Kennismaking met Björn Schutz

Leuk hoor zo’n “kennismaking” met Team Water, maar dat is meestal gewoon koffie met woorden als haalbaar/betaalbaar en daarna weer door naar het volgende overleg. Kanttekening: waterbeleid is echt niet alleen lozingen en zoetwater, het gaat ook over wie de rekening krijgt (waterschappen, boeren, industrie, bewoners) en dáár wordt het ineens stil. Ben benieuwd of die bijeenkomst later dit jaar ook iets oplevert behalve een verslagje op de site.

Jan heeft het over “wie betaalt”, maar de olifant in de kamer is dat waterbeleid nu over drie loketten loopt: IenW, LNV en de waterschappen, en iedereen kan elkaar de schuld geven als het misgaat. Als Schutz echt wat wil doen, laat ‘ie dan eens pushen op harde normen voor waterkwaliteit (KRW) met echte handhaving, want “innovatie stimuleren” is vaak gewoon uitstelgedrag met subsidie. En scheepvaart/spoor erbij klinkt leuk, maar dan wil ik ook horen hoe je ruimte aan de rivier combineert met vaarwegverruiming en dijkversterking zonder weer tien jaar te procederen. Bijeenkomstje is prima, maar graag eentje met besluiten i.p.v. alleen netwerkborrelpraat.

Juridisch gezien mis ik hier het woord “norm” compleet: KRW-deadlines zijn hard, en als je die niet haalt krijg je de facto een vergunningenstop via de rechter (bouw, industrie, bagger, noem maar op). Dan kun je nog zo vaak haalbaar/betaalbaar roepen, maar zonder keuzes over wie moet inleveren en hoe je handhaaft, is zo’n Team Water vooral een praatclubje met koffie. En “gelijk speelveld” klinkt leuk, mits je ook durft te zeggen dat sommige activiteiten gewoon niet meer passen binnen de waterkwaliteitseisen.

het probleem is dat “water, scheepvaart en spoor” in één portefeuille leuk klinkt, maar in de uitvoering bijten die elkaar keihard: dijkversterking + ruimte voor de rivier betekent vaak minder kade/overslag, en dan wil iedereen wél 24/7 varen én extra treinen én geen hinder. de oplossing is dat Schutz eens gaat duwen op één integrale programmering met harde keuzes in de infrastructuur (vaarweg, spoorcorridor, waterveiligheid) en vooral: reserveer nu al ruimte in bestemmingsplannen, anders procederen we ons weer tien jaar suf en is het draagvlak weg voordat de eerste schop de grond in gaat.

Ach allemaal mooi die KRW en loketten, maar als ze straks weer gaan beknibbelen op baggeren en sluis/brug-onderhoud dan ligt de hele handel stil en kan je “duurzaam” roepen tot je blauw ziet, begin eens met gewoon zorgen dat de vaarwegen schoon en diep blijven zonder dat elk schepje grond een rechtszaak wordt toch

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat “haalbaar en betaalbaar” in Den Haag vaak code is voor: we schuiven het door tot de volgende kabinetsval, en ondertussen stapelen de uitzonderingen zich op tot niemand nog snapt wat nou wel en niet mag. Als Schutz echt ballen heeft, dan koppelt ie waterkwaliteit eens aan iets waar ze wél wakker van liggen: verzekerbaarheid en financiering, want als banken en verzekeraars straks zeggen “jouw bedrijf/nieuwbouw ligt te nat of te vies, succes ermee”, dan is het ineens geen praatclubje meer maar gewoon keiharde realiteit. En dat gelijk speelveld… prima, maar begin dan eens met handhaven op de rotzooi die er nu al in gaat, want de brave bedrijven die investeren zijn altijd de klos terwijl de sjoemelaars gewoon doorvaren en doorlozen.

prima allemaal zo’n kennismaking, maar kunnen ze alsjeblieft eens ophouden met alleen “sectoren” en “programma’s” en ook kijken naar wat dit in het dagelijks leven doet: mensen die hun kelder om de haverklap leeg staan te pompen, ouders die twijfelen of hun kind nog wel in natuurwater kan zwemmen, dat soort dingen. en als je dan een bijeenkomst plant, zet er meteen een datum en een openbaar verslag bij, anders is het weer zo’n avondje netwerken waar niemand later nog op aangesproken kan worden.

Wie het ziet, ziet het: ex-HISWA en dan “gezonde leefomgeving” roepen, maar intussen zitten we met PFAS uit blusschuim/industrie en medicijnresten die gewoon door de rwzi’s heen gaan… daar hoor je Kamerleden zelden echt hard over, want dan moet je óók de farmalobby en grote bedrijven aanpakken!! Ik was zelf ook zo, dacht altijd “waterbedrijf/overheid regelt dat wel”, tot je ziet hoe vergunningen, meetpunten en rapportjes precies zo worden gekozen dat het nét niet te erg lijkt… en de burger mag straks wel weer betalen via waterschapsbelasting. Bijeenkomst prima, maar nodig dan ook eens iemand uit die bij een rwzi werkt of bij een lab meet, dan krijg je de echte verhalen i.p.v. marketingtaal!!!

Leuk dat iedereen hier KRW en “wie betaalt” roept, maar niemand noemt de truc die Den Haag élke keer flikt: normen zijn er, maar de meetpunten en rekenmodellen worden zo gekozen dat je op papier net “vooruitgang” boekt terwijl de sloot achter je huis nog steeds groen staat. Ten eerste wil ik van Schutz horen of hij durft te knokken voor transparante monitoring (open data, vaste meetlocaties, geen modelgymnastiek), ten tweede of hij dan ook consequenties accepteert als het tegenvalt: vergunningen pauze, lozers dicht, klaar. Anders is dit weer HISWA-netwerkpraat met een waterig sausje, maar ok.

Dit soort “kennismaking” leest als een PR-ritueel: netwerkje, kop koffie, en iedereen kan daarna zeggen dat er “verbinding” is. Maar water is juist het dossier waar de polderreflex funest is: enerzijds wil je draagvlak en een gelijk speelveld, anderzijds is waterkwaliteit geen mening maar een grens waar je tegenaan knalt (en dan komt de rekening via vergunningen, gezondheid en woningbouw). Wat ik mis: wie krijgt straks minder ruimte, minder lozing, minder afvoer, minder bagger… en wie gaat dat controleren als het schuurt met havenbelang of landbouw? Als die bijeenkomst later dit jaar alleen sectorclubs aan tafel zet, krijg je weer consensus-taal en nul pijn, en precies dát is waarom we al jaren achter de feiten aanlopen.