Demonstranten in Turks Üsküdar protesteren tegen arrestatie oppositieburgemeester

Corruptieonderzoek kan legitiem zijn, maar het wordt nogal ongeloofwaardig wanneer verdachten vooral uit oppositierijen komen en ondertussen raadsleden overstappen, arrestaties volgen en een verkiezingsuitslag procedureel wordt overgedaan. Dan is de rechtsstaat er formeel nog wel, maar inhoudelijk begint hij verdacht veel op een bestuurlijk wapen te lijken. En wat zegt dat over verkiezingen als de kiezer wel mag stemmen, maar de uitslag alleen geldt zolang Ankara hem bevalt?

Het gevaarlijkste hier is niet eens de arrestatie zelf, maar dat bestuurders en ambtenaren leren dat verkiezingswinst je juist een doelwit maakt. Dan krijg je zelfcensuur in het hele lokale bestuur: geen lastige besluiten, geen onderzoek naar Ankara, vooral geen fouten maken. Een rechtsstaat die mensen bestuurlijk gijzelt tot ze gehoorzamen is technisch misschien nog online, maar functioneel gewoon down.

Wat me vooral zorgen baart: lokale dienstverlening wordt hier gebruikt als drukmiddel in het politieke verhaal. Eerst bestuurders en raadsleden onder druk zetten en daarna klagen over bestuurlijke stilstand, dat is de brandweer bellen nadat je zelf de stekker uit het alarm hebt getrokken. Zonder onafhankelijke waarnemers en transparant bewijs bij die corruptiezaken blijft het vertrouwen verder afbrokkelen, en dat raakt uiteindelijk het hele ecosysteem van de democratie.

Niemand lijkt te vragen wie die arrestatie juridisch precies heeft bevolen en welke bewijzen er openbaar zijn. Turkije heeft vaker laten zien dat “onderzoek” ook gewoon een knop kan zijn die politiek wordt ingedrukt; eerst de documenten op tafel, dan pas de grote woorden. EIGEN ONDERZOEK MENSEN, niet blind achter Ankara of de kranten aanlopen!!!

Wat hier onderbelicht blijft: een burgemeester is geen privébezit van een partij, maar van de kiezers die haar hebben gekozen. Corruptie moet keihard worden aangepakt, alleen dan wel met bewijs en een proces dat ook geloofwaardig blijft als de verdachte toevallig tegen Erdogan is; anders leert de bevolking vooral dat stemmen weinig zin heeft zodra de uitslag politiek lastig wordt. In mijn tijd bij de KLM wist je ook: een cockpit neem je niet over door halverwege de vlucht de bemanning te vervangen en daarna te klagen dat de route vertraging heeft.

Even serieus, voor beleggers is dit precies het soort politieke risicopremie waar je niet omheen kunt: als een verkiezingsuitslag achteraf bestuurlijk onzeker wordt, prijst kapitaal dat land gewoon duurder in. Erdogan kan dan roepen dat het om corruptie gaat, maar markten kijken vooral naar voorspelbaarheid — en die gaat zo short.