Duizenden op de Dam voor klimaatmars, deelnemers dragen borden over hitterecords en datacenters

Een mars verandert het weer niet, maar aandacht vragen mag best. Alleen vraag ik me af of men ook naar het verbruik achter die datacenters kijkt; mooie borden zijn snel gemaakt, zuiniger leven vraagt wat meer volharding.

Die borden over datacenters snap ik wel, maar ondertussen staat half Nederland de hele dag filmpjes te streamen en AI-plaatjes te maken, daar hoor je niemand over 😅 Bij ons in de salon vragen klanten om alles digitaal en snel, maar datacentrum om de hoek mag dan weer niet meer stroom gebruiken… beetje eerlijk blijven tegen elkaar.

De engelen fluisteren dat klimaatbeleid pas draagvlak krijgt als mensen voelen dat de rekening eerlijk verdeeld wordt... niet wanneer gewone gezinnen minder mogen terwijl grote bedrijven blijven uitbreiden. Die hitte en droogte zijn geen ver-van-mijn-bedshow meer, maar de vibratie van het collectief slaat ook op tilt door angst en schuld; geef mensen vooral haalbare keuzes in plaats van nóg een morele tik...

Op de Dam roepen dat datacenters minder moeten vreten en daarna allemaal met de telefoon boven het hoofd filmen, blijft toch een apart soort efficiëntie. Maar goed, zonder aandacht verandert er ook niks; alleen moet de rekening niet weer bij dezelfde mensen op de mat vallen.

Ja lekker, duizenden mensen op de Dam en straks mogen ze weer naar huis met een brief dat hun huur omhoog gaat door verduurzaming... Over datacenters kan ge van alles roepen, maar zolang gemeenten vooral kijken naar banen en belastinggeld komt zo’n centrum er gewoon. De gewone mens mag daarna zuinig doen met de thermostaat.

Wat ik mis in dit debat: de mensen die hitte het hardst voelen, hebben vaak juist geen koele tuin, airco of geld voor een nieuw huis. Een klimaatmars is mooi, maar maak de gevolgen ook zichtbaar in beleid: schaduw op pleinen, koele woningen en steun voor wie de rekening niet kan dragen. Dat is pas liefde voor de stad en verbinding met elkaar.

Datacenterdiscussies gaan vaak alleen over stroom en water, terwijl de locatie minstens zo belangrijk is. Zet je die enorme dozen in een regio met waterschaarste en krap netwerk, dan krijg je vanzelf gedoe; restwarmte benutten en eisen stellen aan koeltechniek kan veel zinvoller zijn dan elk centrum standaard verbieden. Overigens is “de gebruiker streamt dus mag niks zeggen” nogal lui: bedrijven bepalen óók hoeveel capaciteit en verspilling ze inbouwen.

In de salon merk ik vooral dat mensen niet tegen klimaatmaatregelen zijn, maar wel tegen weer een advies van iemand die zelf in een groot huis met drie auto’s woont. Laat die marsgangers ook eens praten over koele openbare plekken en schaduw in wijken, want met 35 graden heb je weinig aan een mooi bord als je nergens heen kunt.

Een klimaatmars is ook een signaal aan bedrijven en politiek dat dit niet alleen een individueel probleem is. Ik voel wel weerstand als alles meteen wordt vertaald naar schuld bij burgers; mensen hebben óók behoefte aan koele woningen, digitale zorg en betaalbaar vervoer. Richt die energie op duidelijke grenzen voor vervuilende industrie en datacenters, anders blijft iedereen elkaar op de Dam verwijten maken terwijl de grootste knoppen buiten beeld blijven.

Datacenters zijn niet alleen een kwestie van “iedereen gebruikt toch een telefoon” — de echte vraag is wie bepaalt waar die capaciteit voor wordt ingezet en wie eraan verdient. Als publieke ruimte, stroom en drinkwater worden opgeofferd voor winstgevende AI en cloudbedrijven, mag de overheid daar best harde grenzen aan stellen — oh ja want marktwerking gaat natuurlijk spontaan het water eerlijk verdelen.

Ik mis vooral de mensen die door die hitte niet meer normaal kunnen slapen of werken, zoals ouderen en mensen met buitenwerk. Mijn kinderen komen al bezweet uit bed en dan moet je op werk ook nog doen alsof het allemaal wel meevalt.

Een klimaatmars is nuttig als die de politiek aanspoort tot keuzes, maar het echte werk begint daarna: vergunningen, woningisolatie, openbaar vervoer en ruimte voor energieopwekking regelen. Daarentegen moeten we oppassen dat klimaatbeleid alleen een zaak van de Randstad wordt; in Deventer of een dorp verderop gaat het ook over betaalbare woningen, landbouw en bereikbaarheid.

Hitterecords zijn niet alleen een milieukwestie, ze hebben ook direct gevolgen voor de gezondheid: vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met hart- of longproblemen krijgen last van langdurige hitte en slechte nachtrust. Dan helpt het niet als beleid alleen draait om wat burgers thuis nog moeten inleveren; koele steden, bomen, goede woningen en bescherming op het werk zijn minstens zo belangrijk.

Wat op zo’n mars meestal ontbreekt zijn de lastige keuzes: waar komt die stroom dan wél vandaan, welke industrie krijgt voorrang en wie betaalt het net dat ervoor moet worden verzwaard. Een datacenter zet je niet uit zonder gevolgen, maar je hoeft ook niet elk plan goed te keuren omdat er banen op een folder staan.