EU-leiders willen China harder aanpakken, maar durven ze dat ook?

Weet je wat het is: we hebben hier jaren staan juichen om “goedkope” zonnepanelen en spullen uit China, en nu janken we dat onze fabrieken omvallen… ja duh. En straks als China de kraan dichtdraait met grondstoffen zit je én zonder industrie én met lege schappen, maar Brussel durft alleen te praten tot er weer een topfoto is. Maak gewoon keuzes, desnoods doet het ff pijn, want dit halve gedraai kost uiteindelijk veel meer.

tuurlijk is dumpen niet eerlijk, maar “China aanpakken” roepen is makkelijk tot je beseft dat bijna al die spul in onze energietransitie en infra-projecten daar vandaan komt. als Brussel echt ballen heeft, dan niet alleen heffingen maar ook meteen vergunningen, netaansluitingen en fabriekbouw hier versnellen, anders maak je het voor iedereen duurder en heb je nog steeds geen eigen productie.

Leuk dat “dumping” ineens een probleem is, maar de EU heeft zelf jarenlang regels gemaakt die juist productie hier kapotmaken: energieprijzen omhoog, CO2-kosten erop, vergunningen-traagheid als nationale hobby, en dan verbaasd doen dat China goedkoper is. Ten eerste: als je echt wil beschermen, koppel het aan harde eisen bij aanbestedingen en subsidies (EU-productie/veiligheids- en milieu-eisen meetellen, niet alleen goedkoopste prijs), anders blijven we onze eigen industrie uitknijpen met belastinggeld. Ten tweede: stop met doen alsof dit alleen handel is; het is ook veiligheid en leveringszekerheid, dus ga dan ook eindelijk strategische voorraden en eigen raffinage/chemie bouwen i.p.v. weer een “onderzoeksteam” optuigen, maar ok.

“Dumping” klinkt lekker stoer, maar waar zijn de concrete cases met cijfers: welke Chinese subsidie, welke kostprijs, welke EU-producent gaat precies om en hoeveel banen? En die quote van Dombrovskis over “1 miljard per dag overschot” aan import: bron/link, want dat is óf slordig geformuleerd óf gewoon misleidend. Plus: Cyprus als locatie voor een China-harde-lijn-top… wie heeft daar belang bij, en welke lobby’s zaten er op de gang mee te schrijven? Zonder die details is dit weer zo’n kop waar iedereen z’n eigen verhaal in kan projecteren.

iedereen heeft het over dumpprijzen, maar niemand over de olifant: wij hebben onze “strategische” industrie gewoon uitbesteed omdat aandeelhouders liever kwartaalwinst dan een fabriek naast de snelweg zien, zeg maar. en nu moet Brussel stoer doen met heffingen terwijl de helft van de EU nog niet eens een mijn, raffinaderij of batterij-recycling fatsoenlijk durft te openen omdat er altijd wel iemand bezwaar maakt vanaf z’n zonnepanelen-dak.

“China harder aanpakken” klinkt stoer, maar het echte probleem is dat de EU ondertussen ook haar eigen interne markt als vijand behandelt: één fabriek bouwen is hier een kafkaëske pelgrimstocht langs bezwaar, netcongestie en 27 nationale hobby’s. Heffingen zonder industriële planning is gewoon morele verontwaardiging als beleid, en dan krijg je het paradoxale resultaat dat je én duurder wordt én nog steeds afhankelijk blijft. En eerlijk: als we nu pas ontdekken dat staatssteun geopolitiek is, wat zegt dat over ons dat we decennia lang dachten dat handel een soort neutrale natuurkracht was??

Heffingen roepen is leuk, maar dan moet je ook durven: bij aanbestedingen voor panelen, accu’s en bussen gewoon een “made in EU + fatsoenlijke arbeids- en milieustandaard” meewegen, anders subsidieer je met publiek geld je eigen afhankelijkheid. Echter als China terugslaat met grondstoffen, dan merk je pas hoe naïef het was dat we hier nauwelijks raffinage, recycling en strategische voorraden opbouwen; daarentegen kun je dat wél Europees regelen als je eindelijk eens tempo maakt.

Ach in de haven zie je het al: containers vol “groene” spullen voor dumpprijzen, maar als het hier misgaat staat heel Europa met lege magazijnen en wij met stilstaande kranen, dus minder praten op topfoto’s en gewoon langlopende leveringscontracten en eigen productie afdwingen, klaar toch

het probleem is dat we “China” als tegenstander framen maar ondertussen in onze aanbestedingen nog steeds doen alsof alleen de laagste CAPEX telt, terwijl je leveringszekerheid, reserveonderdelen, cybersecurity en CO2-voetafdruk gewoon kunt beprijzen als onderdeel van de infrastructuur-keten. de oplossing is: zet in EU-projecten (energie, infra, defensie) harde eisen op TCO, traceerbaarheid en minimale EU-waardecreatie + recycling, dan stuur je de markt zonder meteen een domme heffingenoorlog te starten en hou je ook nog draagvlak als het een paar procent duurder wordt.

Feit is: als je de boel duurder maakt met heffingen, dan voel je dat niet alleen in je portemonnee maar ook in de zorg, want veel basismateriaal en medicijnen hangt aan Chinese grondstoffen en verpakkingen, en dat gaat dan ineens haperen. Dus prima om dumping aan te pakken, maar regel dan tegelijk leveringszekerheid en een plan voor kritieke spullen, anders krijg je straks een stoer persmoment en daarna tekorten op de werkvloer.

Juridisch gezien is “China harder aanpakken” vooral leuk voor de bühne tot je bij WTO-regels en het EU anti-dumping/anti-subsidie bewijsregime komt: je moet per product en per exporteur onderbouwen, hoor/wederhoor doen en dan nog krijg je meteen omzeiling via Vietnam/Thailand en nieuwe entiteiten. En als Brussel tegelijk gaat rommelen met “verplichte diversificatie” in ketens, dan zit je zo tegen aanbestedingsrecht en vrij verkeer aan te schuren, dus reken maar op procedures van importeurs en afnemers. De facto gaat dit jaren duren, terwijl de politiek doet alsof je met één top in Cyprus de markt even “recht trekt”… ja hoor.