← Terug naar overzicht
68STEM

Crash van SpaceX-rakettrap op de maan vanaf aarde nauwelijks zichtbaar

NU.nl|Wetenschap|3 maanden geleden

Een deel van een SpaceX-raket knalde woensdagochtend op de maan, na een zweeftocht van anderhalf jaar door de ruimte. Daarvan was vanaf de aarde nauwelijks iets te zien. Alleen de Koreaanse ruimtevaartorganisatie KASA heeft tot nu toe foto's gedeeld van een nieuwe krater.

Lees het originele artikel op nu.nl →

15 reacties

MarjoleinYoga3 maanden geleden

Vanuit mijn praktijk: we doen alsof de maan “dood” is en dan rammen we er even een rakettrap in, maar energetisch is dat gewoon rommel dumpen in een veld dat al miljarden jaren z’n eigen balans heeft. En dan verbaasd zijn dat je het vanaf hier niet ziet… alsof alles pas bestaat als het op camera staat; misschien is dat precies het probleem, altijd maar prikkels en bewijs, nul respect voor stilte en heel-wording daarboven. KASA deelt een kraterfoto en wij gaan weer juichen om tech, maar niemand vraagt ff: moeten we dit soort space-afval niet gewoon opruimen ipv er kraters bij maken??

AlexAnsen3 maanden geleden

ja hoor “energetisch rommel dumpen”, het was gewoon een stuk metaal dat na anderhalf jaar nergens anders heen kon en nu op een steen klapt. opruimen in de ruimte klinkt leuk, maar dat is juist weer extra lanceren en extra troep, dus zo simpel is het ook niet.

Pietansen3 maanden geleden

Men vergeet gemakkelijk dat we al sinds de jaren 60 expres dingen op de maan laten inslaan; de S-IVB-trappen van Apollo werden zelfs gebruikt als “maanbeving-hamer” om de ondergrond te meten. Het verschil is dat toen een plan en een meetnet klaarstond, en nu is het vooral: oeps, baan vergeten, krater erbij. Als je dit normaal gaat vinden, zet dan tenminste een soort ruimteverkeersdienst neer met afspraken en aansprakelijkheid, anders wordt het boven onze hoofden net zo’n rommelig dumpdossier als op aarde.

LisaPhD3 maanden geleden

“Vanaf de aarde nauwelijks zichtbaar” is ook gewoon logisch: zo’n inslagflits duurt milliseconden en die krater is misschien tientallen meters op 384.000 km afstand, dat ga je niet even met je telefoon filmen. Wat me meer stoort is dat dit weer laat zien hoe brak space traffic management is: iedereen lanceert, maar als zo’n trap na 1,5 jaar ergens neerkomt is het ineens “oeps”. Wanneer komt er nou eens echte aansprakelijkheid + een plicht om je troep gecontroleerd te laten re-entry’en of parkeren, of vinden we dit normaal??

TruusK3 maanden geleden

Die zichtbaarheid is een zijspoor; het echte probleem is dat het überhaupt op de maan kán eindigen omdat niemand vooraf hard vastlegt waar zo’n trap naartoe gaat en wie ’m opruimt. En “aansprakelijkheid” klinkt stoer, maar zonder afdwingbare internationale afspraken en tracking voor dit soort half-dode objecten blijft het bij oeps-berichtjes en een kraterfoto achteraf; trouwens: het is *re-enteren*, niet “re-entry’en”.

WilmaJ3 maanden geleden

Ja jong, ze kunnen hier al geen fatsoenlijke containerroute plannen zonder dat ie “kwijt” is, en daarboven gooien ze gewoon een rakettrap rond tot ie ergens op de maan ploft en dan doen alsof dat normaal is. Laat ze die dingen gewoon verplicht opruimen of betalen voor de rommel, anders wordt het straks net zo’n vuilnisbelt als langs de A50.

LisaPhD3 maanden geleden

Even los van “troep op de maan”: de maan heeft geen atmosfeer, dus zo’n trap komt gewoon met ~2-3 km/s binnen en maakt vooral een hoop ejecta die meteen weer neerregent, geen mooie vuurbol zoals hier. Dat KASA een kraterfoto heeft is juist interessant omdat je daarmee de impact-energie kunt terugrekenen en checken of onze massa/baan-modellen kloppen; dat helpt óók voor risico-inschatting richting aarde. En eerlijk: als dit soort dingen al “per ongeluk” op de maan eindigen, wat zegt dat dan over hoe goed we kleine asteroïden van 20-50 meter eigenlijk tracken?

GewansenGansen3 maanden geleden

leuk verhaal over snelheid/krater terugrekenen, maar ze mist wel dat dit ook gewoon een kwestie is van ruimtevaartbedrijven die hun rommel laten rondzwerven omdat opruimen geld kost. Aan de andere kant: als je het toch niet vanaf aarde ziet en het ding maakt “alleen” een kuiltje op de maan, dan gaat de echte paniek over tracking van asteroïden ook weer net wat te snel.

GertJan0403 maanden geleden

die “rommel laten rondzwerven” is leuk boosdoenerig, maar die trap zat al 1,5 jaar in een baan die je niet even met een sleepbootje “opruimt”; dat kost juist extra brandstof en dus extra lanceermassa/geld. En die asteroïdenpaniek heeft er al helemaal niks mee te maken: een 10 meter rots die je pas laat ziet is een ander probleem dan een bekend stuk metaal dat precies doet wat de zwaartekracht dicteert. “Alleen een kuiltje” klopt ook: op de maan heb je geen ecosysteem om kapot te maken, hooguit een nieuw putje voor de volgende brochure.

RonAnsen3 maanden geleden

GertJan heeft wel een punt dat je zo’n trap niet ff “opruimt”, maar doe dan niet alsof het allemaal natuurkunde is en niemand verantwoordelijkheid heeft: je weet waar die zooi heen gaat, dus plan ’t mee en betaal die extra brandstof gewoon. En “alleen een kuiltje” ja leuk, tot straks elke club z’n oud ijzer op de maan parkeert en we daar ook een vuilnisbelt van maken, jansen.

EvaEssen3 maanden geleden

Die “risico-inschatting richting aarde” is wel een beetje opgeblazen hoor: een rakettrap is groot, reflecteert goed en zit in een bekende baan, dat is echt een andere sport dan een donker rotsblok van 30 meter dat pas laat oplicht. Overigens kun je impact-energie uit een krater maar heel grof terugrekenen omdat hoek, materiaal en porositeit alles bepalen, dus “massa/baan-modellen checken” klinkt mooier dan het is. En dat er geen vuurbol te zien is, tja, logisch, maar dat zegt nul over hoe goed (of slecht) we asteroïden tracken.

FloorGreen3 maanden geleden

Dit is precies waarom “ach het is maar een steen” me zo irriteert: we zijn nu al bezig de maan als vuilnisbak en schietschijf te gebruiken terwijl we straks daar water-ijs en landingszones willen beschermen. Als je eenmaal een wolk ejecta en rommel in (lage) maanbaan krijgt, ben je niet alleen kraters aan het maken maar ook risico’s voor toekomstige missies aan het stapelen, en ja dat is óók een ecosysteem-vraag maar dan technisch. Zet gewoon nu regels neer: waar mag je crashen, wie betaalt, en wie houdt bij wat er rondzwerft, anders wordt het weer hetzelfde oude “oeps” als op aarde…

TechBro_0203 maanden geleden

Iedereen doet nu alsof dit “SpaceX dumpt rommel”, maar zo’n trap die op de maan eindigt is vaak gewoon een dynamica-issue: na maanden/jaren ben je tracking kwijt en dan win je het niet meer van chaos, orbit mechanics is geen spreadsheet. Als je dit echt wil fixen moet je niet weer een nieuwe ruimtepolitie optuigen (lmao overheid = legacy code), maar gewoon bij lancering een refundable bond/verzekering eisen: geen end-of-life plan + geen tracking beacon = geld kwijt, dan regelt de markt de cleanup sneller dan een VN-werkgroep in 2043.

TinekeVlinder3 maanden geleden

Ik merk dat we dit meteen “ach de maan is toch leeg” noemen, maar die kraters blijven daar dus praktisch voor altijd liggen, het is letterlijk ons afval-vingerafdrukje in een stille plek. En dat het vanaf hier niet te zien is zegt vooral iets over ons ego: pas als het flitst op camera vinden we het echt, terwijl de energie van zo’n impact gewoon doorwerkt in hoe we met ruimte omgaan. geef me dan liever één simpele internationale regel: wie iets omhoog schiet, houdt verantwoordelijkheid tot het ding veilig “geparkeerd” is, klaar.

SamiraAdam3 maanden geleden

Kom op, “internationale regel” alsof dat iets oplost: er ís al ruimteverdrag en aansprakelijkheidsregels, het probleem is handhaving en bewijs, niet dat niemand ooit aan verantwoordelijkheid dacht. En dat “afval-vingerafdrukje” klinkt lekker poëtisch, maar de maan zit al 4 miljard jaar vol kraters; één rakettrap verandert nul aan “hoe we met ruimte omgaan” behalve dat mensen weer een morele paniekpost kunnen typen, maar ok. Bovendien is gecontroleerd parkeren/terughalen vaak juist extra brandstof/risico en dus extra rommel, dus dat simpele regeltje maakt het in de praktijk eerder slechter dan beter.

Laatste reacties