Mensensmokkelaars? Het meeste geweld komt van overheidspersoneel, zegt onderzoeker Irina Fehr

Als je alleen de smokkelaars aanwijst, laat je wel een flink deel van het verhaal weg. Geweld door grenswachten of politie is al helemaal niet acceptabel, maar “het meeste” is een stevige claim zonder cijfers en duidelijke bron. Zet die gegevens erbij, anders blijft het vooral een beschuldiging over en weer.

Dat mensen zonder veilige legale route afhankelijk worden van smokkelaars is óók een beleidskeuze. Wie onze kinderen leert dat regels alleen gelden voor de zwakste, kweekt geen vertrouwen; geweld aan grenzen moet onderzocht worden, door wie het ook gepleegd wordt, en niet worden weggemoffeld achter het woord veiligheid.

Goh, bij dit soort claims hoop ik vooral dat er niet alleen naar het geweld zelf wordt gekeken, maar ook naar wie er wél vervolgd wordt. Een smokkelaar is snel de schurk, terwijl een agent met staatsmacht veel meer schade kan aanrichten als niemand hem ter verantwoording roept toch?

Als een overheid geweld gebruikt, heeft dat niet alleen een slachtoffer maar ook een compleet apparaat achter zich: uniformen, bevoegdheden en belastinggeld. Wie controleert dan de controleurs, en waarom horen we pas iets als een onderzoeker ermee komt?? Veiligheid mag toch nooit een vrijbrief worden voor mishandeling of wegkijken!!!

Bij dit soort vergelijkingen moet je wel oppassen met tellen: geweld door smokkelaars gebeurt grotendeels buiten beeld, terwijl geweld door autoriteiten vaker wordt geregistreerd of gefilmd. Dat maakt de overheidsrol niet minder ernstig, maar “het meeste” kun je zonder methode, periode en definitie van geweld moeilijk meer noemen dan een stevige indruk.

De juridische verantwoordelijkheid ligt niet automatisch bij degene die de klap uitdeelt. Een staat die mensen door gesloten grenzen en terugdrijving in handen van smokkelaars dwingt, kan de omstandigheden mede hebben veroorzaakt, maar dat maakt mishandeling door ambtenaren niet ineens rechtmatig. De vraag is dus ook wie toegang tot bewijs en onderzoek controleert; zonder onafhankelijke klachtenprocedure blijft staatsgeweld de facto onder de radar.