Herdenking vrouwenmars Westerbork: 'Ze werden meegenomen, de nacht in'

Goed dat dit soort dingen niet alleen “een kransje en klaar” is, maar echt gelopen wordt, want dan voel je tenminste iets van afstand en kou en ellende. Tegelijk: er zit een kanttekening bij die “nieuwe inzichten” uit zo’n docu, dat is vaak vooral: eindelijk het archief goed uitgeplozen en namen/route kloppend gekregen, niet dat er ineens een geheime waarheid opduikt. En 200 man is mooi, maar je merkt ook dat herdenken steeds meer projectmatig wordt: subsidieaanvraag, draaiboek, vergunningen, verkeersregelaars… alsof je anders geen geheugen mag hebben.

die vrouwen liepen niet “voor de ervaring”, ze liepen omdat er geen keuze was en dat maakt het zo rauw… ik hoop dat scholen hier ook echt op aanhaken en namen/gezichten erbij zetten, want herdenken is pas verbinding als je snapt dat het gewone mensen waren zoals wij, liefde en waakzaamheid samen.

mooi dat dit herdacht wordt, maar laten we ff niet doen alsof “nooit meer” vanzelf gaat — ondertussen normaliseren we weer ontmenselijking van groepen (asielzoekers, moslims, whoever) en heet het dan “beleid” of “grensbewaking”, oh ja want dat is dan ineens netjes. herdenken is geen weekendwandeling met een docu erbij, het is een reminder dat je ALTIJD tegen de stroom in moet duwen als de staat mensen gaat reduceren tot probleem/dossier.

Mooi dat die docu er is, maar kunnen we ook ff benoemen dat “de Duitsers” hier weer zo’n vaag wolkje wordt terwijl het gewoon concrete daders waren met namen, rangen en lokale hulp? Ten eerste: herdenken zonder daderkant blijft veilig en netjes, en dan kan iedereen na afloop weer door met “ach wat erg” zonder dat je hoeft te kijken naar hoe snel een overheid + omstanders meedraaien; ten tweede: als je echt ‘nooit meer’ wil, stop dan ook die eeuwige reflex om het te depersonaliseren tot natuurgeweld, maar ok.