Drenthe wil milde, makkelijke en menselijke aanpak na aardbeving Eleveld

Weer zo’n “milde, makkelijke” oplossing: iedereen €10.000 en klaar… maar wie controleert dan of er echt schade is en niet alleen een scheurtje dat er al 15 jaar zat? In Groningen hebben ze jaren lopen steggelen en nu denkt Drenthe dat je met een blanco cheque de ellende voorkomt, straks ben je zo €50 miljoen verder en dan komt de echte schade pas boven water. Typisch overheid: eerst gas eruit trekken, daarna met belastinggeld strooien en hopen dat niemand om bonnetjes vraagt.

Die 10k-forfait is niet per se “blanco cheque”, het is vooral een manier om de kleine schades (stuc, scheuren, kozijnen) snel weg te werken zonder 3 inspecties en 8 formulieren, en dat scheelt juist geld en stress. Maar dan moet je wél slim knippen: automatische 10k voor lichte/typische bevingsschade, en bij zwaardere of constructieve schade direct een aparte route met echte bouwkundige check, anders ga je alsnog Groningen 2.0 doen. En laten we eerlijk zijn: een beving van 3,0 klinkt “klein”, maar ondiep en lokaal kan dat prima schade geven, dus ga je dan echt eerst bewoners wantrouwen in plaats van de veroorzaker laten betalen?

Tsja, die €10k is leuk voor stuc en verf, maar regel dan ook meteen dat je zonder gezeur een bouwkundige mag laten komen en niet pas na 6 loketten. Op het water leer je: als je eerst gaat rekken en twijfelen, wordt een klein scheurtje vanzelf een grote claim.

die 10k is leuk, maar zet er dan gelijk een harde grens op: foto’s van vóór en ná en een simpele check op adres, anders krijg je hier hetzelfde gedoe als bij elke pot geld, “oom woont ook in het gebied” en ineens is iedereen gedupeerd. en regel meteen dat de NAM of wie dan ook z’n loket 24/7 op orde heeft, niet maanden wachten en dan mensen boos worden op gemeente en hulpdiensten omdat zij weer het vangnet mogen spelen.

Die €10k-discussie gaat meteen over fraude en scheurtjes tellen, maar het echte Groningen-trauma zat ’m in het *wantrouwen als standaardinstelling*: eerst bewijzen dat je geen oplichter bent, dán pas hulp. Enerzijds wil je geen grabbelton, anderzijds is “controle” ook een excuus om tijd te rekken tot mensen murw zijn en het maar opgeven. Maak het simpel: snelle uitkering als voorschot, en steek je energie in de echte rotgevallen (fundering/constructie) + mentale schade, want die stress zie je pas later en dan is iedereen weer verbaasd bij de huisarts. En zet er meteen bij wie betaalt: niet “de belastingbetaler”, maar de sector die eraan verdiend heeft, anders blijft het sociale contract kapot kapot.

Goh, iedereen heeft het over geld en controle, maar regel dan ook meteen dat mensen zélf een aannemer/stukadoor kunnen bellen zonder eerst 3 maanden “wachten op een expert”, want dan wordt zo’n scheur een vochtplek en ben je nóg verder van huis toch? en maak 1 duidelijk loket met normale telefonische bereikbaarheid, niet zo’n digitaal doolhof waar vooral oudere mensen in vastlopen.

Men vergeet gemakkelijk dat Groningen niet vastliep op “te weinig geld”, maar op het eindeloze getouwtrek over aansprakelijkheid en waardedaling; die €10.000 is dan hooguit pleisterwerk als je huis op papier ook meteen minder waard wordt. En als dit uit een gesloten veld komt: wie is dan precies de loketbaas, de NAM, de Staat, of weer een nieuw clubje met een mooi logo en nul mandaat? regel dát eerst, anders krijg je alsnog jaren brieven en experts aan de keukentafel.

Die 10k is leuk voor de headlines, maar juridisch is het echt vragen om ellende als je het “voor iedereen” maakt zonder afbakening: dan krijg je meteen rechtsongelijkheid tussen net-binnen/net-buiten het gebied en vervolgens WOO-verzoeken, bezwaarprocedures en rechters die gaan vragen waar je op baseert dat precies €10.000 “redelijk” is. Ten eerste: maak het een voorschot met finale kwijting alléén voor lichte schade en laat mensen die dat niet willen gewoon de normale route kiezen; ten tweede: zet de bewijslast en aansprakelijkheid meteen bij exploitant/Rijk (omkering), anders ga je alsnog bewoners laten leuren met rapportjes. Maar ok, weer een “menselijke” regeling die straks sneuvelt op één jurist met teveel tijd.