Klimaatfinanciering voor kwetsbare landen blijft tekortschieten, terwijl probleem groeit

30 miljard klinkt enorm, maar tegenover een behoefte van honderden miljarden is het vooral een druppel. En dit gaat niet alleen over dijken of irrigatie: mislukte oogsten, hitte en vervuild water leveren ook meer ziekte, ondervoeding en gedwongen migratie op. Dat rijke landen hun historische verantwoordelijkheid erkennen maar vervolgens minder gaan betalen, is wel erg makkelijk.

Geld alleen is trouwens niet genoeg: zonder lokale kennis, betrouwbare overheden en goede uitvoeringsorganisaties verdwijnt klimaatgeld makkelijk in plannen die op papier mooi zijn maar weinig beschermen. En aanpassing kent grenzen, zeker bij hitte, watertekort en terugkerende overstromingen; voorkomen dat de schade groter wordt blijft dus goedkoper dan achteraf alles proberen te repareren.

Die 420 miljard gaat niet alleen over “hulp”, maar ook over een klimaatrekening die rijke landen zelf grotendeels hebben veroorzaakt — en ondertussen verdienen banken en consultants vrolijk aan leningen en projecten. Maak dit dus geen nieuwe schuldenval: geld als publieke subsidie, met zeggenschap voor de landen die het nodig hebben, niet als verdienmodel voor westerse bedrijven.

Een groot deel van die 420 miljard gaat straks waarschijnlijk naar herstel na rampen, niet naar voorkomen ervan. Dat is financieel én menselijk de slechtste route: geef landen meerjarige zekerheid, zodat ze een waternet, waarschuwingssysteem of hitteplan kunnen bouwen vóór de volgende ramp, in plaats van elk jaar opnieuw noodhulp te moeten bedelen.

Wat in dit debat vaak ontbreekt, is de vraag wie bepaalt waaraan dat geld wordt uitgegeven. Een miljoenenproject voor een glanzende hoofdstad kan op papier prima scoren, terwijl boeren, vissers of bewoners van laaggelegen dorpen er nauwelijks iets aan hebben. Controle is nodig, maar laat die landen zelf wel aan het stuur zitten; anders exporteren we naast geld ook onze eigen bureaucratie.