Directeur RDW: Waarom is dit nodig? Dat moeten ambtenaren zich continu afvragen

Die vraag “waarom is dit nodig?” zou veel vaker vóór nieuwe regels gesteld moeten worden, zeker voordat onze kinderen weer in een digitaal loket, formulier of controlesysteem verdwijnen. Maar efficiëntie mag niet betekenen dat zorgvuldigheid en menselijk contact worden wegbezuinigd; bewust schrappen ja, blind versnellen nee.

Die vraag moet niet alleen bij nieuwe regels, maar ook bij bestaande loketten en controles: wie gebruikt dit nog, wat kost het en kan het simpeler? Bij de RDW zit juist veel winst in één keer goede data delen tussen instanties, in plaats van burgers telkens hetzelfde bewijsstuk te laten uploaden. lmao de overheid draait nog te vaak op legacy code met formulieren als interface.

Efficiëntie is lekker tot je door een fout in t systeem maanden op een kenteken of uitkering wacht swa, ambtenaren moeten ook ruimte houden om van die standaardroute af te wijken als de werkelijkheid niet in een vakje past bro

Efficiënt werken is top, maar het echte probleem is vaak dat niemand durft te zeggen: deze regel is ooit bedacht en nu doen we het al jaren zo. Geef ambtenaren ook de ruimte om iets simpeler te maken zonder meteen afgerekend te worden als er een keer maatwerk nodig is, anders krijg je alleen maar snellere bureaucratie 😅

De echte test is niet hoeveel regels je kunt schrappen, maar of je ook durft toe te geven wie er schade lijdt als een algoritme de plank misslaat; anders krijg je gewoon efficiënter gedoe, maar goed dat klinkt op een jaarverslag natuurlijk prachtig.

Misschien begint echte efficiëntie niet bij sneller werken, maar bij minder wantrouwen. Als elke ambtenaar bang is persoonlijk afgerekend te worden op een fout, bouw je vanzelf extra formulieren, controles en wachtrijen in; geef mensen ruimte én luister naar hun praktijk, dan ontstaat er pas verbinding en wordt de rem soms juist overbodig.

De kernvraag is misschien niet alleen waarom een regel nodig is, maar ook wie hem later nog mag afschaffen. Nieuwe procedures hebben altijd een eigenaar, een budget en een rapportage; het schrappen ervan heeft meestal alleen een risico en niemand krijgt applaus als er daardoor niets gebeurt. Zo wordt bureaucratie paradoxaal genoeg niet in stand gehouden omdat iedereen erin gelooft, maar omdat niemand verantwoordelijk wil zijn voor het verdwijnen ervan.

Weet je wat het is: die vraag “waarom is dit nodig?” moet je óók stellen aan de bezuiniging op personeel. Een ervaren medewerker die een dossier meteen goed leest voorkomt soms weken ellende, maar op papier lijkt een extra controlelaag goedkoper dan tijd en aandacht aan de voorkant. Efficientie is niet hetzelfde als mensen zo snel mogelijk wegwerken.