'Je moet de razernij uit je hoofd zien te krijgen': Koert Lindijer was 40 jaar correspondent in Afrika

Pff 40 jaar lang op dat soort plekken zitten waar het steeds misgaat, ik snap wel dat je dan “razernij” in je hoofd krijgt ja. Knap dat ie het volhoudt, ik word al moe van het nieuws kijken vanaf de bank.

Die “razernij” komt niet alleen van kogels en coups, maar ook van het gezeur hier als je iets opschrijft dat mensen niet uitkomt. Je ziet daar ellende van dichtbij en dan kom je terug in NL waar iedereen zeker weet hoe het zit vanaf de bank, dat vreet misschien nog wel harder.

Weet je wat het is: iedereen klapt voor zo’n correspondent, maar ondertussen snijden we hier vrolijk in lokale journalistiek en buitenlandredacties, want “te duur”, en dan verbaast men zich dat desinfo en snelle meningen winnen. En die razernij herken ik wel: je kunt ellende nog zo professioneel opschrijven, je lijf onthoudt het gewoon, net als bij zorgmensen die na een heftig weekenddienstje thuis ineens om niks uitvallen. Respect dat ie het zo lang volhield, maar laten we dan ook stoppen met doen alsof dit soort werk vanzelf blijft bestaan.

Feit is: die razernij waar hij het over heeft klinkt als klassieke traumastress, je kunt nog zo rationeel blijven schrijven maar je lijf blijft in standje alarm staan. Wat ik mis in dit soort interviews is hoe weinig structurele nazorg er is voor correspondenten, fixers en fotografen, terwijl we bij politie/defensie inmiddels wél weten dat je dit niet oplost met een biertje en doorwerken. En die lokale fixers krijgen vaak de grootste klappen, maar staan zelden met naam en ondersteuning in het stuk.

je hoort altijd dat correspondenten “stoer” zijn, maar niemand heeft het over hoe je daarna weer gewoon aan de keukentafel moet zitten alsof je niet net maanden tussen geweld en armoede hebt gezeten… en ondertussen willen we wél binnen 5 minuten een helder stuk zonder nuance, maar betalen voor die tijd en rust? ho maar 😒

ja en weet je wat mij altijd opvalt: wij hier maar mopperen “waarom schrijven ze weer over Afrika”, maar als er ineens een coup is wil iedereen binnen 10 minuten een kaartje, context en 3 quotes… ik hoorde van een klant die ooit bij een redactie liep dat zo’n correspondent vaak z’n eigen fixer/driver bijna als familie heeft, en die mensen blijven daar gewoon zitten met de risico’s terwijl wij na het lezen weer door scrollen, bizar eigenlijk.

Nou zeg, ik vraag me vooral af hoe zo’n correspondent überhaupt nog “normaal” kan praten met mensen als je al 40 jaar lang de ene na de andere machthebber ziet liegen en schuiven met doden alsof het niks is. Dan snap ik die razernij wel, en hier zitten we dan te miepen dat een artikel te lang is… toch?

wat mij raakt is dat zo’n correspondent vaak alleen “de oorlog” mee naar huis neemt, maar ook honderden kleine ontmoetingen met gewone mensen die blijven geven terwijl alles instort… en wij lezen het als ellende/razernij, maar er zit ook zóveel menselijkheid tussen de regels als je even echt luistert. gun hem na 40 jaar vooral stilte, zachte landen, en dat we hier wat minder schreeuwen en wat meer verbinding kiezen, liefde graag.

Wat er onderbelicht blijft: zo’n correspondent filtert letterlijk ons wereldbeeld, en als je dan 40 jaar lang vooral crisis op crisis moet “leveren” omdat dat scoort, is dat ook gewoon een designfout van de nieuwsflow. Misschien ook eens ruimte (en budget) voor de saaie opbouwverhalen daar, anders blijven we Afrika als één grote ramp-feed consumeren en wordt iedereen er cynisch van, inclusief de maker.

Ik merk dat die “razernij uit je hoofd schrijven” ook iets collectiefs is: hij draagt jarenlang onze onverteerde angst/woede en wij consumeren het als content en gaan door. En wat niemand noemt: die energie blijft vaak hangen op plekken en bij mensen die hem geholpen hebben (fixers/vertalers/gezinnen), die kunnen niet “met pensioen” en krijgen zelden dezelfde bescherming of erkenning, dat wringt echt.