Geen misbruikzaak is dezelfde, maar een nieuw praktijkboek kan houvast bieden

Eindelijk eens iets praktisch i.p.v. weer een vergadernotitie met “ketensamenwerking” erop, want in dit soort zaken gaat het altijd mis op communicatie: OM/politie op slot, school/gemeente in paniek en ouders die via WhatsApp halve waarheden rondpompen. Die tip “blijf kalm of doe alsof je kalm bent” is eigenlijk het beste crisisadvies dat je kunt geven, want maatschappelijke onrust is tegenwoordig sneller dan het onderzoek. En ja, ook de omgeving van een verdachte meenemen is gewoon proportionaliteit: je voorkomt heksenjachten én je houdt mensen eerder in beeld, wat recidive ook niet helpt als je ze compleet de afgrond in duwt.

Feit is ook dat de meeste schade in de eerste dagen ontstaat door stress en geruchten, je ziet kinderen dan ineens slecht slapen, buikpijn, paniek, terwijl er soms nog niks concreets bekend is. Prima zo’n praktijkboek, maar zet er alsjeblieft ook in dat je niet massaal “screenings” en vage vragenlijsten op school moet gaan doen, daarmee plant je herinneringen en maak je het vaak erger. En voor ouders: als je twijfelt, bel gewoon je huisarts/CSG, liever 1 keer te veel dan te laat.

Nou ja, zo’n boek is mooi, maar zet er dan ook keihard in wie er WEL en NIET met de pers en die buurtapps praat, want één “bezorgde vader” met een Facebookpost en je hebt meteen namen, foto’s, schoolpleinheksenjacht, en dan is het kind nog niet eens gehoord, hoor, toch. En denk ook aan nazorg voor broertjes/zusjes en klasgenoten, die blijven vaak maanden met dat rare schuldgevoel en die blikken zitten, daar hoor je later niemand meer over, toch.

Goh, ik hoop dat er ook iets in staat over dossiervorming en privacy, want in de praktijk slingert er zó snel een mailtje rond met “even de namen van alle betrokken kinderen” en dan staat het ineens in 10 inboxen en op een USB-stick. En voor die ouders: ga niet zelf “doorvragen” bij je kind aan de keukentafel, dat bedoel je goed maar je maakt het vaak alleen maar rommelig voor het echte gesprek later, toch?

Feit: in dit soort zaken gaat het óók mis doordat iedereen meteen “trauma” verwacht en kinderen gaat behandelen als breekbaar glas, terwijl de meesten juist baat hebben bij normale structuur, school, sport, slapen, eten. Wat ik hoop dat in dat boek echt concreet staat, is wie de vaste contactpersoon is voor ouders en wie je belt bij acute onveiligheid of suïcidegedachten, want die escalaties zie je soms sneller dan het onderzoek. En ja, steun voor de omgeving van een verdachte is geen soft gedoe, dat voorkomt dat hele gezinnen sociaal kapot gaan terwijl er nog niks is bewezen.

Ik zie het elke dag: iedereen focust op het “incident”, maar de weken erna zit je met ouders die kapot gaan van slapeloze nachten en kinderen die ineens niet meer durven douchen of naar gym willen, en dan is er vaak nul capaciteit voor snelle, normale steun. En dan kan je wel een prachtig praktijkboek hebben, maar als CSG/jeugdzorg/GGZ wachtlijsten hebben door bezuinigingen, sta je alsnog met een A4’tje en lege handen. Geef scholen ook meteen een plan voor de klas en de mentor, want dáár ontstaat de meeste schade: gefluister, pestgedrag en “grapjes” die niemand nog terug in de fles krijgt.

Goed dat er een boek is, maar ik mis in dit soort “maatschappelijke onrust”-stukken altijd het stukje lichaam: stress knalt bij ouders/kids zo op cortisol en adrenaline dat slapen/eten compleet ontspoort, en dan ga je sneller domme dingen doen (appen, graven, doorvragen). wat veel mensen niet weten: simpele basisdingen als vaste eetmomenten, genoeg drinken en routine zijn in de eerste week echt first aid voor je brein, ook al voelt dat bijna ongepast naast zo’n zaak. overigens hoop ik dat ze ook iets zeggen over sociale media detox: één avond doomscrollen en je hebt er gratis paniekstoornis bij…