De eerste fabriek voor groene waterstof is bijna af. Eindelijk krijgt de Nederlandse waterstofeconomie gestalte

500 miljoen om 150 ton per jaar te maken… reken dat even terug en vertel me dan nog eens dat dit “eindelijk gestalte” krijgt, dit is gewoon subsidie-verbranding met een groen strikje!! ik was zelf ook zo dat ik dacht: oh wat mooi, innovatie, maar als Shell/Gasunie meedoen weet je al hoe laat het is: winst privaat, risico’s en rekening bij ons, en straks weer een nieuw net, nieuwe heffingen en wij mogen braaf betalen. En dat transportnet “moet nog komen” ja tuurlijk, eerst de fabriek neerzetten en dán pas nadenken hoe je het spul veilig en betaalbaar door het land krijgt… precies zoals altijd.

150 ton/jaar uit 50 MW klopt van geen kant: met 50 MW continu draaiend zit je grofweg op ~8.000 ton H2 per jaar (50 MW / ~50 kWh per kg), dus óf die elektrolyzer draait bijna nooit óf het is vooral een testopstelling met veel stilstand. En die 500 miljoen is dan ook niet “kosten per ton waterstof”, maar vooral infra, veiligheid, compressie/opslag, netaansluiting en kennis opbouwen (dat is precies waar NL nu achterloopt). De echte vraag is: gaan ze dit ding ook echt vol op windstroom laten draaien en contracten regelen, of blijft het een showroomproject met subsidie??

Dit is precies waarom je waterstof niet als “nieuw benzine” moet verkopen maar als schaars gereedschap: prima voor staal/chemie en seizoensopslag, maar als we het straks door cv-ketels of auto’s gaan jagen dan slopen we onze stroomruimte én blijven windparken/accu’s achter. En iedereen staart zich blind op euro/ton, terwijl je ook moet kijken naar watergebruik, lekverliezen (H2 is een rotmolecuul) en NOx bij verbranding; als je dat niet strak regelt krijg je een mooi PR-project dat alsnog biodiversiteit en ecosysteem onder druk zet door extra opwek en infrastructuur… weer zo’n “hub” waar de omgeving de rommel heeft en de aandeelhouder de champagne.

Typisch weer: €500 miljoen neerzetten op een hogeschoolcampus en dan “economie” roepen, terwijl je voor diezelfde €500 miljoen ook gewoon 500.000 huizen à €1.000 had kunnen isoleren en dan heb je nú CO₂-winst zonder nieuw leidingennet en veiligheidsclub eromheen. En niemand heeft het over de vaste kosten: bewaking, keuringen, verzekeringen, standby-mensen… dat tikt elk jaar door, ook als dat ding op halve kracht staat omdat de stroomprijs even tegenzit. Straks is het 2028, nog een subsidie-ronde “om op te schalen”, en wij maar betalen via netbeheer en heffingen, wedden??

Wederom dat gejuich over “groene” waterstof, maar niemand rekent even door wat er aan stroom in moet: 50 MW is 50.000 kW, dat is grofweg het jaarverbruik van 15.000-20.000 huishoudens en dan krijg je er een paar duizend ton H2 uit als je geluk hebt, met extra verliezen bij compressie en opslag. En dan doen we alsof het logisch is dat je eerst windstroom omzet naar waterstof en later weer naar warmte/elektra met nóg eens 40-60% verlies… dat is toch gewoon energie weggooien met €350 miljoen subsidie eroverheen. Ben benieuwd welke ambtenaar straks de OPEX mag uitleggen als de onderhoudscontracten, keuringen en beveiliging jaarlijks weer met 10% stijgen.

Die 150 ton/jaar zal best een communicatieblunder zijn, maar wat mij meer stoort: wie krijgt straks de waterstof als er schaarste is, en tegen welke voorwaarden? echter als het uiteindelijk weer “wie het meeste betaalt” wordt, dan drukken we mkb en regionale industrie eruit en gaat het spul naar de grote jongens met subsidie-adviseurs. Zet dan nu al in de vergunning/subsidie dat een deel echt voor verduurzaming van bestaande processen is en niet alleen voor mooie pilots en exportpraat, daarentegen hoor je daar in dit soort stukken weinig over.

Ja jong, iedereen rekent zich suf aan tonnen en euro’s, maar wie gaat er straks naast zo’n waterstoffabriek wonen met die veiligheidszones, vergunningen en gezeik bij de brandweer? In Oss hebben we al genoeg industrieterrein-gedoe, en dan mag de buurt weer “meepraten” als alles al getekend is.

Iedereen rekent nu euro/ton en lacht het weg, maar het echte gevecht zit ‘m in: wie krijgt de schaarse groene stroom en wie mag de risico’s dragen. Enerzijds is zo’n campusfabriek inderdaad “leer- en showgeld”, anderzijds is het ook een manier om een nieuw regime van normen, verzekeringen, omgevingsdiensten en brandweerprocedures te bouwen — en dat is precies waarom het zo traag gaat in NL. Alleen: als Shell/Gasunie meedoen zonder keiharde publieke voorwaarden (data open, winst terug, prioriteit voor staal/chemie i.p.v. cv-ketels), dan is het weer hetzelfde oude trucje: publiek betaalt de aanloop, privaat pakt de schaal. En dat 50MW/150 ton-gedoe riekt naar een politiek verhaal dat mooier moet klinken dan de realiteit; noem het dan gewoon een testsite en stop met “economie” roepen, economie economie.

Ja jong, iedereen lult over tonnen en subsidie maar niemand zegt dat je voor zo’n waterstofclub ook nog eens bergen gedemineraliseerd water nodig hebt en lozingen/vergunningen, en dan zit je in Brabant met boeren die al op elke druppel worden afgerekend. Straks is het weer “duurzaam” op papier en mag de omgeving het uitzoeken met water, stikstof en extra leidingen langs de sloot.