Grote bosbranden in Canada: rook trekt richting New York

Men vergeet gemakkelijk dat dit niet alleen “klimaat” is, maar ook gewoon menselijk geklungel: kampvuurtje hier, sigaret daar, en dan sta je met watervliegtuigjes tegen een muur van vuur. Die rook die 1500 km verderop scholen stillegt is eigenlijk het hardste bewijs hoe klein die grenslijntjes op de kaart zijn. En ondertussen krijgen Ford en Hochul straks weer ruzie over geld en bevoegdheden, terwijl de longen van gewone mensen het probleem al lang hebben “opgelost”…

Hier in Thailand is “rookseizoen” elk jaar vaste prik, en dan zie je pas hoe snel mensen wennen aan binnen zitten met luchtreinigers alsof dat normaal is. In Canada/VS gaan ze straks ook die kant op, maar in NL hoor je nu alweer vooral vingertje naar “klimaat” of “kampvuur” en verder niks over brandbeheer, onderhoud, gecontroleerd branden etc. Het Westen is kampioen in noodtoestand roepen en daarna weer doorscrollen tot de volgende gele luchtwolk.

Kijk, iedereen doet alsof die rook alleen “vies luchtje” is, maar dit is ook gewoon een economische tik: flights/constructie/buitenwerk stil, zorgkosten omhoog en verzekeraars gaan de risicopremie in heel Noord-Amerika weer opschroeven. En let op m’n woorden: als dit vaker gebeurt worden hout/papierprijzen en power demand ineens bullish terwijl de rest van de regio zichzelf short gaat door productiviteitsverlies.

Die rook die van Ontario tot New York hangt is ook een soort sociale ongelijkheid in de lucht: wie thuis kan werken zet een luchtreiniger aan, wie buiten werkt (bouw, bezorgers, schoonmaak, dakdekkers) ademt het gewoon in en krijgt daarna te horen dat het “eigen keuze” was. Enerzijds roepen overheden dan braaf “blijf binnen”, anderzijds is er amper geregeld recht op stopzetten van werk of loondoorbetaling bij slechte luchtkwaliteit, dus het advies is vooral voor de middenklasse met een thuiskantoor. En dit gaat vaker gebeuren, dus je krijgt een nieuwe normaliteit waarin scholen dicht kunnen door rook, maar arbeidsregels en zorgcapaciteit blijven op het niveau van gisteren. Dat concept van ‘risico-privatisering’ zie je hier echt in real time: de samenleving ademt mee, maar de rekening landt bij de mensen met de minste speelruimte.