Israël voert aanvallen uit op militaire doelen in Iran

Vanuit het buitenland gezien is dit weer dat voorspelbare “tik terug, tik harder” spelletje tot iemand per ongeluk iets raakt wat je niet meer terug in de fles krijgt. NL gaat straks braaf roepen om de-escalatie terwijl we tegelijk weer zitten te janken over olieprijs, inflatie en vluchtelingenstromen, alsof dat allemaal uit het niets komt. Blij dat ik hier in Thailand niet elke dag die Haagse morele paniek hoef te volgen, daar kunnen ze nog geen fietspad aanleggen zonder crisisoverleg.

Iedereen doet nu alsof dit een soort schaakspel is tussen generaals, maar het enge is dat het vooral een luchtruim-probleem wordt: één foutje met een tanker, een passagierstoestel of een verdwaalde raket op een luchthaven en je hebt ineens een MH17-achtig drama waar niemand verantwoordelijkheid voor pakt. In mijn tijd bij de KLM vlogen we met een grote boog om dit soort regio’s zodra het rommelig werd, maar tegenwoordig gaat er zóveel verkeer over Turkije/Irak/Golf dat je de boel niet zomaar “even” omleidt zonder dat Europa meteen de vakantievluchten, vracht en olie-logistiek voelt. En dan kunnen politici hier weer stoer roepen dat het ver weg is, tot de pompprijs omhoog schiet en Schiphol met vertragingen zit omdat half Azië ineens via dezelfde corridor moet, zo simpel is het.

En ondertussen gaat hier in Brussel de helft van de paniek niet eens over “vrede” maar over OFAC/secondary sanctions en verzekeraars die ineens geen dekking meer geven voor alles wat naar de Golf vaart. Als Iran/Israël ook maar even aan Hormuz gaat zitten, kun je je “de-escalatie”-tweetjes opbergen en zit je met energieprijzen + supply chains die in dagen omvallen, niet maanden. En nee, Europa heeft daar geen magische knop voor, behalve exportcontrole/sanctiehandhaving en een hoop diplomatieke telefoonlijnen die niemand ziet maar waar wél de echte druk zit.