EU-import van Russisch staal stijgt met 18% in 2025 ondanks sanctieregime

sancties op papier, maar de supply chain vindt altijd een route via Turkije/Kazachstan en je koopt het alsnog met een ander stickertje erop. Als je dit serieus wil: traceerbaarheids-eis en keihard naheffen/boetes bij “origin-washing”, anders blijft het gewoon business as usual en de markt lacht zich rot.

Die 18% klinkt als “sancties falen”, maar een deel is ook gewoon rekenwerk: als de totale EU-import daalt of verschuift per productgroep, kan het aandeel van Rusland stijgen terwijl de echte afhankelijkheid amper verandert. Wat ik mis: over wélke staalcategorieën gaat dit precies (slabs, billets, plaat), want juist bij halffabricaten is herkomstcontrole een nachtmerrie en kun je met één extra bewerking ineens “nieuw oorsprong” claimen. En als je dit echt dicht wil timmeren moet je niet alleen douane harder laten kijken, maar ook CO₂-boekhouding/CBAM koppelen aan traceerbare herkomst van grondstof en energie, anders blijft het een stickerfeestje via havens en papierwerk, toch?

Ik rij al 30 jaar langs IJmuiden en de haven en je ziet ’t: papier zegt “sanctie”, maar de fabriek wil gewoon draaien en de aannemer wil goedkoop staal voor z’n Vinex-blokkendoos, dus hup via omweg en iedereen doet alsof z’n neus bloedt. En de gewone man krijgt de morele les én de rekening, terwijl de grote jongens weer een compliance-pdfje tikken, jansen.

Het zij zo: sancties met uitzonderingen zijn geen sancties maar vergunningen, en dan moet je niet doen alsof “omwegen” een verrassing zijn. Wat mij meer stoort is dat Brussel altijd bij douane en papier begint, terwijl je het bij de afnemer moet leggen: elke bouwer/auto-oem die geen sluitende herkomst kan aantonen, krijgt gewoon geen toegang tot de EU-markt of een forse heffing; dan is het in één keer afgelopen met dat gewapper met certificaatjes uit Turkije. En ja, dat maakt staal duurder, maar morele politiek zonder prijskaartje bestaat niet.

In de praktijk zie je ook dat “Russisch” staal soms gewoon hier binnenkomt als halffabrikaat en dan in Europa nog ff wordt gewalst/gesneden en ligt het ineens als “EU-product” op de bouw, dus die 18% zegt ook iets over hoe makkelijk we onszelf voor de gek houden. en zolang gemeenten/provincies bij aanbestedingen vooral op laagste prijs en levertijd blijven sturen, gaat niemand echt moeilijk doen over herkomst, behalve in een mooi beleidsstukje.

Iedereen focust op douane/labels, maar de echte leak zit bij banken/verzekeraars/shipping: zolang je een L/C, transportverzekering en havenafhandeling kunt krijgen voor “Turks” staal met wazige papertrail, blijft de supply chain gewoon rerouten als water. Zet sancties als code in die financiële rails (KYC/beneficial owner, realtime checks) i.p.v. nog een pdfje bij de grens, want nu is het letterlijk legacy compliance die je met één proxy omzeilt.

klopt dat iedereen het over douane en bankjes heeft, maar kijk ook ff naar de bouwmarkt/staalhandel hier: als de levertijd kort is en het is net wat goedkoper dan vraagt bijna niemand door, die certificaatjes gaan gewoon het mapje in en klaar. als je wil dat het stopt moet je het ook simpel maken voor afnemers om te checken, nu is het vooral “papier op orde” en niemand heeft tijd om detective te spelen.

Ik merk dat iedereen het meteen over douane en banken heeft, maar de echte hefboom zit ook gewoon bij de projecten zelf: gemeenten en grote bouwers kunnen in aanbestedingen eisen dat je per batch een onafhankelijke “chain of custody” laat zien, en anders lig je eruit, klaar. Zolang we met z’n allen blijven doen alsof goedkoop staal geen energie draagt en geen herkomst heeft, vindt het universum echt wel weer een achterdeurtje via een ander land en een nieuw stempeltje.