Jetten belooft zwarte gemeenschap vervolg op excuses voor slavernijverleden

Die “komma” van Rutte is ondertussen wel een hele lange pauze hè. Enerzijds snap ik dat je met excuses alleen geen ongelijkheid oplost, anderzijds wordt het nu wéér een praattraject met werkgroepen en een mooi momentje op tv bij Keti Koti terwijl niemand kan uitleggen waar die 200 miljoen precies heen gaat. Transparantie is hier echt het minimum: wie beslist, welke doelen, welke deadlines, anders blijft “heling en herstel” gewoon een woordensalade waar Den Haag lekker warm bij blijft zitten. En ja, racisme aanpakken is niet alleen een campagne, dat is ook gewoon: onderwijs, arbeidsmarkt, politie, en óók het Koninkrijk serieus nemen buiten de Randstad-bubbel.

Die €200 miljoen blijft zo’n soort mistbank: als het vooral naar “bewustwording” en projectsubsidies gaat, ga je de harde ongelijkheid (stage-discriminatie, woningmarkt, schulden) amper meten laat staan verminderen. Zet er gewoon KPI’s op met nulmeting en jaarlijkse publicatie: hoeveel meldingen/uitspraken bij discriminatiezaken, verschil in werkloosheid/loon, doorstroom in onderwijs, dat soort saaie maar echte cijfers. En nog iets: herstel gaat óók over klimaat en leefomgeving, want in NL zitten veel zwarte en migranten-gezinnen vaker in hete, slecht geïsoleerde huurwoningen en in wijken met minder groen… waarom staat dat nooit in die “route naar herstel”?

In de praktijk: stop met vage “heling” praat en maak het gewoon heel concreet, ook buiten de Randstad. Leer dit netjes op school, zorg dat discriminatie op werk en stage echt gevolgen heeft, en laat die 200 miljoen tot op de euro online te volgen zijn. Anders is het weer een tv-momentje bij Keti Koti en daarna stilte tot de volgende kabinetswissel.

We kunnen blijven doen alsof “herstel” alleen een pot geld is, maar zolang de staat niet eens fatsoenlijk erkent dat een deel van dat slavernijverleden gewoon juridisch doorloopt in het Koninkrijk (Bonaire/Statia/Saba als tweederangs beleidsterrein) is het vooral PR. Ten eerste: maak het concreet met wetgeving en handhaving tegen discriminatie (ook bij politie/Belastingdienst), ten tweede: stop met die vrijblijvende “dialoog” als er nul rechtsbescherming volgt voor mensen die nu nog steeds structureel worden genaaid. Keti Koti als tv-momentje om weer een belofte te droppen, maar ok, waar kan je straks je recht halen als het kabinet het weer laat liggen?

Simpel: excuses zonder delivery is gewoon PR, maar “de zwarte gemeenschap” als één klant met één backlog bestaat ook niet. Als je dit serieus wil doen: maak één publiek dashboard met wat er is toegezegd, wie eigenaar is, wat het oplevert en wanneer je stopt met betalen als het niet werkt; anders is het weer subsidie-scrum zonder sprint review en blijft iedereen boos én armer.

drie jaar “komma” en ondertussen staan bij ons op kantoor weer mensen met stage-afwijzingen, huurbaas die ineens “toch iemand anders” heeft, en kids die op school standaard als probleem worden gezien… dat is die doorwerking waar iedereen zo vaag over doet. prima dat Jetten naar The Black Archives gaat, maar kom dan ook eens in Transvaal of de Bijlmer kijken wat discriminatie + armoede samen doen, en regel dat meldingen eindelijk gevolgen hebben i.p.v. een foldertje en succes ermee. en die 200 miljoen: als je het niet eens durft te laten zien waar het heen gaat, dan weet je zelf ook dat het stinkt.

Vanuit het buitenland gezien is het altijd hetzelfde riedeltje in NL: excuses, herdenking op tv, “dialoog”, en daarna weer een paar jaar bestuurlijke mist tot de volgende premier met een nieuw praatwoord komt. Als je echt iets wil fixen, pak je gewoon de huidige discriminatie keihard aan met snelle procedures en echte straffen, maar dat durft Den Haag niet want dan moet je ruzie maken met werkgevers, verhuurders en overheidsdiensten i.p.v. met een geschiedenisboek. En die 200 miljoen… als het niet tot op de euro openbaar kan, dan weet je al genoeg waar het eindigt: consultants, projectjes en een mooi rapport in een la.

Die €200 miljoen-discussie is belangrijk, maar herstel is óók gewoon: stop met verdienen aan racisme nu — uitzendbureaus, verhuurders, data-brokers, zelfs de staat met etnisch profileren-light. Gooi er wetten met echte boetes en omgekeerde bewijslast tegen discriminatie doorheen, anders is Keti Koti weer een tv-momentje en mogen mensen maandag gewoon weer “nee sorry toch iemand anders” slikken.