Donkere wolken dreigen voor uitkeringsgerechtigden door kabinetsplannen. ‘Het is onnodig bruut’

Even rekenen: 800 miljoen op een begroting van honderden miljarden is kruimelwerk, maar je haalt het wel precies bij de groep die al geen buffer heeft. En dat “EU eist <1% tekort” wordt weer als natuurwet gebracht, terwijl we tegelijk vrolijk miljarden aan andere hobby’s uitgeven. Als je mensen wil laten re-integreren, moet je ze niet eerst financieel slopen, da’s geen beleid maar een strafexpeditie.

Feit is: bij WIA gaat het vaak om mensen met chronische pijn, kanker na-behandelingen, burn-out/long covid, die al jaren op het randje leven en niet even “een tandje bij” kunnen. Als je daar de uitkering knijpt en de keuringen strenger maakt, krijg je niet meer arbeid, je krijgt meer stress, terugval en uiteindelijk meer zorgkosten, plus meer mensen die bij de huisarts komen voor brieven, bezwaar en ellende. Besparen op papier, duurder in het echt.

Weer zo’n “besparing” van €600-800 miljoen die op papier lekker staat, maar in de praktijk gewoon wordt terugverdiend met extra UWV-keuringen, bezwaarprocedures, rechtbankjes en ingehuurde arbo-consultants à €150 per uur. Strenger toetsen betekent vooral méér administratie en méér fouten, en dan mag je over 2 jaar weer een hersteloperatie optuigen van nog eens een paar honderd miljoen. En ondertussen blijft de echte geldlekkage bij overheid en aanbestedingen gewoon liggen, want daar durft niemand aan te komen.

bij mij in de stoel zit ook een vrouw met WIA na een ongeluk, die durft nu al geen nieuwe wasmachine te kopen “want straks draaien ze ’m terug”... en dan Den Haag maar roepen dat mensen weer mee moeten doen, hoe dan als je elke maand bang gemaakt wordt en je lijf toch al niet meewerkt?

wat me hier stoort is dat ze het framen als “financiën houdbaar” terwijl het eigenlijk een herverdeling van risico is: de staat trekt zich terug en het individu mag het maar opvangen met spaargeld dat er niet is, partner die meer gaat werken, mantelzorg, schulden. Enerzijds roepen we al jaren “werk moet lonen”, anderzijds maak je niet-werken door pech gewoon nóg duurder en onzekerder, en dan krijg je precies dat waterbedeffect: meer bijstand, meer Wmo, meer ggz, meer scheidingen, meer kinderen die met stress opgroeien. En die strengere keuringen… dat is ook gewoon wantrouwen als beleidsinstrument, alsof de gemiddelde WIA’er ’s ochtends denkt: laat ik eens lekker arbeidsongeschikt zijn vandaag. als je 800 miljoen zoekt, waarom is het dan altijd bij mensen met nul lobby en nooit bij de fiscale cadeautjes waar de “houdbaarheid” opeens minder heilig is??

Nee hè, weer snijden bij WIA/WW terwijl iedereen weet dat het UWV nu al verzuipt en ge soms maanden moet wachten op een keuring of bezwaar. Strenger maken klinkt stoer, maar da wordt gewoon nóg meer gedoe, meer foutjes en meer mensen die dan maar bij de gemeente aankloppen of in de schuldhulp belanden, en dan ben je dus helemaal niks “aan het besparen”.

Klopt dat “strenger maken” altijd verkocht wordt als activerend, maar in de winkel zie ik juist mensen die al wíllen werken en dan vastlopen op kleine dingen: vervoer, aangepaste uren, therapie, en werkgevers die na 2 weken alweer afhaken. als je dan aan de uitkering gaat zitten zonder dat je die re-integratie en werkgeverskant ook fixt, duw je ze gewoon richting schulden en dan mag de gemeente het weer oplossen.

Die 600-800 miljoen “halen” ze niet door mensen ineens te genezen, maar door regels te tweaken: hogere drempels, kortere duur, meer herkeuringen, meer sancties. Simpel: als je met policy aan de knoppen draait zonder de uitvoering (UWV/artsencapaciteit/werkgevers die aangepast werk echt aanbieden) te fixen, bouw je een denial-of-service op het systeem en noem je de wachtrij vervolgens “besparing”. En ja hoor, over 18 maanden staat dezelfde minister te janken dat de gemeenten overspoeld worden en de zorgkosten stijgen — voorspelbaar, maar wel lekker boekhoudkundig “ship it”.

Noe ja, wat mij hier vooral steekt: ze roepen “activeren”, maar als je in de WIA/WW snijdt duw je mensen juist de zwarte horeca/klusjes in om de huur te betalen, en dan krijg je én meer ellende én minder premie-inkomsten. En werkgevers die iemand met beperkingen wél een kans geven? die denken ook: laat maar, straks zit ik met gedoe en loondoorbetaling… sjön beleid hoor, weer lekker rustig aan de verkeerde kant bezuinigen.

Hier op het land zie ik ook mensen die écht willen werken maar het gewoon niet volhouden, en dan is WIA niet luxe maar gewoon brood op de plank. Als Den Haag dan wil besparen, pak dan die werkgevers die na 2 jaar loondoorbetaling iemand “netjes” de WIA in duwen en daarna weer door gaan met de volgende, dáár zit ook een knop. En maak eerst die deeltijd-werk/uitkering combinatie simpel, nu durft niemand op te bouwen omdat je meteen toeslagen en gedoe krijgt.