Econoom en oud-Fed-voorzitter Alan Greenspan (100) overleden

het probleem is dat we centrale banken jarenlang hebben behandeld als een soort orakel dat “de markt” wel temt met een rentehendel, terwijl je zonder toezicht en fatsoenlijke regels gewoon een krediet-infrastructuur bouwt die vanzelf instort. de oplossing is minder heldencultus rond één voorzitter en meer harde randvoorwaarden: kapitaaleisen, transparantie in securitisatie en echte handhaving, want als je alleen op vertrouwen in zelfregulering draait, betaal je de rekening altijd met huizen, banen en draagvlak.

Dat heldenverhaal rond één Fed-voorzitter is ook een beetje gemakzucht: in die jaren wilde de politiek óók gewoon goedkope groei en stijgende huizenprijzen, en zodra je de rente omhoog gooit staat half Washington te gillen. En “meer toezicht” klinkt lekker, maar toezicht zonder tanden is vooral vinkjes zetten; wij kennen dat hier ook, dan roepen we achteraf dat het systeem faalde terwijl iedereen het vóór die tijd eigenlijk best prima vond gaan.

Ach die man zat met z’n rente te pielen terwijl de grote jongens allang met derivaten aan het jongleren waren, en als het klapt mag de gewone man het puin ruimen terwijl Wall Street weer doorfeest

Tsja, iedereen doet alsof één oude man “de crisis miste”, maar die hele wereld draaide op goedkoop geld en steeds meer schuld omdat iedereen dat wílde: banken, politiek, huizenbezitters. Op de binnenvaart zie je het ook, zolang de rente laag is koopt men te dure schepen en als het tij keert staat ineens iedereen te janken dat “het systeem” stuk is.

“Hij zat drie decennia bij de Fed” lees ik, even rekenen: 1987–2006 is 19 jaar, geen 30. En dat Ford “inflatie halveerde met bezuinigingen én renteverlagingen” is ook zo’n lekkere: inflatie tem je meestal niet door goedkoper geld te maken. Als je zelfs in een necrologie de tijdlijn en basislogica al niet rond krijgt, snap ik dat iedereen achteraf roept dat niemand de bubbel zag…

Dit is precies waarom dat “vrije markt lost het op” zo’n gevaarlijke religie is: die markt ziet alleen winst op kwartaalbasis en niet de risico’s die zich opstapelen tot alles klapt, net als bij klimaat en biodiversiteit waar de rekening ook pas later komt. En ja, Greenspan had niet overal bevoegdheden, maar hij had wél mega invloed op het hele ecosysteem van deregulering/“innovatie” en het idee dat toezicht vooral lastig is… tot je ineens miljarden aan bailout nodig hebt. Grappig dat we dan doen alsof het een natuurverschijnsel was, terwijl het gewoon beleid + lobby + hebzucht was.

Iedereen focust op “hij miste 2008”, maar z’n echte erfenis is dat hele mumbo-jumbo van Fed-speak: expres vaag lullen zodat de markt zich wel “goed gedraagt”, en dan verbaasd zijn dat banken die vaagheid als feature gebruiken om steeds meer risico weg te moffelen. Als je een systeem bouwt waar de belangrijkste knop via cryptische hints wordt bediend, krijg je precies dit: power-users winnen, gewone mensen snappen pas wat er speelde als het al gecrasht is.