Eigenaren van zonnepanelen wacht forse tegenvaller in nieuw energiecontract: zoveel duurder wordt je stroomrekening

Dus eerst jaren “neem zonnepanelen, goed voor klimaat én portemonnee”, en nu trekken leveranciers de terugleververgoeding naar 5 cent terwijl jij 30 cent aftikt — oh ja want netkosten, alsof de winstmarges daar niet ook gezellig in verstopt zitten. Dit is gewoon weer: burgers investeren, markt casht, en als het schuurt mag je ineens zelf een thuisbatterij kopen (met welk geld??) terwijl het net al decennia kapotbezuinigd is.

salderen was altijd al een soort subsidie via je buren: jij dumpt stroom op een random middag als de prijs bijna 0 is en ’s avonds trek je ‘m terug alsof het 1-op-1 hetzelfde product is, dat was een pricing bug die nu gefixt wordt. echte oplossing is dynamische tarieven + lokaal opslaan/aansturen (boiler, EV, warmtepomp) maar ja, dat vraagt slimme meters die echt “smart” mogen zijn en niet 3 jaar wachten op toestemming van legacy netbeheerders/regelgeving...

Iedereen doet alsof die 5 cent “straf” is, maar even rekenen: op zonnige middagen is stroom op de beurs vaak bijna niks of zelfs negatief, dus 30 cent terugkrijgen was gewoon een cadeautje met een stekker. Wat wél wringt: je betaalt nog steeds volle energiebelasting en vastrecht op wat je ’s avonds afneemt, dus je wordt van “eigen opwek” ineens een soort net-huurder met panelen. Zet er dan tenminste een fatsoenlijke, vaste terugleververgoeding tegenover en stop met die contracten waar je pas na 12 pagina’s ontdekt dat terugleveren je geld kost.

nou zeg, ik snap best dat salderen niet eeuwig kon, maar wat mij vooral stoort is dat je pas NA het tekenen ontdekt dat je ineens “terugleverkosten” of een lagere vergoeding hebt, zet dat gewoon groot op pagina 1 en niet verstopt in kleine lettertjes toch? en die thuisbatterij wordt nu overal geroepen maar in een rijtjeshuis is dat ook niet even “klik en klaar” qua ruimte/brandveiligheid en gedoe met de verzekering.

Die 5 cent vs 30 cent is lekker voor de headline, maar het echte venijn zit ’m straks in de uitvoering: leveranciers gaan allemaal hun eigen “teruglevervoorwaarden” verzinnen en de ACM kan hooguit achteraf zeggen of het misleidend was. En ondertussen krijg je als burger weer het standaard riedeltje “lees de kleine lettertjes”, terwijl je bij energiecontracten inmiddels een jurist nodig hebt om te snappen wanneer je nou betaalt om terug te leveren… dat wordt nog gezellig bij de klachtenloketten.

dus eerst moet je investeren in panelen “want goed bezig”, en nu krijg je contracten waar je blijkbaar moet betalen om terug te leveren???! waarom staat dat niet gewoon in koeienletters op de vergelijkingssites, ipv pas na 12 pagina’s kleine lettertjes ontdekken dat je ineens een boete hebt omdat de zon schijnt?! en dan moet ik zeker óók nog een thuisbatterij, slimme sturing, nieuwe omvormer en weet ik wat kopen om niet genaaid te worden… en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!

ach bij ons in de haven zie je ’t al: als de zon knalt gaat alles tegelijk terug het net op en dan gaat de boel piepen, dus maak het simpel en zet die terugleverprijs en kosten gewoon keihard op pagina 1 ipv dat kleine-lettertjes gepiel, dan weet iedereen waar ie aan toe is toch

Dit is precies waarom je die hele energietransitie niet aan “de markt” moet overlaten: jaren lang mensen panelen laten leggen, en nu wordt het contract-ecosysteem een casino met 5 cent terugleveren en ondertussen wél volle mep vragen. En iedereen focust op die vergoeding, maar de echte olifant is dat netbeheerders al jaren achterlopen met verzwaring terwijl we wisten dat dit eraan kwam; je krijgt dus én congestie én gedoe én minder vertrouwen, lekker voor de biodiversiteit als mensen straks weer denken: laat maar, ik stook wel gas. Geef dan tenminste fatsoenlijke prikkels voor lokaal verbruik (en niet alleen “koop een batterij”) en maak die tarieven gewoon transparant, want dit is gewoon mensen ontmoedigen en dan verbaasd zijn dat niemand meer meedoet.

Ja goed, maar hoe moet je dit dan “slim sturen” als je overdag gewoon werkt en die panelen dus lekker staan te knallen terwijl niemand thuis is? ik ga echt geen thuisbatterij van duizenden euro’s neerzetten in een rijtjeshuis in purmerend hoor, zet dan gewoon een standaard eerlijk tarief neer en stop met die verrassingen op de jaarafrekening.

Juridisch gezien wordt dit nog leuk bij mensen met een “vast contract” die dachten dat terugleveren onderdeel was van de deal: leveranciers gaan roepen dat het een variabele component is en dus mag wijzigen, maar mits het niet glashelder en vooraf kenbaar is gemaakt, krijg je gewoon een informatie-/oneerlijke handelspraktijken-discussie. En let op: sommige nieuwe contracten hebben de facto een negatieve terugleververgoeding via “terugleverkosten”; dat is niet verboden, maar dan moet het wél op pagina 1 staan en niet verstopt in definities. ACM mag hier best eens handhaven i.p.v. alleen “transparantie” roepen.

Wat mij hier vooral steekt is dat we weer een klassiek “privaat rendement, publieke infrastructuur” verhaal krijgen: burgers leggen braaf panelen neer (met klimaatrethoriek erbij), en zodra het net de bottleneck blijkt schuift de rekening ineens terug naar diezelfde burgers. Enerzijds klopt het dat middagstroom soms bijna niks waard is, anderzijds is die 5 cent niet “markt”, het is ook gewoon macht: leveranciers kunnen de spelregels in contracten proppen waar een normaal mens geen chocola van maakt. En let op wie hier het hardst geraakt wordt: huurders en lage inkomens konden vaak al niet mee met panelen of batterijen, maar betalen wél mee aan netverzwaring én zien nu dat de ‘koplopers’ boos worden omdat de subsidie ophoudt… dat vreet aan draagvlak, draagvlak, draagvlak. Misschien moeten we eens stoppen met alles via individuele gadgets (panelen/batterij/EV) te organiseren en gewoon als collectief investeren in wijkopslag en slimme netten, want dit is nu ieder voor zich en dan verbaasd zijn dat het scheef uitpakt.

Wat veel mensen niet weten: die “5 cent” is nog niet eens het hele verhaal, want als je teruglevering straks ook nog meetelt voor je hogere vaste kosten/terugleverkosten, dan word je dus gestraft voor een systeem dat je niet kan sturen (zon schijnt gewoon). En iedereen roept thuisbatterij, maar de meeste winst zit ‘m nu al in simpele load shifting: koken/boiler/EV/was overdag, en ja zelfs je vriezer 1-2 graden kouder zetten rond de middag kan net wat kWh’s schelen. Overigens zou de politiek eens moeten afdwingen dat leveranciers op pagina 1 laten zien: “bij X kWh teruglevering betaal je Y per jaar extra”, want dit is nu gewoon contract-roulette.