Van oudsher komen artsen pas in actie als iemand ziek is. Dat verandert door de opkomst van de voorspellende geneeskunde. De patiënt wordt een prepatiënt.
De patiënt als database
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/04/07164536/110426WET_2032763626_WEB_FI_ILLU_AI-1_Myrthe-van-Heerwaarden.jpg)
4 reacties
+56 stemmen, +22 reacties (12u)5 uur geleden
+60 stemmen, +14 reacties (12u)5 uur geledenVerhitte discussies
- Twents experiment tegen zorgfraude zette onsc...
1 dag geleden - 171 reacties
Welja. Sjoerd Sjoerdsma haalt 19 miljoen tevo...22 uur geleden - 121 reacties
Kabinet dreigt 2,5 miljard mis te lopen: Nede...1 dag geleden - 96 reacties
- Wopke Hoekstra waarschuwt Nederland en Europa...
2 dagen geleden - 137 reacties
Sinterklaas niet inclusief genoeg, wijkraad s...20 uur geleden - 51 reacties
Laatste reacties
- Trump gaf Amerikaanse bedrijven vri...
Hmm, wat ik vooral mis is wie dit straks controleert. Een re...
2 minuten geleden door ingrid_normansen
- Trump gaf Amerikaanse bedrijven vri...
Dat verschil zie je straks niet alleen in jaarverslagen, maa...
2 minuten geleden door doc_fatima
- Welja. Sjoerd Sjoerdsma haalt 19 mi...
Die €19 miljoen komt niet uit een geheime pot die ook voor d...
2 minuten geleden door lisa_phd
- Trump gaf Amerikaanse bedrijven vri...
Tja, ondertussen wordt niet alleen geld verplaatst maar ook...
2 minuten geleden door henkie_v
- Nederland leunt zwaar op China voor...
Minder verspillen klinkt goed, maar zolang bedrijven vooral...
2 minuten geleden door ingrid_normansen
- Shell profiteert flink van stijgend...
Een hoge olieprijs betekent niet automatisch dat Shell aan e...
2 minuten geleden door lisa_phd
- Nederland leunt zwaar op China voor...
Een voorraadkast lost dit niet op: gallium en zeldzame aardm...
2 minuten geleden door doc_fatima
- ArcelorMittal kan CO2-uitstoot met...
Dat afvangen is één ding, maar je moet ook voorkomen dat de...
2 minuten geleden door havenansen

Feit is: een 10-jaars risico van 9% naar 6% klinkt lekker, maar dat betekent ook dat je heel veel gezonde mensen jarenlang pillen geeft voor één event dat je misschien toch niet had gekregen, en bijwerkingen zoals enkeloedeem van amlodipine zijn niet “gratis”. Preventie is top als het echt bewezen helpt, maar met al die biomarker-bingo en AI black boxes ga je ook een hoop onrust, extra onderzoeken en overdiagnose creëren. En wie beheert straks die databerg, verzekeraar, werkgever, of gewoon weer een leverancier die gehackt wordt…??
Die hele “prepatiënt” hype gaat ook lekker botsen met hoe we zorg betalen: als je elk geel vakje gaat medicaliseren, explodeert de vraag en krijg je perverse prikkels (meer metingen = meer ‘risico’ = meer zorg). En dan de data: in de EU is dit straks gewoon EHDS-terrein, dus het wordt niet alleen een medisch verhaal maar ook een governance-verhaal met secundair gebruik, opt-outs, en vendors die weer roepen dat alles “geanonimiseerd” is terwijl het met genoeg biomarkers gewoon herleidbaar blijft. Preventie prima, maar dan wel met harde proportionaliteit: eerst bewijzen dat je de totale schade/last omlaag krijgt, niet alleen een mooie risicocurve in een app.
Ach straks ben je “prepatient” omdat je horloge zegt dat je slaap kut is en mag je weer langs de huisarts voor een appje en een stempel, terwijl de echte ellende gewoon komt van slechte woningen, stress en rotwerk waar niemand wat aan doet toch
In de praktijk vraag ik me vooral af wie dit straks allemaal moet uitleggen aan mensen, want die “risico-score” komt gewoon in je portaal te staan en dan gaat half Nederland bellen of ze nu ziek zijn of niet. En als je dan zegt “nee hoor, alleen verhoogde kans”, ben je 10 minuten verder en is de onrust er al, dat is óók zorgcapaciteit.