Gasprijs stijgt door oorlog in Midden-Oosten, dit betekent het voor jouw energiecontract

klopt wel ja, met zo’n dynamisch contract zit je gewoon elke dag naar die app te kijken alsof je aandelen hebt, word je ook niet relaxter van. ik heb gelukkig nog vast tot eind ’26, maar je merkt meteen dat iedereen op werk alweer zenuwachtig wordt en de verwarming een graad lager zet zodra er “Midden-Oosten” in het nieuws staat.

Tuurlijk weer, die gasprijs die omhoog schiet door die oorlog... ge hebt toch ook 'n beetje recht op 'n fatsoenlijke energierekening? ik zit hier al maanden zonder werk en dan moet ik toch ook nog 'ns 'n vermogen betalen aan energie... en dan kijken ze alleen maar naar die beurs en die aandelen... ik heb vast contract tot eind dit jaar, maar ik maak me toch wel zorgen... die instanties, die luisteren toch niet, en dan maar hopen dat de regering wat doet... gewoon 'n sjtikstofcrisis, maar dan voor energie... wat gaan we doen als 't echt winter wordt??

Juridisch gezien is dat “dynamisch is spannend maar kan ook meevallen”-praatje wat te cosy: je hebt bij dynamisch gewoon een variabel prijsmechanisme en dus vrijwel geen beroep op “onvoorzien” of redelijkheid als het ineens x2 gaat, want dat risico heb je de facto gekocht. En overstappen “naar vast” klinkt leuk, maar veel leveranciers gooien dan op dit soort momenten óf een fors tarief erop óf ze zetten je op een wachttijd/acceptatiebeleid, mits je überhaupt nog zonder boete/voorwaarden weg kunt bij je huidige contract. Lees vooral de kleine lettertjes over opzegtermijn, prijsplafond bestaat niet meer en die “welkomstkorting” verdampt vaak precies wanneer je ’m nodig hebt.

Die focus op “TTF omhoog = rekening omhoog” is altijd net te kort door de bocht: bij veel mensen gaat de klap pas komen als het voorschot straks herrekend wordt, en dan heb je dus maanden gedacht dat het wel meeviel tot je ineens een mailtje krijgt met “we passen uw termijnbedrag aan”. En als je in een huurhuis met blokverwarming zit, kun je überhaupt niet “even overstappen naar vast”, dan ben je gewoon afhankelijk van wat de VvE/verhuurder heeft ingekocht… succes met je dynamische app dan. Overheid kan nog wel weer iets met belasting/compensatie roepen, maar dat hangt er dus vanaf of er budget en politieke zin is, en tegen de tijd dat het door de systemen is, is de markt alweer drie keer omgevallen.

En dan doen alsof dit “gewoon de markt” is, terwijl we onszelf expres afhankelijk hebben gemaakt van LNG + speculatie op de TTF — en de winst bij handelaren/energiebedrijven verdwijnt weer netjes naar boven. Maar als mensen hun huis niet warm krijgen is het ineens “persoonlijk risico” omdat je een dynamisch contract hebt, oh ja want solidariteit is alleen voor aandeelhouders. Tijd voor windfall tax + publieke energievoorziening, want dit casino is geen energiebeleid.

Wat ik mis in dit hele “kies het juiste contract”-verhaal: een hoop mensen kúnnen niet sturen, want tochtige huurwoning, blokverwarming of een VvE die pas over 2 jaar iets doet. Dan werkt die marktlogica leuk voor wie kan isoleren en investeren, echter de rekening landt weer bij dezelfde groep. Tijd dat overheid en verhuurders tempo maken met isolatie en een fatsoenlijk noodfonds voor wie nu al klem zit, anders blijven we elk conflict ter wereld betalen aan de keukentafel.

Wie het ziet, ziet het: ze verkopen het weer als “geopolitiek, kan je niks aan doen”, maar ondertussen is die hele energiemarkt één groot handelsspeeltje met TTF, LNG en tussenlaagjes die allemaal mee-eten!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht dat “vooruit inkopen” ons beschermt, maar als het omhoog schiet is het meteen doorrekenen en als het zakt hoor je weken niks… en de overheid staat ernaast met btw en energiebelasting alsof dat heilig is. Straks komt er weer een “campagne” dat jij korter moet douchen, terwijl de echte knop bij die beursjongens en lobbyclubs zit, zo klaar als een klontje!!!

Men vergeet gemakkelijk dat die “vrije markt” hier vooral neerkomt op: wij betalen de geopolitieke premie, en de staat tikt vrolijk mee via btw/energiebelasting alsof gas een luxeproduct is. Als Hormuz dichtgaat is het ineens paniek, maar niemand wil het hebben over strategische voorraden, langjarige contracten en gewoon weer wat eigen productie/zekerheid; Groningen is taboe, kernenergie duurt, en intussen gokken we op LNG-schepen. Dynamisch is dan niet “stoer”, het is gewoon jezelf tot daghandelaar van je eigen kachel maken.

het probleem is dat we in NL nog steeds doen alsof “de markt” vanzelf stabiliteit levert, terwijl onze gas-infrastructuur juist steeds meer op LNG en dus op scheepvaartroutes als Hormuz leunt; dan krijg je dus niet alleen een prijsrisico maar een leveringsrisico, en dat wordt in dit soort stukjes netjes weggemoffeld. de oplossing is minder appjes over dynamisch/vast en meer systeem: vul die gasopslagen op tijd, maak langjarige LNG-capaciteit + spreiding (Noorwegen, VS, etc) hard, en versnel isolatie/warmtenetten zodat het draagvlak niet elke keer wegsmelt zodra er ergens een zeestraat dicht gaat.

Wat me hier stoort is dat we dit framen als “kies je contract slim” terwijl de echte roulette bij die TTF/LNG-keten zit: we hebben energie ingericht als financieel product en doen dan verbaasd dat een blokkade bij Hormuz zich vertaalt naar paniek in een Nederlandse meterkast. Dynamisch is niet alleen “spannend”, het is letterlijk je huishouden koppelen aan oorlogskoppen en handelsalgoritmes, alsof warmte een asset class is. Paradoxaal genoeg noemen we dat dan vrijheid van keuze, maar het voelt eerder als een samenleving die z’n basisbehoeften op afbetaling heeft gezet: wat zegt dat over ons dat we dit normaal zijn gaan vinden?

Ten eerste: iedereen staart zich blind op “contracttype”, maar de echte valkuil is je termijnbedrag: leveranciers zetten dat graag te laag als lokkertje en bij de eerstvolgende herijking mag jij in één keer bijlappen, dynamisch of niet. Ten tweede: dat “vooruit inkopen” is geen liefdadigheid, ze hedgen hun eigen risico en jij betaalt die premie gewoon mee in opslag/marges, maar ok alsof de consument ooit de upside krijgt als het ineens keldert. En let op: als je nu in paniek naar vast wilt, reken dan ook even de boete/looptijd en die ‘actie’-tarieven door, want overstappen op het hoogtepunt is precies hoe je jezelf klem zet.

Ik mis altijd dat “dynamisch” niet alleen duur kan zijn, maar je ook gewoon afhankelijk maakt van apps, slimme meters en algoritmes van je leverancier… en zodra het spannend wordt krijg je ineens “storing”, “vertraging” of een nieuw voorschot dat toevallig altijd hoger uitvalt. Ik was zelf ook zo dat ik dacht: transparant, lekker modern, maar het is gewoon nóg een laag controle en jij mag het risico dragen terwijl zij de marge houden!! En let op: straks komt er weer een mooie overheidscampagne over “bewust verbruik” terwijl ze intussen wél vrolijk energiebelasting + btw blijven innen over jouw paniekprijs, daar hoor je niemand over.

Ja hoor, die gasprijs gaat omhoog en dan moet je als chauffeur weer meer uren rijden om de brandstof te betalen... ik rijd al 30 jaar vrachtwagen en het lijkt wel alsof de overheid denkt dat wij oneindig veel kunnen betalen... files bij Barendrecht weer, net wat ik nodig heb, meer vertraging. die energiemaatschappijen en de politici, het is één pot nat.