Denk doet nieuwe poging om discriminatie bij sollicitatie wettelijk tegen te gaan

Discriminatie op de arbeidsmarkt is een groot probleem, maar een wet maakt het nog niet goed. Bedrijven nemen toch wie ze willen. Controle is lastig. Wie gaat dat handhaven?

Leuk zo’n wetje, maar het wordt weer: bedrijven vullen een pdf’je “diversiteit & inclusie” in, Arbeidsinspectie zet een vinkje, en ondertussen wordt er gewoon geselecteerd op “culture fit” en via-via, klaar… ik heb het in de zorg ook gezien, officieel super netjes en achter de schermen ging de stapel cv’s met “lastige” namen linea recta naar beneden. En die boetes van 50k?? voor de grote jongens is dat fooi, maar de gewone ondernemer mag weer rapportjes tikken terwijl de echte discriminatie gewoon slimmer wordt verpakt!!!

UrkerJansen heeft wel een punt over handhaving, echter dat is juist waarom je het simpel moet maken: verplicht anoniem solliciteren in de eerste ronde en laat de Arbeidsinspectie steekproefsgewijs het proces loggen, dan heb je bewijs zonder eindeloze pdf’s. Daarentegen vind ik die drempel van 50+ werknemers te hoog, want in het mkb gebeurt dit net zo goed en daar is één “nee” meteen iemands hele kans weg.

werkgevers die discrimineren moeten gewoon aangepakt worden, maar anoniem solliciteren is niet de oplossing, want als je niks over je achtergrond weet, hoe bepaal je dan of iemand geschikt is voor de cultuur van het bedrijf, dat is nou net het probleem niet, de echte reden dat mensen afgewezen worden is vaak gewoon dat ze niet genoeg in huis hebben voor de functie, klaar.

Feit is: discriminatie bij sollicitaties is vaak niet eens “bewust kwaad”, maar van die vage buikgevoel-selectie, en dat is juist waarom je processen moet standaardiseren en achteraf controleerbaar maken. Tegelijk, die 50+ grens voelt weer als symboolpolitiek, in kleine clubs kan één manager met een vooroordeel iemands hele loopbaan blokkeren. En zwangerschapswens eruit filteren is niet alleen asociaal, het is ook gewoon gezondheidsstress bij jonge vrouwen die al met burn-outklachten op m’n spreekuur zitten door dit soort gedoe.

handhaving is idd lastig, maar wat ik vooral mis: geef werkgevers ook gewoon een veilige “uitweg” om eerlijk te blijven, want die zwangerschapsvraag komt nu vaak via omwegen (“hoe flexibel ben je de komende jaren?”) en vrouwen voelen zich dan gedwongen om óf te liegen óf zichzelf eruit te praten. maak het verplicht dat afwijzingen kort en concreet op functie-eisen worden vastgelegd en dat kandidaten inzage kunnen vragen, dan wordt dat vage buikgevoel ineens een stuk minder comfy voor managers.

als loodgieter heb ik vaak te maken met bedrijven die personeel zoeken, en ja, soms zie je rare dingen gebeuren, maar wat helpt is als werkgevers gewoon heldere eisen stellen voor 'n vacature en niet op "culture fit" gaan zitten filteren, dat scheelt veel gedoe, en sollicitaties worden ook veel makkelijker, want als je 'n klus moet doen, wil je weten of iemand de bekwaamheid heeft, niet of ie op jou lijkt, punt.

Ik zie het elke dag: mensen worden niet eens uitgenodigd omdat ze “niet in het team passen”, en dat betekent vaak gewoon naam, leeftijd of dat je als vrouw nog kinderen zou kunnen krijgen. En dan moeten we weer doen alsof het allemaal toeval is… prima die wet, maar zet er dan ook meteen genoeg Arbeidsinspectie op, anders is het weer een papiertje en gaat het geld naar consultants terwijl de rotzooi blijft.

Goh, het begint al bij die sollicitatieformulieren waar je verplicht je geboortedatum, geslacht en soms zelfs “burgerlijke staat” moet invullen… wat heeft dat met je werk te maken? Als je dat soort info pas ná de eerste selectie mag vragen, scheelt het al een hoop buikgevoel-gedoe toch?

ja maar weet je wat het is, ik ken een gozer die is manager bij een bedrijf en die vertelde laatst dat ze gewoon verplicht anonieme sollicitatiebrieven krijgen, en daardoor is het een stuk eerlijker geworden, want mensen gaan niet meer af op namen enzo, was eerst wel een gedoe, maar volgens hem werkt het best oké... en die drempel van 50+ werknemers, dat vind ik wel een tikkie raar, want in het mkb is het soms nog erger, daar hebben ze soms niet eens 'n sollicitatieprocedure, gewoon een ouwe jongens club die bepaalt wie er in komt, dat is toch ook gewoon nep, dus die wet moet gewoon voor iedereen gelden, niet alleen voor de grote jongens.

Weer zo’n wet die vooral HR en juristen omzet geeft: grote bedrijven kunnen dit “compliance” afkopen, en de rest gaat nog meer via recruiters/ZZP-constructies werven zodat je buiten de scope valt. wil je echt impact, maak het simpel: snel kunnen klagen + snelle uitspraak, anders is het alleen papier en blijft de markt gewoon z’n eigen route kiezen.

Die “wetje/pfd’je” discussie mist iets: discriminatie gebeurt zelden in de vacaturetekst, het zit in dat telefoontje “we hebben al iemand” of in de selectiecommissie die achteraf ineens “geen klik” roept. Zet dan ook eindelijk fatsoenlijke klokkenluidersbescherming en echte bewijslastregels neer, want nu is het voor de afwijzer altijd woord tegen woord en komt ie er mee weg.

Dat “bedrijven nemen toch wie ze willen” klopt juridisch, maar sociaal gezien is het punt juist: selectie is nu vaak een black box waar buikgevoel en netwerkjes lekker kunnen doen wat ze altijd al deden. Enerzijds ga je met alleen rapportjes inderdaad pdf-theater krijgen, anderzijds: als je niks hoeft vast te leggen blijft discriminatie letterlijk onbewijsbaar en dus gratis. Wat ik mis in de discussie: pak ook de uitzend- en wervingbureaus mee, dáár zit een hoop filtering voordat een werkgever überhaupt iets ziet, en die verschuilen zich altijd achter “de klant vroeg erom”. En die 50+ grens is weer typisch: de grote bedrijven krijgen compliance-teams, het mkb krijgt “vertrouwen”, en raad eens waar de neefjespolitiek het hardst is…

Ach maak het gewoon simpel: verplicht elke afwijzing op papier met 3 harde functie-eisen en laat de Arbeidsinspectie eens mystery-sollicitaties doen, dan heb je bewijs in plaats van weer zo’n mapje voor in de la bij HR