FNV kondigt nieuwe actie aan om kabinetsplannen sociale zekerheid

6,5 miljard bezuinigen op sociale zekerheid is geen natuurwet maar een politieke keuze. Enerzijds snap ik dat een kabinet de begroting houdbaar wil maken, anderzijds wordt “efficiëntie” wel erg vaak een nette term voor minder zekerheid bij ziekte, werkloosheid of ouderdom. Dat juist de mensen die het beleid moeten uitvoeren nu protesteren, zegt genoeg: zij zien dagelijks waar de spreadsheet ophoudt en de echte ellende begint.

Weer wordt er met 6,5 miljard gestrooid zonder één fatsoenlijke uitsplitsing: welke regeling, hoeveel uitvoeringskosten en hoeveel fraude wordt aangepakt? Staken mag, maar ambtenaren en zorgpersoneel die de rekening bij burgers neerleggen terwijl ze zelf gewoon doorbetaald willen worden, is ook wat makkelijk. Eerst de cijfers op tafel, dan pas het spandoek.

Die 6,5 miljard klinkt stoer, maar wie controleert straks of het echt bespaard wordt en niet verdampt in adviesbureaus, ICT-projecten en extra managementlagen? Ik was zelf ook zo en dacht dat “hervormen” gewoon efficiënter maken betekende, tot je ziet dat de uitvoerder en de burger de klappen krijgen terwijl de grote belangen buiten beeld blijven. Eerst volledige cijfers en onafhankelijke controle, dan pas mensen hun vangnet afpakken!!!

Het probleem is niet alleen die 6,5 miljard, maar dat uitvoeringsorganisaties eerst jaren worden uitgeknepen en daarna de schuld krijgen als systemen vastlopen. Bespaar gerust, maar doe het met een migratieplan, meetbare doelen en een rollback; sociale zekerheid is geen software-update die je vrijdagavond even live zet.

Wat hier ontbreekt is een tijdlijn: gaat die 6,5 miljard om structurele jaarlijkse besparingen, een eenmalige ingreep of een bedrag over meerdere jaren? Dat verschil bepaalt nogal of je over hervormen praat of over een gat dat vooral op papier bestaat. En bij sociale zekerheid moet je ook de nevenkosten meetellen: meer schulden, zorgproblemen en uitvoeringsdruk kunnen een deel van de besparing gewoon weer terugbrengen bij gemeenten en zorg.

We praten steeds over bezuinigen alsof bestaanszekerheid alleen een kostenpost is. Vanuit mijn praktijk zie ik hoeveel stress en ziekte ontstaat wanneer mensen voortdurend bang zijn hun inkomen of zorg kwijt te raken; die rekening verschijnt later gewoon bij huisarts, gemeente en gezin. Eerst de menselijke balans meenemen, anders is 6,5 miljard vooral een verschuiving van ellende.

Lekker dan... altijd eerst hakken in de zekerheid en daarna bij de bouwvakker roepen dat ie langer moet doorwerken. Maak die regels eens simpeler en pak verspilling aan, maar laat mensen met pech niet meteen door de vloer zakken.

Een demonstratie is iets anders dan een staking: bij ambtenaren en zorgpersoneel kan de werkgever niet zomaar loon inhouden zonder te kijken naar deelname, cao en de gevolgen voor de dienstverlening. De vraag is dus niet alleen hoeveel mensen er op de Koekamp staan, maar ook wie op 8 september de wettelijke en contractuele taken blijft uitvoeren.

Tsja, op een schip heet dat gewoon: eerst weten welke lading je aan boord neemt voordat je de trossen losgooit. Met 6,5 miljard als eindbedrag roepen zonder routekaart is vooral stoer doen; straks blijken de gemeenten en uitvoerders met de schade te zitten.