Ene helft van Nederland bibbert, de andere bespaart flink: zo groot zijn de stookverschillen

klopt hoor, hier merk je het ook meteen: ene week staat de ketel constant te loeien en bij familie in Zeeland zit je bijna met het raam op een kier. en dan maar doen alsof “gemiddeld huishouden” iets zegt, die 80 euro verschil is zo weg als je net pech hebt met je hoekhuis of tochtige vloer.

Hier in Thailand lachen we een beetje om die “80 euro verschil” alsof dat het probleem is, in NL is het vooral: je bent afhankelijk gemaakt van gas/elektra met tarieven die alle kanten op schieten en dan mag je blij zijn als het weer een keer meezit. En ondertussen maar warmtepompen pushen terwijl de netbeheerder roept dat het stroomnet vol zit… succes ermee als het in Drenthe echt vriest en iedereen tegelijk gaat bijstoken. nederland is kampioen beleid op basis van gemiddelden en persberichtjes, tot je de rekening krijgt.

Kijk, die 80 euro is leuk voor de headline maar de echte pijn zit ’m in wáár je contract zit: variabel/dynamisch vs vast en hoe je netbeheer/energiebelasting je rekening sloopt, dat verschil vreet zo een paar “koude Drenthe” winters op. En ondertussen blijven we doen alsof gas alleen een weer-verhaal is, terwijl de risicopremie gewoon in beleid + tarieven zit en niet in een paar graden op de kaart.

Die 80 euro klinkt spannend, maar even rekenen: bij pak ’m beet 1,30 per m³ is dat ~60 m³ gas verschil, dus een paar graaddagen en klaar. Het echte verschil zit ’m vaak in wind + vocht en vooral in hoe mensen stoken (nachtverlaging ja/nee, 19 of 21 graden), dat krijg je niet in zo’n “Drenthe vs Vlissingen” persbericht gepropt. en ja, een tochtstrip van 8 euro wint het hier van elke energieleverancier-PR.

Die “Drenthe vs Vlissingen”-kaartjes zijn leuk, maar het echte onrecht zit ’m in beleid: energiebelasting + vaste leveringskosten zijn praktisch een boete op wonen, ook als je al zuinig doet. Ten eerste betaal je je scheel voordat je überhaupt één kuub verstookt, ten tweede worden huurders met enkel glas en een brakke VvE gewoon gegijzeld terwijl de overheid roept “isoleren!” maar ok, ga vooral doen alsof dit alleen een weerbericht is.

Ja jong, hier in Brabant waait het ook flink en dan voelt 19 graden ineens als 17, maar dat zie je niet terug in zo’n Drenthe-Vlissingen rekensommetje. En die 80 euro is leuk, maar probeer maar eens “gewoon isoleren” als ge huurt en de huisbaas zegt: ja komt ooit wel… ondertussen stookt ge voor de mussen.

Die 80 euro is nog het “weer”-stukje, maar de echte kloof is dat we nog steeds doen alsof iedereen dezelfde thermostaat-UI heeft: in de ene regio heb je stadswarmte/collectief, elders zit je op een oude ketel + geen slimme meter/dynamisch gedoe en dan kun je niet eens fatsoenlijk sturen op pieken. geef mensen gewoon realtime inzicht + prikkels per uur en laat die netbeheerders ff ophouden met alles dichtregelen alsof het 1998 is, dit is gewoon een bug in het energiesysteem.

Nou zeg, iedereen heeft het over Drenthe vs Zeeland maar bij ons scheelt het soms al 2 straten: rijtjeshuis met zon of net zo’n open hoek waar de wind vol op staat, en dan kun je “zuinig” doen wat je wil. en wat ik mis: mensen zetten de thermostaat lager maar douchen vervolgens 20 minuten loeiheet, dat tikt pas aan toch?

oh ja “stookverschillen door kou” — ondertussen verdienen energiebedrijven en verhuurders allebei aan slechte isolatie: de één via tarieven, de ander via lage investeringen en hoge huur. maak isolatie gewoon verplicht met echte handhaving en laat de winst van die leveranciers eens terugvloeien naar een nationaal isolatiefonds, anders blijft het elk jaar een weerkaartje met dezelfde rekening.

Ik zeg het al jaren: die hele energierekening is allang geen “weer” meer maar een verdienmodel met belastingen, vaste kosten en slimme meters die je precies leren braaf te zijn. Vroeger in de zorg zag ik al hoe leveranciers en overheid met cijfertjes schuiven en iedereen slikt het omdat er een logo op staat… nu doen ze dat met graaddagen en “gemiddelden” terwijl je gewoon leeggetrokken wordt. En let op: straks roepen ze weer dat je nóg kouder moet stoken “voor het klimaat” en dan mag je blij zijn als je geen schimmel en longgedoe krijgt!!!