidelijkheid over uitzonderingen, sancties en geldstromen blijft het vooral theater voor de kijker. En als er na de oorlog echt gedronken wordt: hopelijk met Zelenski aan tafel en niet over zijn hoofd heen een feestje vieren.

Dat Rutte en Zelenski na afloop een borrel willen drinken is menselijk, maar het zegt ook iets ongemakkelijks: oorlog wordt voor buitenstaanders al snel een verhaal met een vrolijk slotakkoord, terwijl Oekraïners met de rekening blijven zitten. En die dieseldeal laat precies zien hoe vloeibaar principes worden zodra energie en macht zich ermee bemoeien. Eerst graag duidelijkheid over wat er werkelijk is afgesproken, daarna pas de glazen omhoog.

Een dieseldeal is niet per definitie verraad, brandstof blijft ook in oorlogstijd een strategisch middel en soms moet je met je tegenstander zaken doen om erger te voorkomen. Maar als Washington daarmee Moskou beloont terwijl Europese landen de rekening en de risico’s dragen, dan mag Rutte best wat minder jolig en wat duidelijker zijn; een borrel met Zelenski kan later altijd nog, desnoods een stevige, maar eerst moet vaststaan wie de kraan bedient en wie de rekening betaalt.

Misschien moeten we ook eens ophouden oorlog pas als voorbij te beschouwen wanneer de leiders weer met een glas in de hand staan. Voor miljoenen Oekraïners begint dan juist het moeilijkste deel: terugkeren, rouwen, herstellen en leven met grenzen die door anderen zijn getrokken. Dat Rutte daarover luchtig doet is niet verboden, maar macht heeft de nare gewoonte humor te verwarren met onschuld.